رد بالغی در جامعه پرداخت شود.
2-3- نرخ مالیات و انواع آن:
نرخ مالیات، تعیین کننده نسبتی از پایه مالیاتی است که میبایست بهصورت مالیات پرداخت شود. بهعبارت دیگر “تناسب ارزش پولی یک پایه مالیاتی که دولت برپایه تعیین ارزش بهعنوان مالیات تحصیل میکند.20” نرخ مالیاتی ممکن است تناسبی21، تصاعدی22، یا تنازلی23 باشد. مالیات تناسبی، مالیاتی است که در آن نرخ مالیات بهعنوان درصدی از پایه مالیاتی میباشد و این نرخ با تغییر اندازه پایه مالیاتی تغییر پیدا نمیکند.
در مالیات تصاعدی، نرخ مالیاتی بهعنوان درصدی از پایه مالیاتی، متناسب با اندازه پایه مالیاتی افزایش یابد. به این ترتیب، هرقدر پایه مالیاتی بیشتر باشد، نرخ مالیاتی نیز بیشتر خواهد بود.
در مالیات تنازلی، نرخ مالیات برحسب درصد پایه مالیاتی، بهتدریج با افزایش پایه مالیاتی کاهش پیدا میکند.
نرخ متوسط مالیاتی، عبارتست از کل مالیات جمعآوریشده تقسیم بر اندازه و مقدار پایه مالیاتی. نرخ نهایی مالیات نیز، برابر است با تغییر در کل مالیات جمعآوریشده تقسیم بر تغییر در پایه مالیاتی.
2-4- بار مالیاتی و تعلق واقعی مالیات:
“بار مالیاتی24 عبارتست از آخرین نقطه برخورد و قرارگاه مالیات موضوعه25”.
منظور از تعلق واقعی مالیات این است که نهایتاً و واقعاً پرداختکننده اصلی مالیات چه کسی است. بهعبارت دیگر ممکن است از یک قشر خاص مالیات اخذ شود، ولی در واقع پرداخت کننده نهایی مالیات شخص دیگری باشد.
2-5- اصول مالیاتی:
در نظامهای مالیاتی چند اصل کلی مطرح است که تحت عنوان اصول مالیاتی مورد بحث است. در اینجا به چهار مورد از آنها اشاره میشود: ساده بودن، کمهزینه بودن، عادلانه بودن و کارآمد بودن. ساده بودن بدین معناست که نظام مالیاتی بهگونهای باشد که از نظر مأموران دولتی و مالیاتدهندگان بهراحتی قابل درک باشد. کمهزینه بودن مالیات یعنی اینکه ساختار مالیاتی باید بهگونهای باشد که هزینههای اعمال شده برای جمعآوری مالیات و اداره امور مالیاتی نسبت به منابع حاصل از دریافت مالیات، پایینتر باشد.
در مورد عادلانه بودن مالیاتها باید گفت که در این رابطه دو نوع تفسیر وجود دارد؛ عدالت افقی و عدالت عمودی.عدالت افقی یعنی ازافراد وگروههایی که دارای موقعیتهای مشابهی هستند، مالیات مشابهی نیز گرفته شود. عدالت عمودی نیز به این معنی است که از افراد دارای درآمدهای بالاتر نسبت به افراد دارای درآمدهای کمتر، مالیات بیشتری گرفته شود.