arum82
جدول 3-7- جدول مقایسه میانگین اثر تیمارهای مختلف قارچ C. coccodes و باکتری R. solanacearum84
جدول 3-8- جدول مقایسه میانگین اثر تیمارهای مختلف قارچ C. coccodes و باکتری R. solanacearum93
جدول 3-9- جدول مقایسه میانگین اثر تیمارهای مختلف قارچ C. coccodes و باکتری R. solanacearum101
جدول 3-10- تعداد باندهای ایجاد شده توسط آغازگرهای به کار رفته در نشانگر RAPD در جدایههای قارچ
C. coccodes112
شکل 3-1- علائم قارچ C. coccodes روی ریشه سیبزمینی و پرگنه قارچ روی محیط کشت71
شکل 3-2- تصاویر میکروسکوپی از Colletotrichum coccodes، کنیدیومها، میکرواسکلروت و موها، اپرسوریوم72
شکل 3-3- تصاویر مربوط به آزمون فوق حساسیت باکتری R. solanacearum در توتون75
شکل 3-4- نمودار تعداد لکههای ایجاد شده روی میوه گوجهفرنگی ناشی از جدایههای قارچ C. coccodes77
شکل 3-5- نمودار قطر لکههای ایجاد شده روی میوه گوجهفرنگی ناشی از جدایههای قارچ C. coccodes77
شکل 3-6- آزمون بیماریزایی قارچ C. coccodes78
شکل 3-7- آزمون بیماریزایی باکتری R. solanacearum79
شکل 3-8- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی طول ساقه در سیبزمینی………83
شکل 3-9- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی طول ریشه سیبزمینی85
شکل 3-10- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن تر ساقه سیبزمینی86
شکل3-11- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن تر ریشه سیبزمینی87
شکل 3-12- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن خشک ساقه88
شکل 3-13- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن خشک ریشه89
شکل 3-14- نمودار اثر تیمارهای مختلف روی کلونیزاسیون ریشه گیاه توسط میکرواسکلروت قارچ C. coccodes90
شکل 3-15- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی طول ساقه سیبزمینی92
شکل 3-16- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی طول ریشه سیبزمینی94
شکل 3-17- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن تر ساقه سیبزمینی95
شکل 3-18- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن تر ریشه سیبزمینی96
شکل 3-19- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن خشک ساقه97
شکل 3-20- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن خشک ریشه98
شکل 3-21- نمودار اثر تیمارهای مختلف روی کلونیزاسیون ریشه گیاه توسط میکرواسکلروت قارچ C. coccodes……99
شکل 3-22- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی طول ساقه سیبزمینی100
شکل 3-23- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی طول ریشه سیبزمینی102
شکل 3-24- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن تر ساقه سیبزمینی103
شکل 3-25- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن تر ریشه سیبزمینی104
شکل 3-26- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن خشک ساقه105
شکل 3-27- نمودار اثر R. solanacearum و C. coccodes به تنهایی و همراه با هم روی وزن خشک ریشه106
شکل 3-28- نمودار اثر تیمارهای مختلف روی کلونیزاسیون ریشه گیاه توسط میکرواسکلروت قارچ C. coccodes107
شکل 3-29- غلظت سنجی DNA جدایههای مختلف قارچ C. coccodes روی ژل آگارز در مقایسه با DNA فاژ ?.110
شکل 3-30- نتیجه RAPD با آغازگر OPA-13 در جدایههای مختلف قارچ C. coccodes 111
شکل 3-31- نتیجه RAPD با استفاده از آغازگر OPZ-07 در جدایههای مختلف قارچ C. coccodes112
شکل 3-32- مقایسه جدایههای مختلف C. coccodes با نشانگر RAPD با رسم دندروگرام114
شکل 3-33- الگوی الکتروفورز پروتئینهای محلول سلولی استرینهای R. solanacearum جدا شده از سیبزمینی در ژل پلیاکریلآمید 12%116
مقدمه
الف- تاریخچه گیاه سیبزمینی
سیبزمینی بومی امریکای جنوبی بوده و منشاء آن کشور پرو و بولیوی میباشد و برای اولین بار حدود 7000 سال پیش در پرو کاشته شده است. بنا به باور باستانشناسان، سیبزمینی از حدود 2000 سال پیش از میلاد مسیح توسط اینکاها در بخشهای کوهستانی این کشور کاشته شده است. این گیاه در سال 1573 وارد اسپانیا شد و به عنوان یک منبع غذایی مورد توجه قرار گرفت و به تدریج از اسپانیا به دیگر کشورهای اروپایی برده شد. تا حدود 150 سال سیبزمینی تنها در مناطق محدودی از اروپا در کاخهای سلطنتی و باغچه خانهها کاشته میشد. در سال 1719 از اروپا به امریکای شمالی و سپس به آسیا برده شد. تاریخچه کشت این گیاه در قاره افریقا به حدود 50 سال پیش برمیگردد. حدود 200 سال پیش (در زمان فتحعلیشاه قاجار) مقداری بذر سیبزمینی به ایران آورده شد. این بذرها ابتدا در یکی از روستاهای تهران کاشته شده و سپس به فریدن اصفهان و به تدریج به سایر نقاط کشور برده و کشت شد (شجاعی، 1383).

ب- مشخصات گیاهشناسی
سیبزمینی گیاهی دولپه، یکساله و از خانواده Solanaceae میباشد. برگها مرکب، گلها پنج قسمتی و دارای رنگهای متفاوتی هستند. میوهها گرد تا تخممرغی (قطر 3-1 سانتیمتر یا بیشتر)، سبز رنگ، سبز متمایل به قهوهای یا قهوهای بوده و به هنگام رسیدن قرمز تا بنفش رنگ
میشوند و حاوی بیش از 200 تا 300 بذر هستند. ساقه معمولاً سبز رنگ است اما گاهی قرمز یا بنفش، زاویهدار، علفی و در اواخر فصل در قسمتهای پایینی نسبتاً چوبی میشود. ریشهها منشعب و نیمه عمیق هستند که حداکثر عمق فعالیت آنها 60 سانتیمتر میباشد ( هوکر1، 1990). لقاح در این گیاه به صورت خودگشنی است و از لحاظ زمان رسیدن به ارقام زودرس، میانرس و دیررس تقسیم میشود.
اغلب گونههایی که به طور معمول مورد کشت قرار میگیرند تتراپلوئید
(2n=4x=48 کروموزوم) هستند. همچنین چهار گونه دیپلوئید (24 کروموزوم)، دو گونه تریپلوئید (36 کروموزوم) و یک گونه پنتاپلوئید (60 کروموزوم) نیز گاهی مورد کشت قرار
میگیرند. مهمترین گونهای که در سراسر جهان کشت میشود Solanum tuberosum میباشد که یک گونه تتراپلوئید است و دارای دو زیر گونه andigena و tuberosum میباشد. زیر گونه andigena با طول روز کوتاه سازگاری پیدا کرده و زیر گونه tuberosum با طول روز بلند سازگار است. بررسیهای ژنتیکی نشان دادهاند که 32 رقم مورد کشت در هند از زیر گونه tuberosum به دست آمدهاند.
ج- شرایط محیطی
سیبزمینی به طور مشخص متعلق به مناطق معتدل سرد با ارتفاع تقریبی 2000 متر یا ارتفاعات بالاتر در مناطق گرمسیری است. این گیاه به شبهای خنک و خاک دارای زهکشی مناسب و رطوبت کافی نیاز دارد و در عرضهای جغرافیایی پایین در مناطق گرم تولید خوبی ندارد (هوکر، 1990). خاک لومی- شنی حاصلخیز برای این گیاه مناسب است. دمای مناسب برای رشد 20-15 درجه سانتیگراد است و دمای بالای 29 درجه تولید غده را کاهش میدهد. این محصول تا انتهای دوره رشد به 9-7 بار آبیاری نیاز دارد.

د- اهمیت اقتصادی و سطح زیر کشت
سیبزمینی مهمترین گیاه دولپهای است که به عنوان منبع غذایی انسانها مورد استفاده قرار میگیرد. این گیاه بعد از گندم، برنج و ذرت چهارمین محصول مهم غذایی در جهان است. میزان تولید ماده خشک سیبزمینی در واحد سطح به ترتیب 04/3، 68/2 و 12/1 برابر از گندم، جو و ذرت بیشتر است. مقدار پروتئین آن نیز بیشتر از گندم، جو و ذرت میباشد.
طبق آمار سازمان خوار و بار جهانی کشاورزی (FAO)2 در سال 2007، میزان تولید کل
سیبزمینی در جهان 321736483 تن گزارش شده که بیشترین سهم مربوط به چین3 با 72040000 تن و کمترین میزان مربوط به بنین4 با تولید 30 تن میباشد. سهم ایران 5240000 تن میباشد. در قاره آسیا تولید کل 135607646 تن بوده و چین و بحرین به ترتیب بیشترین و کمترین تولید را دارا هستند.
طبق گزارش آمارنامه کشاورزی ایران سطح زیر کشت، تولید و عملکرد سیبزمینی در سال زراعی 84-83 به قرار زیر میباشد:

عملکرد (کیلوگرم) تولید (تن) سطح زیر کشت (هکتار) دیم آبی دیم آبی دیم آبی 75/5712 63/25762 59/15848 25/4814275 3/2774 5/186870 جمع 38/31475 14/4830124 8/189644
در استان همدان سطح زیر کشت سیبزمینی 3/26517 هکتار