سخگویان بر حسب اعتبار دادن به تلویزیون در کسب اخبار داخلی……………….138
جدول 4-27. توزیع نسبی جمعیت برحسب اعتبار دادن به تلویزیون در کسب اخبار خارجی………………….139
جدول4-28. توزیع نسبی طیف گویه های شاخص حقوق شهروندی……………………………………………………140
جدول 4-29. میزان توجه صداو سیما به شاخص های شهروندی………………………………………………………..142
جدول4-30. توزیع نسبی نگرش به حقوق شهروندی در بعد احساسی………………………………………………..144
جدول 4-31. توزیع نسبی نگرش به حقوق شهروندی در بعد عملی……………………………………………………145
جدول شماره 4-32. توزیع نسبی پاسخگویان بر حسب نگرش به حقوق شهروندی………………………………..146
جدول 4-33. توزیع نسبی پاسخگویان بر حسب نگرش به حقوق سیاسی…………………………………………….146
جدول 4-34. توزیع نسبی پاسخگویان بر حسب نگرش به حقوق اجتماعی………………………………………….147
جدول 4-35. توزیع نسبی پاسخگویان بر حسب نگرش به حقوق مدنی……………………………………………….148
جدول 4-36. ضریب همبستگی فرضیه 1 ………………………………………………………………………………………..150
جدول 4-37. ضریب همبستگی فرضیه 1 به تفکیک شاخص های شهروندی ( حقوق اجتماعی )………………151
جدول 4-38. ضریب همبستگی فرضیه 1 به تفکیک شاخص های شهروندی ( حقوق مدنی )……………………152
جدول 4-39. ضریب همبستگی فرضیه 1 به تفکیک شاخص های شهروندی ( حقوق سیاسی )………………….152
جدول 4-40. ضریب همبستگی جنس?? با حقوق شهروندی ………………………………………………………………..153
جدول 4-41. ضریب همبستگی سن با حقوق شهروندی……………………………………………………………………..154
جدول 4-42. ضریب همبستگی فرضیه 2 به تفکیک تعداداعضای خانواده……………………………………………..155
جدول 4-43. ضریب همبستگی درآمد با حقوق شهروندی………………………………………………………………..155
جدول 4-44. ضریب همبستگی مدت اقامت در تهران با حقوق شهروندی ………………………………………….156
جدول 4-45. ضریب همبستگی وضعیت تأهل با حقوق شهروندی………………………………………………………157
جدول 4-46. ضریب همبستگی قومیت با حقوق شهروندی……………………………………………………………….158
جدول 4-47. ضریب همبستگی فعالیت پاسخگو با حقوق شهروندی…………………………………………………..159
جدول 4-48. ضریب همبستگی شغل با حقوق شهروندی……………………………….??……………………….160??????
جدول 4-49 مدل رگرسیون چند متغیره………………………………………………………………………………………….162
جدول 4-50. عناصر متغیرهای درون معادله برای پیش بینی نگرش به حقوق شهروندی…………………………..163
جدول4-51.روابط معنادار در دیاگرام………………………………………………………………………………………………???
پیوست
نمونه پرسشنامه………………………………………………………………………………………………………………………….???
1-1 مقدمه
شهروندی از مهم ترین ایده های اجتماعی و یکی از مولّفه‌های مهم نظام‌های سیاسی و دموکراتیک و شاخصی مهم برای نشان دادن تحقّق دموکراسی در جامعه است?. محتوا و مفهوم شهروندی ثابت نبوده و در طول تاریخ ، تغییر پیدا کرده است. شهروندی (انگلیسی : citizen ship ) از مشتقات شهر (city??) است . شهروندی را قالب پیشرفته ” شهرنشینی ” می دانند . به باور برخی از کارشناسان ، شهرنشینان هنگامی که به حقوق یکدیگر احترام گذارده و به مسئولیت های خویش در قبال شهر و اجتماع عمل نمایند به ” شهروند ” ارتقاء یافته اند?. شهروندی تا پیش از این در حوزه اجتماعی شهری بررسی می شد، اما پس ازآن شهروندی مفاهیم خود را به ایالت وکشور گسترش داده است . امروزه نیز بسیاری به “شهروندی جهانی1” می اندیشند . یک شهروند یک عضو رسمی یک شهر ، ایالت یا کشور است . این دیدگاه ، حقوق و مسئولیت هایی را به شهروند یادآور می شود که در قانون پیش بینی و تدوین شده است . از نظر حقوقی ، جامعه نیازمند وجود مقرراتی است که روابط تجاری ، اموال ، مالکیت ، شهرسازی ، سیاسی و حتی مسائل خانوادگی را در نظر گرفته و سامان دهد . از این رو از دید شهری موضوع حقوق شهروندی ، روابط مردم شهر ، حقوق و تکالیف آنان دربرابر یکدیگر?و اصول و هدف ها و وظایف وروش انجام آن است. (شکری ،1386 :80 ) در واقع حقوق شهروندی آمیخته ای است از وظایف و مسئولیت های شهروندان در قبال یکدیگر ، شهر و دولت یا قوای حاکم و مملکت و همچنین حقوق و امتیازاتی که وظیفه تأمین آن حقوق بر عهده مدیران شهری ( شهرداری ) ، دولت یا بطور کلی قوای حاکم می باشد . به مجموعه این حقوق ومسئولیتها2 “حقوق شهروندی ” اطلاق میشود( شکری،1386 : 72 ). مجموعه به هم پیوسته ای از حقوق، وظایف و تعهّدات و برخورداری برابر تمامی اعضای جامعه از مزایا و منابع اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی، هسته مشترک تعاریف مختلف شهروندی است?. به تعبیر فیتز پتریک، شهروندی بر دو اصل مبتنی است : اوّل این که دولت، تکثّرگرا و دموکراتیک باشد، زیرا دولت‌های دیکتاتوری و سلطنتی شهروند ندارند،بلکه دارای تبعه و رعیت هستند?. دوم این که جامعه مدنی باید باز و آزاد باشد. شهروندی در جامعه‌ای تحقّق می یابد که دولت و جامعه مدنی عامل متعادل‌کننده یکدیگر باشند??
شهروندی را می توان به وضعیت اعضای جامعه‌ای که آزاد، دموکراتیک و از لحاظ اجتماعی مساوات طلب هستند، اطلاق کرد. توجّه به این نکته اهمّیت دارد که شهروندان هم حکمران و هم تبعه جامعه سیاسی هستند، یعنی از قوانین و مقرّراتی پیروی می‌کنند که خودشان به وجود آورده اند. شهروندی اشاره به زندگی روز مره ، فعالیت های فردی و کسب و کار افراد اجتماع و همچنین فعالیت های اجتماعی ایشان دارد و بطور کلی مجموعه ای از رفتار و اعمال افراد است . شهروندی از این منظر ، مجموعه گسترده ای از فعالیت های فردی و اجتماعی است . فعالیت هایی که اگر چه فردی باشند?،اما برآیند آنها به پیشرفت وضعیت اجتماعی کمک خواهد کرد . همچنین است مشارکت های اقتصادی ، خدمات عمومی ، فعالیتهای داوطلبانه و دیگر فعالیتهای اجتماعی که در بهبود وضعیت زندگی همه شهروندان مؤثر خواهد افتاد . در واقع این نگاه ضمن اشاره به حقوق شهروندی مدون و قانونی در نگاه کلی تر به رفتارهای اجتماعی و اخلاقی می پردازد که اجتماع از شهروندان خود انتظار دارد (قسیم اخگر، 1385 :18 ). عضویت افراد در جوامع مدرن با موقعیت شهروندی آنان نشان داده می شود. شهروندان دارای مجموعه گسترده‌ای از حقوق مدنی، سیاسی و اجتماعی هستند. در این میان یکی از اساسی‌ترین حقوق، حقّ مشارکت در قانون‌گذاری و حکومت است که شهروندی فعال3 به عنوان مبنای حاکمیت مردمی بر پایه آن شکل میگیرد. این حقوق با مجموعه‌ای از وظایف و تعهّدات در قبال جامعه و دولت متوازن میشوند. در مقابل، دولت ـ ملّت نیز باید تمامی افرادی را که در قلمرو سرزمین آن زندگی می کنند، تحت پوشش قرار دهد.به عبارت دیگر، شهروندی پیوندهای میان فرد و جامعه را در قالب حقوق، تعهّدات و مسوولیت ها منعکس می سازد و چارچوبی برای تعامل افراد، گروه ها و نهادها ارائه می کند. در مورد این پدیده، تحقیقات بسیاری از اندیشمندان مختلف صورت گرفته است که عمدتاً بر کار تی.اچ.مارشال تمرکز داشته اند .
در این میان آموزش شهروندی در زمینه آموزش این حقوق و تکالیف و مسئولیت ها باید مورد توجه قرار گیرد. آموزش شهروندی بطور غیر رسمی در خانه یا محل کار یا کارگاههای آموزشی و یا بطور رسمی بصورت سر فصل درسی مجزا در مدارس و یا بصورت رشته تحصیلی دانشگاهی یا رسانه ملی در واقع به شهروندان می آموزد ک