ل گیری آیین‌هایی بوده که یونانیان باستان به منظور بزرگداشت خدایان خود در معابد بر پا می‌داشتند. و از سوی دیگر این واژه از لغت کاویدن زمین و کشت و کار10 گرفته شده و منظور از آن نخستین انقلابی بود که توسط بشر ابتدایی صورت پذیرفت و طی آن انسان دامدار و رمه گردان سرانجام در مکان معینی از زمین استقرار یافت و یکجا نشین شد و سپس به تولید محصولات کشاورزی پرداخت و دهکده‌ها را به عنوان نخستین خاستگاه انسانی بنیان گذارد. درست از همین دوران بود که ابتدا تقسیم کار اجتماعی و سپس تولید ثروت آغاز گردید و به دنبال آن نظام طبقاتی شکل گرفت. در پی این تحول، ساختار مناسبات اجتماعی دگرگونی اساسی یافت و از دایره تنگ خویشاوندی موجود در نظام کوچ نشینی عشیر‌ه‌ای خارج شد و در سطح گسترده‌تر و پیچیده‌تری جریان یافت. (حیدری، 1388: 101)
در کل می‌توان فرهنگ را با ویژگی‌های زیر تصویر نمود:
الف- فرهنگ کلیتی منسجم و نظام یافته از وجوه گوناگون فکری و رفتاری انسان و همچنین عناصر مادی و غیر مادی زندگی اجتماعی اوست.
ب- فرهنگ بیشتر شامل آن بخش از خصیصه‌های جامعه بشری است که معمولاً غیرمادی اند، نظیر زبان، سنت‌ها، ارزش‌ها، اندیشه‌ها، هنر، دین و غیره.
ج- قلمرو جغرافیایی فرهنگ‌ها معمولاً محدود و منطبق بر نواحی جغرافیایی است که مرزهای آن تا حدودی معین و قابل تشخیص‌اند.
با جمع بندی مطالب بالا می‌توان گفت که ژئوکالچر دارای ماهیتی جهانی است و از حوزه‌های بی‌شمار و متداخل فرهنگی و تمدنی تشکیل یافته که در تعامل دائمی با یکدیگر به سر می‌برند. ژئوکالچر فرایندی است که در یک سوی آن پدیده‌های مکانی با ماهیتی ناحیه‌ای، مبتنی بر فرهنگ‌های محلی قرار گرفته، و در دیگر سو پدیده‌های فضایی با ماهیتی جهانی و مبتنی بر جهانی شدن الگوهای تمدن غربی. پدیده‌های فرهنگی به دلیل خصیصه مکانی‌شان همواره میل به ثبات و پایداری در مقابل نوآوری‌ها دارند.
از این منظر ساختار نظام ژئوکالچر، در راستای ویژگی‌های نظام ژئوپولیتیک جهانی، چیزی نیست مگر تقابل یا رویارویی میان دو الگوی متفاوت و متضاد از تعاملات فرهنگی در یک سطح جهانی بر مبنای این نگرش واقع‌گرایانه شالوده ژئوکالچر جهانی در وهله نخست بر پایه ویژگی‌های نظام اطلاع رسانی و ارتباطات مدرن تمدن غربی استوار گردیده که ویژگی‌های آن به ترتیب عبارتند از:
الف- پوشش فراگیر، بدین مضمون که قابلیت اقناع کلیه افراد بشر را در هر سن و جنس دارد.
ب- فرا مکانی بودن، یعنی قائل به مکان خاصی نیست و پیام‌های آن همه جا جریان دارد.
ج- چند حسی است و تمام احساسات ظاهری پنج‌گانه را در کنار هم به کار می‌گیرد.
د- از طریق نمایش واقعی اطلاعات آموزه‌ها را به صورت غیر تخیلی و در سطح انبوه منتشر می‌سازد.
ه- عامه فهم است و برای همه مخاطبین در هـر شرایط و با هر خصوصیتی پیام ویژه‌ای عرضه می‌نماید.
و- فرازمانی است و قادر است مجموعه دانش‌های بشری را در سریع‌ترین زمان ممکن در دسترس همگان قرار دهد.
بحران :
واژه بحران یکی از مفاهیمی است که در حین این پژوهش زیاد با آن برخورد می‌کنیم، چرا که در بررسی تاریخ سیاسی و اجتماعی شبه جزیره بالکـــــان، به موارد متعددی برخورد می‌کنیم که موجد بحران‌های بسیاری در این منطقه شده‌اند، لذا بررسی مفهومی این واژه ضروری می‌نماید.
از نظر برداشت عمومی، بحران عبارتست از به وجود آمدن شرایطی غیر معمول یا غیر متعارف در روند حرکت یک سیستم. به بیان دیگر، “بحران” وضعیتی است ناپایدار که در آن تغییری ناگهانی در یک یا چند قسمت از عناصر متغیر نظم موجود ایجاد می‌گردد. از دیدگاه سیستمی، “هر ضربه شدید به نظام بین‌المللی که آن را از حالت تعادل خارج سازد بحران نامیده می‌شود.”
به هر حال یک بحران بین‌المللی را می‌توان به عنوان تغییر وضعیتی تعریف کرد که با دو شرط اساسی همراه است: دگرگونی در نوع و شدت کنش‌ها و واکنش‌ها میان دو یا چند رقیب، همراه با احتمال درگیری نظامی و نیز ستیز با ساختار موجود یک نظام بین‌المللی اعم از سیستم‌های جهانی، منطقه‌ای یا فرعی که از طریق کنش‌ها و واکنش‌های بالاتر از حد معمول نشان داده می‌شود. می‌توان ویژگی‌های عمومی بحران‌ها را به شرح زیر برشمرد:
الف- بحران بین‌المللی عبارت است از شرایط غیر متعارفی است که در چارچوب روابط بین دو یا چند کشور پدید می‌آید.
ب- شرایط بحرانی الزاماً به منزله درگیری مستقیم نظامی نیست، بلکه شرایط رفتاری یا ساختاری خاصی است که در آن درگیری مستقیم یا نبرد نظامی به عنوان مرحله‌ای از بحران تلقی می‌شود.
ج- بروز و ادامه بحران بیش از همه ناشی از شرایط و نحوه تصمیم گیری رهبران و طراحان سیاست خارجی کشورها است، لذا ویژگی‌های روانی و شرایط رفتاری تصمیم گیرندگان در سرنوشت بحران‌ها دارای اهمیت بسیار زیادی است.
د- تصمیم گیری، هدایت و مدیریت بحران‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن دارای اهمیت بسیار است.
ه- عوارض روانی و اجتماعی حاصل از بحران‌ها به گونه‌ای است که اغلب موجب بروز تغییرات حاد و گسترده در رفتار و واکنش‌های اجتماعی و فردی جامعه می‌گردد.
و- بحران به منزله بروز یک حالت غیر عادی در روند سیستم سیاسی کشورها می‌باشد، به طور طبیعی کلیه عناصر نظام اجتماعی تحت تأثیر شرایط بحران، کارکردهای خود را تغییر داده و نقش‌های جدیدی برای خود بر می‌گزیند.
اساساً پدیده بحران در مطالعات جغرافیایی به دو شکل مورد مطالعه قرار می‌گیرد.
الف- گاهی شناخت عوامل مکانی و جغرافیایی مؤثر در بروز بحران‌ها مورد توجه است که در این صورت موضوع تحقیق چارچوب “ژئوپولیتیک بحران‌ها” است. برای مثال، بررسی زمینه‌های بروز بحران در برخی از مناطق ژئوپولیتیکی جهان که در شعاع عملیاتی دو قدرت بزرگ ژئواستراتژیکی واقع شده است، مانند اروپای شرقی، شبه جزیره بالکان، حاشیه ساحلی جنوب شرقی آسیا و سرزمین خاورمیانه که به اعتقاد “کوهن” منطقه درهم نام دارد، یا وجود اقلیت‌های قومی فعال در محدوده مرزهای سیاسی چند کشور با ظرفیت‌های سیاسی و نظامی متفاوت که غالباً موجبات برخورد و درگیری میان کشورهای حاشیه‌ای این منطقه.
ب- گاهی نیز بررسی پیامدهای مختلف ناشی از وقوع بحران‌ها که منجر به تغییر بافت و چشم انداز جغرافیایی مکان‌ها می‌شود، مورد مطالعه است که در این صورت موضوع در قالب “جغرافیای سیاسی بحران” قرار دارد (حیدری، 1372: 44).
امنیت :
امروزه یکی از مهم‌ترین شاخصه های حیات اجتماعی سالم در هر جامعه‌ای وجود میزان قابل قبولی از امنیت در آن برای کلیه شهروندان است که بتوانند در پرتو این امنیت به فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و آموزشی روزمره خود بپردازند. امنیت به عنوان اساسی‌ترین نیاز جامعه بشری پس از نیازهای اولیه‌ای چون خوراک، پوشاک و مسکن، همواره در کانون توجه پژوهشگران و اندیشمندان حوزه‌های مختلف بوده است (چالاکی، 1389: 2).
پژوهش‌ها و مطالعات بسیاری بر روی اصول و مبانی امنیت، ابعاد و شرح اهمیت آن در آثار نویسندگان و فیلسوفان از سده‌های پیش تا کنون گواه بر اهمیت این نیاز اساسی است. افلاطون در آثار متعدد خود به ویژه در کتاب “سیاست” معروف به “جمهوری” و کتاب “نوامیس” معروف به “قوانین”، خواهان جامعه‌ای آرمانی (مدینه فاضله‌ای) است که در آن همه مردم از امنیت اجتماعی برخوردار باشند. او معتقد است که نباید گذاشت هم در فرد و هم در جامعه یکی از قوا بر دیگری پیشی گیرد، زیرا هم در فرد و هم در جامعه تزلزل و انحطاط به میان خواهد آمد و امنیت ناپدید خواهد شد (خوش فر، 1379: 25).