‏2-22- آئینه گسل کان‌گوهر79
شکل ‏2-23- نمایی کلی از گسل معکوس کان‌گوهر80
شکل ‏2-24- درز و شکستگی در واحد کربناته80
شکل ‏3-1- الف) گرانیت-گنایس با بافت پورفیروکلاستیک و لپیدوبلاستیک، شامل کانی‌های بیوتیت، مسکویت، کوارتز و فلدسپار (XPL) ب) گرانیت-گنایس با بافت میر مکیتی (XPL) پ) گرانیت-گنایس با بافت میکروگرافیک (XPL)83
شکل ‏3-2- الف) دگرسانی کائولینیتی در آلکالی فلدسپار (XPL) ب) دگرسانی سریسیتی در پلاژیوکلاز و در امتداد رخ‌های آن (XPL) پ) پرتیتی شدن کانی‌های پلاژیوکلاز و آلکالی فلدسپار (XPL) ت) قطع پلاژیوکلاز توسط رگه‌های سیلیسی تاخیری و ثانویه (XPL).85
شکل ‏3-3- الف) کلریتی شدن بیوتیت و حضور بقایایی از بیوتیت (PPL) ب) میکرکلین، ناشی از میلونیتی شدن و تبدیل گرانیت به گنایس (XPL)86
شکل ‏3-4- الف) شیست سبز شامل میکا، کلریت، آمفیبول (PPL) ب) اکتینولیت شیست با بافت لیپیدوبلاستیک (PPL)87
شکل ‏3-5- الف) بیوتیت در حال تجزیه به اپیدوت، کلریت (XPL) ب) اکتینولیت های سوزنی در اکتینولیت شیست (PPL) پ) حضور رگه گرافیت در میکاشیست (PPL) ت) گارنت میلونیتی موجود در گارنت میکاشیست (PPL).88
شکل ‏3-6- الف) واحد مرمری ریز بلور دور از اندیس با بافت موزاییکی و همسان دانه (XPL ) ب) واحد مرمری درشت بلور نزدیک اندیس معدنی با بافت همسان دانه همراه با دانههای کلسیت با رخ رمبوئدری، زاویه 120 درجه، ماکل پلی سنتتیک (XPL ) پ) کلسیت‌های واحد مرمری بصورت دوقلویی (XPL ) ت) قطع واحد مرمری توسط رگه کلسیت ثانویه (XPL )90
شکل ‏3-7- الف، ب، پ) انواع گارنت‌های موجود در اسکارن واکنشی کان‌گوهر (PPL) الف- گارنت توده ای خودشکل تا نیمه شکل دار بدون جهت یافتگی همراه با ترمولیت- اکتینولیت ب، پ- کانه‌زایی آهن در شکستگی‌های گارنت رخ داده است ت) گارنت‌ها طی دگرسانی کربناتی به کلسیت تبدیل شده‌اند (XPL).92
شکل ‏3-8- الف) آمفیبول رشته ای وکشیده با حاشیه خورده شده(Resorbed margines) و اکسیدهای آهن آزاد شده در امتداد رخ ها (XPL) ب) آمفیبول (ترمولیت) احاطه شده توسط گارنت‌ها که بافت غربالی را نشان می دهد (PPL) پ) تشکیل همزمان کوارتز و اکتینولیت به صورت بافت بین بلوری ((PPL ت) پرشدگی گارنت توسط کلسیت و اکسیدآهن و تشکیل گارنت با شکل دروغین (PPL).94
شکل ‏3-9- الف) زون گارنتیت اسکارن، فراوانی گارنت در زمینه کربناته به حدی است که این واحد سنگی گارنتیت نامیده می‌شود ب) همراهی گارنت و کوارتز در زمینه کربناته در زون گارنتیت اسکارن95
شکل ‏3-10- الف) زون اکتینولیت اسکارن، همراهی ترمولیت-اکتینولیت و گارنت ب) زون اپیدوت اسکارن، تشکیل زون اپیدوتیت در واحد کربناته را نشان می‌دهد.96
شکل ‏3-11- الف) مدل شماتیکی از فرایند متاسوماتیک انشاری و تشکیل اسکارن واکنشی ب) زون بندی متاسوماتیکی انتشاری در مرز بین مرمر و شیست در اسکارن واکنشی کان‌گوهر (شیست در سمت چپ و کالک سیلیکات در راست) (ppl).97
شکل ‏3-12- الف) مگنتیت خودشکل تانیمه شکل دار (XPL) ب) مگنتیت توده‌ای که مرزها در هم فرو و ازبین رفته (XPL) پ) مگنتیت با پیوستگاه سه گانه (XPL) ت) بافت شبکه‌ای در امتداد سطوح رخ واحد کربناتی(XPL)99
شکل ‏3-13- الف، ب) جانشین شدن هماتیت در امتداد رخ های اکتائدری مگنتیت (بافت مارتیتی) (XPL)100
شکل ‏3-14- الف، ب، پ) انواع بافت کلوفرم در هماتیت (XPL) ت) بافت حاصل از دگرگونی دینامیکی و اثرات تکتونیکی در هماتیت (XPL) ث) هماتیت با بافت برشی (XPL)101
شکل ‏3-15- بقایای پیریت در مگنتیت بصورت بافت جزیره ای (XPL)102
شکل ‏3-16- تشکیل هیدروکسیدها و اکسیدهای آهن و منگنز بصورت بلورهای فیبری شعاعی در شکستگی‌ها (XPL)103
شکل ‏4-1- موقعیت توده‌نفوذی کمپلکس توتک در نموار QAP110
شکل ‏4-2- محدوده توده‌نفوذی کمپلکس توتک در نمودار An-Ab-Or 111
شکل ‏4-3- قلمرو توده‌نفوذی توتک در نمودار قلیایی کل- سیلیس (TAS).111
شکل ‏4-4- الف) نمودار Log(Zr/TiO2)-SiO2 ب) نموادر Log(Zr/TiO2)-Nb/Y قرار گیری نمونه‌ها در محدوده گرانیت و گرانودیوریت.112
شکل ‏4-5- ماهیت توده‌نفوذی توتک در نمودار AFM، که بیانگر ترکیب کلسیمی- قلیایی آن است.113
شکل ‏4-6- تفکیک سری قلیایی از نیمه قلیایی در نمودار و موقعیت سنگ‌ها در محدوده نیمه قلیایی.113
شکل ‏4-7- تعیین درجه اشباع از آلومینیوم توده‌نفوذی توتک در نمودار A/CNK در برابر A/NK114
شکل ‏4-8- نمودار جدایش گرانیت‌های نوع I و S و قرار گرفتن نمونه‌ها در گستره گرانیت نوع .S118
شکل ‏4-9- نمودار تمایز انواع گرانیت‌های پرآلومینوس از یکدیگر و ترکیب نمونه‌های منطقه مورد مطالعه شده118
شکل ‏4-10- نمودار Al2O3/Cao+Na2O+K2O در مقابل SiO2 به منظور جدایش گرانیتهای نوع S و I، و موقعیت گرانیت های توتک در محدوده نوع S119
شکل ‏4-11- نمودار تعیین جایگاه زمین‌ساختی بر اساس درصد وزنی SiO2 در مقابل K2O و موقعیت توده‌نفوذی توتک120
شکل ‏4-12- نمودار جهت تعیین جایگاه زمین‌ساختی گرانیتوئیدهای منطقه120
شکل ‏4-13- موقعیت نمونه های مورد مطالعه بر روی نمودار تفکیک کننده محیط های زمین‌ساختی121
شکل ‏4-14- ارتباط سنگ‌های منطقه با کمربندهای زون فرورانش و همزمان با برخورد121
شکل ‏4-15- الف) همبستگی منفی منیزیم در برابر کلسیم، ب) همبستگی مثبت منیزیم و Mg/Ca124
شکل ‏4-16- نمودار همبستگی مثبت منگنز در برابر آهن125
شکل ‏4-17- نمودار همبستگی منفی منیزیم مقابل سدیم125
شکل ‏4-18- نمودار همبستگی مثبت منیزیم در برابر استرانسیم126
شکل ‏4-19- طرح شماتیکی از تاثیر دما بر مورفولوژی دوقلوهای دگرشکلی در کلسیت128
شکل ‏4-20- دوقلویی های کلسیت منطقه کان‌گوهر128
شکل ‏5-1- گارنت‌های دانه درشت تا دانه ریز در زمینه کربناته و همراه با آمفیبول (ترمولیت- اکتینولیت) در اسکارن واکنشی کان‌گوهر131
شکل ‏5-2- الگوی عناصر نادر خاکی در گارنت‌های اسکارن واکنشی کان‌گوهر، که دو الگوی متفاوت را نشان می‌دهد.137
شکل ‏5-3- الگوی عناصر نادر خاکی گارنت (1) با ترکیب محلول جامد گروسولار-آندرادیت منطقه مورد مطالعه139
شکل ‏5-4- الگوی رفتاری عناصر کمیاب خاکی گارنت(2) با ترکیب محلول جامد پیرالسپیت کان‌گوهر141
شکل ‏5-5- مقایسه الگوی توزیع عناصر نادر خاکی گارنت(1) گروسولار-آندرادیت، با الف) کانسنگ، ب) شیست‌ها و توده نفوذی منطقه144
شکل ‏5-6- مقایسه الگوی توزیع عناصر کمیاب خاکی گارنت (2) با ترکیب محلول جامد پیرالسپیت با الف) کانسنگ، ب) شیست‌ها و توده‌نفوذی منطقه144
شکل ‏5-7- ترکیب گارنت اسکارن واکنش کان‌گوهر در نمودار سه تایی اسپسارتین+ آلماندین، گروسولار و آندرادیت156
شکل ‏5-8- محدوده محلول جامد گارنت‌های پیرالسپیت، گارنت‌های اسکارن واکنشی کان‌گوهر نیز در محدوده محلول جامد پیرالسپیت قرار می‌گیرند.156
شکل ‏5-9- نمایش منطقه بندی اکسیدهای SiO2,Al2O3,MnO,MgO,CaO,Fe2O3 از مرکز به حاشیه بلور گارنت منطقه مورد مطالعه.157
شکل ‏5-10- نمایش تغییرات میزان آلماندین، پیروپ، اسپسارتین و گروسولار در بلور گارنت منطقه.158
شکل ‏5-11- مقایسه O 18? سیلیکات‌های مراحل اول اسکارن زایی و O 18? مجاور توده نفوذی (O 18? پلاژیوکلاز یا Whole rock)164
شکل ‏5-12- تغییرات مقادیر O18? در مراحل مختلف اسکارن زایی انواع اسکارن‌ها 164
شکل ‏5-13- مقادیر O18? سنگ‌ها و مخزن‌های مهم زمین شناسی مهم و آب‌های با منشا های متفاوت.167
شکل ‏5-14- مقادیر O18? سنگ‌ها و مخزن‌های مهم زمین‌شناسی مهم و آب‌های با منشاهای متفاوت.167
شکل ‏5-15- روابط فازی T-LogfO2 در XCO2 و فشار 500 بار برای سامانه Ca-Fe-Si-C-O-H169
شکل ‏5-16- نمودارT-XCO2 در 500 بار در سیستم (H2O-CO2)CAS محاسبه شده در Geo-Calc169
شکل ‏5-17- نمودار فازی T-XCO2 در سامانه Ca-Al-Fe-Si-C-O170

1- فصل اول

مقدمه

1-1- کلیات
اسکارن به دلیل جذابیت‌های علمی، همچنین به واسطهی ارزش تجاری و اقتصادی مواد معدنی همیشه مورد توجه محققین و پژوهشگران زمین‌شناسی و معدن بوده است. کانسارهای اسکارنی در سراسر جهان با توجه به مواد معدنی همراه همواره مورد توجه میباشند. از جمله فلزات و کانیهای صنعتی با ارزشی که امکان دستیابی اقتصادی به آن‌ها در کانسارهای اسکارنی فراهم است شامل: طلا، آهن، مس، سرب و روی، تنگستن، قلع، گارنت، ولاستونیت، گرافیت، آزبست و منیزیت میباشد. در ذیل به توصیف این گونه کانسارها پرداخته میشود:
هنگامی که تغییرات کانیایی و شیمیایی سنگها در اثر برهم کنش با سیالات بیرونی رخ میدهد، این فرایند را