، رفاه اجتماعی، بالندگی فرهنگی، زیرساخت‌های اقتصادی و… را فراهم آورد. همچنین برخی متخصصان، توسعه را اینگونه تعریف کرده‌اند: توسعه عبارت از شکفتن تدریجی هر چیز از یک حالت ابتدایی و حرکت آن به سمت مرحله تکامل یافته‌تر است (جرالد، 1368: 13).
* توسع? فیزیکی: تمام عواملی از شهر که به دید می‌‌‌‌آید و چشم قادر به تماشای آن است. تمام این عوامل بصورت انفرادی و خواه در حالتی به صورت پیوسته و دسته جمعی عمل می‌‌‌‌کند. به افزایش کمّی و کیفی کاربری‌ها و فضاهای کالبدی یک شهر که در ابعاد افقی و عمودی و در طول زمان انجام می‌‌‌‌گیرد توسع? فیزیکی گویند (زنگی‌آبادی، 1372: 38). رشد و گسترش اندامواره شهر یعنی بزرگ شدن تنه و اندام فیزیکی شهر به معنای توسع? فیزیکی است که شهر از جهات مختلف می‌تواند به این توسعه و رشد برسد و در مقابل نیز همانطور هم می‌تواند توسط بعضی عوامل متوقف شود. در توسع? فیزیکی شهر، زمین‌های اطراف شهرها و یا به عبارتی روستاهای همجوار شهرها به شهرهای اصلی متصل و چسبانیده می‌شوند و تحت اشغال شهر در می‌آیند. توسع? فیزیکی بر خلاف توسع? کالبدی که عموماً در درون شهر صورت می‌گیرد، پا را فراتر نهاده و روز به روز فضای بیشتری را اشغال می‌کند و به بزرگتر شدن وسعت شهر منجر می‌گردد.
* ژئومورفولوژی: فرآیندهای ژئومورفولوژیکی زمین همواره ناشی از نیروهای فیزیکی، ‌شیمیایی و یا بیولوژیکی هستند که در سطح زمین تغییراتی ایجاد می‌کنند. ژئوموفولوژی به بحث در مورد اشکال سطح زمین که نتیجه دو عامل درونی (تکتونیک) و بیرونی عناصر و عوامل (اقلیم) ایجاد می‌شوند، می‌پردازد.
* محدودیت: هرگونه جلوگیری از پیشروی و توسعه در یک منطقه را به‌وسیله عوامل دیگر محدودیت می‌گویند. در برخی موارد محدودیت به معنای کاستی و نبودن را نیز می‌دهد. در این تحقیق منظور از محدودیت جلوگیری و مهار برخی عوامل در برابر عوامل دیگر می‌باشد. برخی محدودیت‌ها ناشی از عملکرد انسان بوده و برخی از محدودیت‌ها به‌صورت طبیعی می‌باشند. مهمترین محدودیت‌های طبیعی موجود در شهر انزلی وجود دو موانع طبیعی بوده که از هر دو طرف شهر انزلی را تحت فشار قرار داده است. از یک طرف دریا و پیشروی و بالا آمدن آب دریا در سال‌های اخیر و از طرف دیگر مرداب انزلی که خود در این سال‌ها دستخوش تغییرات متعددی شده است.
1-9. مشکلات، محدودیت‌ها و موانع تحقیق
در انجام پژوهش حاضر با محقق محدودیت‌هایی روبرو شد که در زیر به برخی از آنها اشاره گردید:
الف) مشکلات علمی تحقیق:
* کمبود منابع در رابطه با موضوع تحقیق؛
* کمبود اطلاعات دسته اول در سازمان‌های ذیربط؛
* کمبود آمار و اطلاعات کافی و لازم در ادارات منطقه مورد مطالعه؛
* عدم همکاری بعضی از سازمان‌ها و نهادها.
ب) مشکلات مالی:
* بالا بودن هزینه تهیه داده‌های اولیه از قبیل آمار، نقشه و …؛
* عدم تأمین مالی پژوهشگر.
2-1. مورفولوژی
ساختار واژه مورفولوژی ما را با ترکیب دو واژه آشنا می‌سازد. این دو واژه عبارت است از morph (شکل) و logy (شناخت). morph بیانگر حوزه قلمروی است که شکل‌شناسی در آن حوضه صورت می‌گیرد و مفهوم لوژی به مورف اشاره دارد. موضوع اصلی این کلمه شکل‌شناسی است و شکل‌شناسی اساس معرفت محقق قرار می‌گیرد. در اینجا اشکال چیزی جز اجزاء و نسبت و نحوه ارتباط آنها با یکدیگر نیست. اشکال چیزی جز ترکیبی از سطوح نیستند. بنابراین یک جغرافیدان وقتی به چشم‌اندازهای ارضی می‎نگرد، مجموعه‌ای از سطوح با ویژگی‌های متعدد را می‌بیند که با نسبت‌های خاصی با یکدیگر تلفیق و ترکیب شده‌اند. هر سطح ویژگی‌هایی دارد که تندی و کندی وجه شیب، تحدب و تقعر آن از ویژگی‌های قابل اندازه‌گیری آن محسوب می‌شود. شیب سطوح از جمله ویژگی‌های دیگر سطوح است که معمولاً میزان آن برای هر سطحی متفاوت است. خطوط تراز مشخصات ارتفاعی نقاط را منعکس می‌سازد ولی فرم و شکلی که به خود می‌گیرند تفسیر دیگری دارد (رامشت، 1384ص29).
2-2. ژئومورفولوژی
فرآیندهای ژئومورفولوژیکی زمین همواره ناشی از نیروهای فیزیکی، ‌شیمیایی و یا بیولوژیکی هستند که در سطح زمین تغییراتی ایجاد می‌کنند. ژئوموفولوژی1 به بحث در مورد اشکال سطح زمین که نتیجه دو عامل درونی (تکتونیک) و بیرونی عناصر و عوامل (اقلیم) ایجاد می‌شوند، می‌پردازد.
امروزه تأکید دانش ژئومورفولوژی بر مطالعه فرآیندهای حاکم بر شکل‌زایی لندفرم?های بیرونی سطح زمین و به‌ویژه تغییراتی است که از این جهت طی دوره کواترنر و ظهور و گسترش انسان و فناوری?های وی ایجاد شده و این موضوع به این علم جنبه کاربردی ارزشمند بخشیده است. در میان فرآیندهای تغییر‌دهنده سطح زمین، فرآیندهای ساحلی به‌خاطر شرایط ویژه سواحل که محل برخورد قلمرو کره آبی (هیدروسفر2)، کره هوا (اتمسفر3) و سنگ کره (لیتوسفر4) است، اهمّیت به بسزایی دارد.

2-3. اهمّیت مطالعات ژئومورفولوژی در برنامه‌ریزی عمران شهری
برخی بر این باورند که شهرها در پدیده‌های ژئومورفولوژی نقش دارند و مدعی‌اند که یکی از کارهای اساسی مطالعات شهری، توجه به مسائل ژئومورفولوژی است. همچنین گروهی، یکی از کارهای اساسی ژئومورفولوژی را توجه به مسائل شهری می‌دانند و بر این باورند که قلمرو مطالعات ژئومورفولوژی به فرایندهای انسانی نیز معطوف است (مقیمی، 1387: 3).
شهرها زمین‌های وسیع و گسترده‎ای را به خود اختصاص می‌دهند. این زمین‎ها از ترکیب واحدهای مختلف توپوگرافی و ژئومورفولوژی تشکیل می‌یابند. هر اندازه که شهرها توسعه یابند و گسترش پیدا کنند برخورد آنها با واحدهای گوناگون توپوگرافی و ژئومورفولوژی و موضوعات مربوط به آنها زیادتر می‎شود. واحدهای ژئومورفولوژی همیشه با پویایی و دینامسیم محیط طبیعی درارتباط است. هرگونه اقدام در راستای توسعه و عمران شهرها به نحوی با پویایی و دینامیسم مذکور و در نتیجه با پدیده‌های ژئوموفولوژی تلاقی می‎کند. در این برخورد اگر برخی از اصول و نکات ضروری رعایت نشود تعادل مورفودینامیک محیط به هم می‌خورد و مورفوژنز چنان زیاد می‌شود که نتایج جبران‌ناپذیری به بار می‌آورد. اخبار مربوط به جریان سیل در اکثر شهرهای جهان و ایران به‌گوش می‌رسد. برای مثال بخشی از شهروندان از ریزش کوه می‌نالند. جریانات سولیفلوکسیون5 بعضی دیگر را زیر خروارها آوار می‌برد. زمین لرزه‌ها و تکان‌های زمین نیز موجب ویرانی شهرها و قصبه‌ها می‌گردد. اگر قسمتی از این ویرانی‌ها مستقیماً به امواج زلزله مربوط باشد. بخش مهم دیگر به‌طور غیرمستقیم در اثر دخالت پدیده‌های ژئومورفولوژی که برخی از آنها خود از تکان‌های زمین ناشی می‌شود حاصل می‌آید. بدیهی است که در گزینش محل شهرها تجربه پیشینیان تأثیر بسزایی داشته است. اما سابقاً زندگی ساده شهروندان موجب می‌شد که اهمّیت موضوع چندان مورد توجه قرار نگیرد. در صورتیکه امروز تجهیزات عمرانی به‌طور پیچیده‌ای توسعه یافته‌اند و بناها ابعاد گسترده‌تر و مجهزتری به خود گرفته‌اند، مساحت شهرها تا چندین برابر افزایش پیدا کرده است، کارخانه‌های صنعتی بزرگ و کوچک به عنوان پدیده‌ای ضروری در کنار شهرها تأسیس شده است. اینها به فضاهای گسترده‌تری نیاز دارند. بنابراین اهمّیت و ضرورت شناخت ویژگی‌های محیط طبیعی جهت تمیز و تشخیص نقاط مناسب برای ایجاد بناها و ساختمان‌ها از مناطق نامساعد معلوم می‌شود. برای شناخت بخش اعظمی از ویژگی‌های محیط طبیعی به مطالعه ژئومورفولوژی نیازمندیم و در سایه کسب اینگونه آگاهی است که می‎توان قدم‌های مؤثری در انتخاب مناسب‌ترین مکان برای ایجاد گسترش شهرها و ایجاد کارخانه‌های عظیم برداشت و نسبت به جلوگیری از خطرات پدیده‌های یاد شده و یا مقابله با آنها اقدامی جدی به عمل آورد (رجائی، 1382: 209).
2-4. نقش ژئومورفولوژی در برنامه‌ریزی‌های ساحلی
در بسیاری از مناطق ساحلی برنامه‌ریزی‌هایی که جهت حفاظت مناطق ساحلی در نظر گرفته شده است، در بعضی موارد عناصر ژئومورفولوژیکی نیز مورد توجه قرار گرفته ولی اغلب آنها ناموفق و محکوم به شکست بوده است. یکی از روش‌هایی که برای طبقه‌بندی خطوط ساحلی در نظر گرفته شده، روش طبقه‌بندی از حیث ویژگی‌های طبیعی، استراتژیکی، اقتصادی است.
– از نظر ویژگی‌های طبیعی و ژئومورفولوژیکی می‌توان سواحل را به دو بخشِ “سواحل دریاباری” و “سواحل پست” تقسیم کرد. همچنین طبقه‌بندی فوق نیز به بخش‌های فرعی‌تر تقسیم می‌شود مانند توان حساسیت به فرایندهای لغزشی، ریزشی و جریان‌های گلی یا براساس