W.H.1988) نشان داده است که لزوماً‌ توجه به کالبد و فرم و شکل‌ها بدون توجه به محتوی آن، عملکرد مورد نظر، افراد ذینفع و نحوه تعاملات اجتماعی در آنها و از همه مهمتر نیازهای انسانی در آنها فضاهای مطلوبی را ایجاد نمی‌کند. در بسیاری از موارد مشاهده شده است که فضاهای طراحی شده که به لحاظ ویژگی‌های زیبا شناسانه دارای ابعاد و تناسبات مناسب بوده و ملاحظات هنرمندانه نیز در آنها به کار گرفته شده‌اند، لزوماً مطلوب نیستند. استفاده قلیل، خرابکاری در محیط و جنایت و یا ترس از آن عوامل مهمی در عدم مطلوبیت محیط ‌های شهری محسوب می‌گردند.فضا باید دارای قابلیتهایی باشد تا بتواند حضور اختیاری و آزاد شهروندان را ترغیب کند. (عباس زادگان، ……،23). حضور اختیاری و آزاد به گفته (Gehl j.1996) تعامل اجتماعی مثبت میان شهروندان را ارتقاء داده و خود سبب ارتقاء کیفیت زندگی می‌شود.اولین پیش شرط حضور مثبت که خاطره‌ای مطبوع را ایجاد کند پاسخ گویی به خواستهای اجتماعی -روان شناختی تمامی گروههای دینفع شهروند می‌باشد. (عباس زادگان، ……،23) که یکی از جنبه‌های اجتماعی- روان شناختی، نیازهای انسان در فضا می‌باشد.اولین کنفرانس هابیتات سازمان ملل در سال 1976 مفهوم کیفیت محیط را با برآورده نمودن نیازهای اساسی وعدالت اجتماعی مترادف دانست.این نیازها عبارتند از:غذا،مسکن،شغل،بهداشت،آزادی،شرافت وامکان پیشرفت فردی و توزیع درآمدهای توسعه.(بحرینی،1377،146)
2-9-3- کیفیت محیط وشهر
در طراحی و ارزیابی فضاهای شهری (محیط مصنوع) نیازهای اولیه مورد توجه اندیشمندان است. این اعتقاد وجود دارد که بدون توجه به این نیازها فضا می‌تواند صدمات زیاد فیزیولوژیک و روانی به انسان وارد کند. (Rapoprt.1977,lang,1987,proshansky.1978).برای اینکه بتوان یک فضا را به عنوان محیطی خوب تلقی نمود لازم است که فضا به نیازهای ابتدایی بشر پاسخ دهد. (Lang, 1987) .مدل نیازهای انسانی مازلو که در کتاب انگیزه و شخصیت (Maslow, 1970) به عنوان یک نظریه سلسله مراتبی و کامل مطرح شده است از نظر طراحان بر دیگر نظرات رجحان داده شده است.
سلسله مراتب نیازهای انسانی وملاحظات طراحی
)Lang.J, 1996)
طبقه‌بندی نیاز‌های انسانی مازلو بایستی به زبان طراحی محیط برگردان شود.کارو همکاران (1992) درکتاب فضاهای عمومی ابعاد نیازهای انسان در فضاهای شهری را بر اساس الگوی سلسله مراتبی مازلو به صورت زیر طبقه‌بندی کرده‌اندشامل :.1- راحتی2-آسودگی 3- حضور غیرفعال در فضا 4- حضور فعال در فضا5 – کشف
نیازهاملاحظات طراحانهتوضیحراحتی- ملاحظات اقلیمی، محلهایی برای نشستن، تامین ایمنینیاز انسان به پناهگاه، محلی برای آرمیدنآسودگی- عناصر طبیعی-آب، فضای سبز، مناظرآرام، و نواحی بدون صدا، کم کردن آلودگی صوتی، تامین امنیت.آزاد سازی فشارهای فیزیکی و روانیحضور غیر فعال- نگاه کردن مردم، نمایشگران، مناظر مطبوع، هنرهای عمومی، مبلمان شهری با طرح های خاص و …نظاره گربودن و مواجه با مجموعه فضا(کالبدی- غیر کالبدی)حضور فعال- فضاهای ثانوی، مبلمان آزاد
– بعضی از فضاها بایستی فعالیت های بالای بدنی را بطلبد
– قابلیت انطباق فضا برای انجام مراسم