لیJDI در قسمت ماهیت کار (در 22 سوال ) بدست آمده است، سنجیده میشود.
2- حقوق و دستمزد
تعریف نظری: به مقادیر پاداش مالی که دریافت میشود و درجهای که فرد آن را در مقایسه با دیگران عادلانه تصور میکند اتلاق میشود(53 و62).
تعریف عملی: زیر مقیاس حقوق از ابعاد رضایت شغلی واحدهای مورد پژوهش از امتیاز کسب شده به سوالات مطرح شده در پرسشنامه رضایت شغلیJDI که در قسمت حقوق و مزایا(9 سوال) بدست آمده است، سنجیده میشود.
3- ارتقائ شغلی
تعریف نظری : فرصت پیشرفت و ارتقاء هر فرد در سلسله مراتب شغلی و سازمانی میباشد و به جنبه های ارتقاء در سازمان اتلاق میشود(51 و62 و65).
تعریف عملی: زیر مقیاس ارتقاء شغلی، از ابعاد رضایت شغلی واحدهای مورد پژوهش است که از امتیاز کسب شده به سوالات مطرح شده در پرسشنامه رضایت شغلی JDI در قسمت ارتقاء شغلی (7 سوال) بدست آمده است، سنجیده میشود.
4- مسئول
تعریف نظری : رابطه متقابل مسئول با فرد شاغل و توانایی مدیریت درحمایتها میباشد و به قابلیتهای مسئول برای فراهم آوردن کمکهای فنی و حمایتهای رفتاری اتلاق میشود(62 و63).
تعریف عملی: زیر مقیاس سرپرستی از ابعاد رضایت شغلی واحدهای مورد پژوهش بوسیله امتیاز کسب شده از سوالات مطرح شده در پرسشنامه رضایت شغلیJDI در قسمت سرپرستی(14 سوال) بدست آمده است، سنجیده میشود.
5- همکاران
تعریف نظری: درجهای که همکاران فرد کارا هستند و از بعد اجتماعی حامی او به شمار میروند . به میزانی که کارکنان در سازمان از حمایتهای فنی و اجتماعی یکدیگر بهره مند میشوند اتلاق میشود(60 و62 و64).
تعریف عملی: زیر مقیاس همکار از ابعاد رضایت شغلی واحدهای مورد پژوهش از امتیاز کسب شده به سوالات مطرح شده در پرسشنامه رضایت شغلیJDI که در قسمت همکار(11 سوال) بدست آمده است، سنجیده میشود.
6- شرایط محیط کار
تعریف نظری: به شرایط فیزیکی محیط کار اتلاق میشود(55 و72).
تعریف عملی: زیر مقیاس شرایط محیط کار از ابعاد رضایت شغلی واحدهای مورد پژوهش، از طریق امتیاز کسب شده به سوالات مطرح شده در پرسشنامه رضایت شغلیJDI، که در قسمت شرایط محیط کار(7 سوال) بدست آمده است، سنجیده میشود.
تعریف عملی: رضایت شغلی واحدهای مورد پژوهش از مجموع امتیاز کسب شده به سوالات مطرح شده در پرسشنامه JDI 10 بدست آمده و بر اساس نمره حاصل میزان رضایت از شغل در شش بعد ذکر شده سنجیده میشود. بر اساس نمره کسب شده در طیف لیکرت 1 تا 5 نمره رضایت از شغل بررسی میگردد.
سلامت عمومی
تعریف نظری: کیفیتی از زندگی فرد میباشد که با مجموع حالات هیجانی، روانی، معنوی و تناسب بیولوژیکی فرد ارتباط داشته و فرد را با محیط پیرامون خود سازگار کرده و او را قادر به انجام میزان کافی فعالیت جسمی- روانی و اجتماعی مینماید(66). از دیدگاه سازمان جهانی بهداشت، سلامتی نه تنها فقدان بیماری یا ناتوانی بلکه وضعیت تندرستی کامل جسمی، ذهنی و اجتماعی است(67).
تعریف عملی: سلامت عمومی واحدهای مورد پژوهش از مجموع امتیاز کسب شده به سوالات مطرح شده در پرسشنامه سلامت عمومی GHQ 11 28 امتیازی گلدبرگ12 بدست آمده و بر اساس آن کسانی که نمره 23 و کمتر بدست آوردند به عنوان فرد سالم و کسانیکه نمره 24 و بالاتر گرفته اند مشکوک به اختلال هستند.
پیش فرضها:
1- سلامتی کارکنان بهداشتی- درمانی شرط لازم و ضروری جهت ارائه خدمات مطلوب به جامعه میباشد(18 و66 و71 و85).
2- اختلال در سلامت کارکنان میتواند با کیفیت پایین ارائه خدمات همراه شود(30 و33 و86 و87).
3- وضعیت سلامت در ابعاد مختلف جسمی و روانی قابل بررسی است(42 و43 و44).
4- عوامل متعددی میتواند بر سلامت جسمی و روانی کارکنان تاثیر بگذارد(18 و20 و30).
5- رضایت شغلی در نیروهای درون سازمانی، سبب ایجاد رضایت درکل سازمان میشود که منجر به تسهیل دسترسی به اهداف سازمان میگردد(3 و10 و11 و17).
6- رضایت شغلی کارکنان قابل اندازه گیری است(40 و41).
7- فشار روانی ناشی از نارضایتی شغلی، میتواند آثار زیانباری بر سلامت جسمی و روانی کارکنان داشته باشد(16 و 18 و34 و85).
8- ابعاد مختلف رضایت شغلی میتواند با سلامت جسمی و روانی کارکنان در ارتباط باشد(12 و 16 و31 و34).
محدودیت‌ها:
نمونههای مورد پژوهش باید فاقد مشکل روانی یا روحی خاص باشند ولی برخی هیجانات درونی و وضعیت روحی نمونهها در هنگام تکمیل پرسشنامه که قابل کنترل پژوهشگر نیست، بر نحوه پاسخگویی به سؤالات پرسشنامه تأثیر میگذارد. این متغیر جزء محدودیت خارج از اختیار پژوهشگر در نظر گرفته شده است. همچنین مرخصی طولانی مدت تعدادی از واحدهای مورد پژوهش از دیگر محدودیتهای پژوهش میباشد.

فصل دوم
چارچوب پژوهش
چارچوب این پژوهش پنداشتی است و بر اساس مفاهیم اصلی رضایت شغلی و سلامت استوار است. در مورد مفهوم رضایت شغلی، تعریف رضایت شغلی، عوامل موثر بر رضایت شغلی، ابعاد، نظریات و تئوریهای موجود در رضایتمندی شغلی و در خصوص مفهوم سلامت، تعریف سلامت از دیدگاههای مختلف، ابعاد سلامت، مدلهای موجود در سلامت، عوامل موثر بر سلامت مورد بحث قرار میگیرد.
رضایت، همواره به عنوان یک رابطه بین انتظار و یک تجربه زیسته معنی می‌شود و این رابطه را می‌توان بر حسب موقعیت‌های فردی و تعادل بین سهمی که فرد از این موقعیتها دارد، و بازگشت ناشی از این تبادل بین انتظار و تجربه زیسته تبیین نمود. بنابراین به زبان ساده‌تر رضایت فاصله بین ایده آل(انتظار) و واقعیت(تجربه زیسته) تعریف می‌شود. هر چند فاصله این دو تفاضل ایدهآل و واقعیت کمتر شود فرد راضی‌تر و عکس این قضیه هر چند این فاصله بیش‌تر شود ناراضی خواهد بود. در زمانی که فرد در یک موقعیت شغلی قرار میگیرد اگر فاصله بین ایده‌آلها و انتظارات او از شغل با واقعیت تجربه نموده او کمتر باشد رضایت شغلی او نیز بیشتر خواهد بود(51 و60).
در منابع تعاریف متعددی از رضایت شغلی ارائه شده است. ساعتچی رضایت شغلی را درجه ای از خشنودی میداند که کارمند از ارضای نیازهای خود به وسیله شغلش تحصیل میکند. شفیع آبادی معتقد است رضایت شغلی، احساس فرد نسبت به شغلش است. به عبارت دیگر، میزان کلی تأثرات مثبتی که افراد نسبت به شغلشان دارند، مثلاً زمانی که گفته میشود فرد رضایت شغلی دارد، منظور اینست که فرد شغل خود را دوست دارد و احساسات او نسبت به آن مثبت است(55). کوهلن13 معتقد است اگر انگیزههای اصلی و مهم فرد در زمینه شغلش و کارهایی که انجام میدهد ارضاء شوند، رضایت از شغل میسر خواهد شد. هرچه فاصله بین نیازهای شخصی فرد و ادراک یا نگرش او نسبت به توانایی بالقوه شغل برای ارضاء این نیازها کمتر باشد رضایت شغلی نیز بیشتر خواهد بود(68). وجود انگیزش در شغل برای ادامه اشتغال لازم و ضروری است و اگر فرد به شغل خود علاقمند نباشد و در انجام وظایفش برانگیخته نشود ادامه حرفه برایش ملالت آور خواهد بود. ولی برآورده شدن نیازها از طریق حرفه احساس رضایت نسبت به شغل ایجاد میشود. بسته به اهمیت و شدت وجود نیاز و میزان ارضاء آن توسط حرفه، احساس رضایت نیز بیشتر خواهد بود(68).
رضایتمندی شغلی شامل نگرش مثبت یا منفی فرد از شغل میباشد و متاثر از عوامل متعددی مانند حقوق و دستمزد، ارتباطات، سیاستها، رویهها، ابعاد شغلی، تنظیم کار و ویژگیهای شخصی کارکنان میباشد. رضایت شغلی همچنین بر رفتار سازمانی، میزان تاخیر، غیبت و ترک خدمت کارکنان تاثیر میگذارد. بنابراین، رضایتمندی کارکنان از شغل و سازمان موجب موفقیت در کار و اثر بخشی آنها خواهد شد(55). تحقیقات نشان میدهد که علت دیدگاه مثبت و منفی افراد نسبت به شغل و کارشان شامل موارد زیر می باشد:
1- عوامل مربوط به سیاستها و رویهها