موسیقی ) بهره می گیرند (معتمدنژاد، 1371، 98). در جهان امروز هیچ ملیت، گروه یا فرهنگی را نمی توان یافت که دستخوش تغییرات نشده باشند سیستم های اطلاعاتی و تکنولوژیکی جدید یکی از توسعه های بین المللی هستند که باعث پدید آمدن روابط بین فرهنگی وسیعتر و متنوع‌تر شده اند. ماهواره های ارتباطی به افراد در سراسر جهان این امکان را می دهند تا به طور همزمان اطلاعات و اخبار جدید را دریافت کنند، ولی در این میان باید به تأثیرات این جریان اطلاعات بر فرهنگ های مختلف توجه کرد
Samovar, Porter, McDaniel, 2007:4)).
در ایران امکان دریافت شبکه های 30 ماهواره از حدود 80 ماهواره وجود دارد. 80 ماهواره برنامه‌های حدود 6800 شبکه‌ی تلویزیونی را پخش می کنند که از این تعداد، برنامه های حدود 3 هزار شبکه در ایران قابل دریافت است و حدود 78 شبکه فارسی برای مخاطبان برنامه پخش می‌کند (محمدخانی ملکوه، 1390، 301-300).
عملکرد رسانه های نوظهور فارسی زبان از جمله بی بی سی، خبر از سرمایه گذاری مدیران این رسانه ها در حوزه جنگ نرم است. اهداف اعلامی این شبکه متعدد و متنوع است و برخی از مهمترین نمونه های آن عبارتند از: پاسخ به نیاز مخاطبان، شکست انحصار تهران در پخش تلویزیونی، پر کردن خلاهای رسانه ای، پدید آوردن معیارهای نو در عرصه پخش برنامه های تلویزیونی به زبان فارسی. برخی از اهداف غیر اعلامی این شبکه نیز عبارتند از: تأثیرگذاری بر افکار عمومی در بلند مدت، تغییر نگرش و رفتار مخاطبان، ظرفیت سازی در ساختار فکری مخاطبان، موجه نشان دادن و ترمیم چهره‌ی غرب، ایجاد تریبون برای مخالفان و منتقدان نظام و ادامه‌ی پروژه براندازی نرم (همان منبع، 299).
بر اساس آمار اعلام شده هم اکنون حدود 70 درصد جمعیت شهرهای بزرگ از جمله تهران بیننده شکبه فارسی زبان بی بی سی هستند (بصیریان جهرمی، 1389).
اگر چه امروزه انتشار اطلاعات و اخبار در شبکه های مختلف تلویزیونی، نسبت به دیگر رسانه‌ها، سرعت و اهمیت فزاینده ای یافته است اما این، اعتماد بی قید و شرط مخاطب را تضمین نمی‌کند، شبکه خبری چه داخلی باشد و چه خارجی، در صورتی مخاطب خود را حفظ و اعتماد آن را جلب می کند که در عملکرد خود، حرفه ای بودن را اساس قرار دهد بنابر این، ارزیابی انتقادی، ساختاری و کیفی شبکه های خبری و تعیین دامنه ی کاری آنها در برخورد با نیازهای استفاده کنندگان و کاربران، ضروری به نظر می رسد (تربتی، نصیریان، 1391، 80) این تحقیق به بررسی اخبار شبکه بی بی سی فارسی و شبکه خبر می پردازد و میزان اعتماد به این شبکه ها را از نظر مخاطبان بررسی می کند.
1-2 ضرورت واهمیت تحقیق:
یافته‌ها نشان می‌دهد که ماهواره‌ها از نظر ساختار تکنولوژی روز به روز پیشرفته‌تر می‌شوند و در فرآیند نظام جهانی ارتباطات، دسترسی مخاطبان را آسان‌تر می‌کنند. تجربه نشان می‌دهد که در ایران با وجود توسعه شبکه‌های تلویزیونی و متنوع‌سازی برنامه‌های داخلی و حتی برخوردهای فیزیکی، دایره مخاطبان برنامه‌های ماهواره‌ای تنگ‌تر نشده است. تردیدی نیست که رسانه‌ها تأثیرگذاری عمیق و سریعی در شکل‌گیری نگرش‌ها و باورها نسبت به مسایل داخلی و بین‌المللی دارند و این مهم در کشور ما با حضور مثبت و فعال در عرصه‌های مختلف و با درک موقعیت منطقه‌ای و جهانی ایران اسلامی و روی آوری رسانه‌ها به کار حرفه‌ای و رویکرد تولیدی محقق خواهد شد.
با توجه به تعداد قابل توجه بینندگان شبکه بی بی سی فارسی در ایران، آگاهی از تکنیک های اطلاع رسانی، اطلاع از چگونگی جذب، اقناع و اعتمادسازی در مخاطبان، توسط این شبکه، ضروری ترین مسئله‌ای است که مدیران رسانه ملی می توانند با این شناخت، به تقویت شبکه های داخلی و افزایش رضایت مخاطبان خود بپردازند.
در صنعت ارتباطات هیچ چیز مهمتر از کسب اعتماد مخاطبان و ایجاد اعتماد به رسانه ها نیست. اگر مردم یک جامعه مطمئن شوند که به آنها دروغ گفته نمی شود و سانسور اخبار و اطّلاعات به دلیل حفظ مصالح کشور است، آنگاه می توانند فقدان اطّلاعات و اعمال سانسور را تحمل کنند. این شرایط اعتماد مخاطبان به منبع پیام را همراه خواهد داشت. اعتماد به رسان? یکی از مهمترین دغدغه های فکری مسؤلان هر جامعه محسوب می شود و این موضوع تا جایی اهمیت دارد که اعتماد به رسانه همسطح با اعتماد به نهادهای سیاسی و حکومت در نظر گرفته می شود. اگر مخاطبان به اعتبار اخبار تلویزیون اعتقادی نداشته باشند، نمی توان از میزان تأثیرگذاری آن سخن گفت. در این صورت به تدریج رسانه های داخلی مخاطبان خود را از دست می دهند و مخاطبان به سمت رسانه های خارج از جامعه متمایل می شوند. پیشرفت تکنولوژی اطّلاع رسانی، دسترسی شهروندان جوامع را به منابع متعدد و متنوع پخش خبر آسان کرده است و این بحث وجود دارد که در ایران، گرایش به منابع اطّلاع رسانی خارجی همواره در حال افزایش می باشد (هاشم زهی و مهدوی، 1391، 178)
پژوهش حاضر سعی دارد مقایسه تطبیقی بین شبکه خبر جمهوری اسلامی ایران و شبکه خبری بی بی سی فارسی زبان را در گستره فرصت‌های رضایت بخش و رقابت آن تجزیه و تحلیل نماید.
1-3 اهداف تحقیق:
1-3-1 هدف اصلی:
بررسی تطبیقی اعتماد مخاطبین نسبت به 2 شبکه خبر و BBC فارسی.
1-3-2 اهداف فرعی:
1. بررسی نقش استفاده از سانسور در 2 شبکه خبر و BBC فارسی و اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه.
2. بررسی نقش استفاده از منبع خبری معتبر در 2 شبکه خبر و BBC فارسی و اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه.
3. بررسی نقش صحت خبر در 2 شبکه خبر و BBC فارسی و اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه.
4. بررسی نقش سرعت انتشار اخبار در 2 شبکه خبر و BBC فارسی و اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه.
5. بررسی نقش بی طرفی در خبر در 2 شبکه خبر و BBC فارسی و اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه.
1-4 سؤال‌های تحقیق:
1-4-1 سوال اصلی:
آیا اعتماد مخاطبین در 2 شبکه خبر و BBC فارسی متفاوت است؟
1-4-2 سوال‌‌های فرعی:
1. آیا استفاده از سانسور در 2 شبکه خبر و BBC فارسی در اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه نقش دارد؟
2. آیا استفاده از منبع خبری معتبر در 2 شبکه خبر و BBC فارسی در اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه نقش دارد؟
3. آیا صحت خبر در 2 شبکه خبر و BBC فارسی در اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه نقش دارد؟
4. آیا سرعت انتشار اخبار در 2 شبکه خبر و BBC فارسی در اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه نقش دارد؟
5. آیا بی طرفی در خبر در 2 شبکه خبر و BBC فارسی در اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه نقش دارد؟
1-5 فرضیه‏های تحقیق:
1-5-1 فرضیه اصلی:
بین اعتماد مخاطبین نسبت به 2 شبکه خبر و BBC فارسی تفاوت معنی داری وجود دارد.
1-5-2 فرضیه‌های فرعی:
1. بین استفاده از سانسور در 2 شبکه خبر و BBC فارسی و اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه تفاوت معنی داری وجود دارد.
2. بین استفاده از منبع خبری معتبر در 2 شبکه خبر و BBC فارسی و اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه تفاوت معنی داری وجود دارد.
3. بین صحت خبر در 2 شبکه خبر و BBC فارسی و اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه تفاوت معنی داری وجود دارد.
4. بین سرعت انتشار اخبار در 2 شبکه خبر و BBC فارسی و اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه تفاوت معنی داری وجود دارد.
5. بین بی طرفی در خبر در 2 شبکه خبر و BBC فارسی و اعتماد مخاطبین نسبت به این دو شبکه تفاوت معنی داری وجود دارد.
1-6 تعریف مفاهیم:
1-6-1 اعتماد:
به تکیه و اطمینان کردن افراد به یکدیگر، به نهادها و سازمان ها یا به حکومت و حاکمان، اعتماد می‌گویند. (شاه‌محمدی بنی، 1389، 185)
1-6-2 مخاطب:
به افراد یا گروه هایی از افراد گفته می شود که انفرادی یا دسته جمعی پیام هایی را به ویژه از رسانه های جمعی دریافت می دارند. در اصل و در ابتدا به گروه هایی از مردم که برای شنیدن یک گفتار، سخنرانی یا بحث در یک جا جمع می شوند گفته می شود(گیل و آدامز، 233،1384).
1-6-3 اخبار:
مجموعه اطلاعات در باره رویدادها که در نشریه درج یا از رادیو و نلویزیون پخش می شود.مجموعه معمولا از تعدادی خبر و گزارش تشکیل می شود و ممکن است با یک یا چند تفسیر همراه باشد (محمدی فر، 1378، 21).
1-6-4 شبکه فارسی زبان بی بی سی:1
شبکه فارسی زبان B.B.C در 25 دی ماه سال 1387 همزمان با نزدیک شدن به برگزاری دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران آغاز به کار کرد. (http://qkhabar.com/Default.aspx)
1-6-5 شبکه خبر:
شبکه خبر جمهوری اسلامی ایران2 که در تداول عامه با نام شبکه خبر و