یش بینی سودهای آتی، و یا ارزیابی مخاطره سرمایه گذاری یا اعطای وام واعتبار به واحد انتفاعی مورد استفاده قرار می گیرد (شباهنگ،1387،188)1.
دلایل زیر را می توان به عنوان علل و انگیزه پژوهش برای برگزیدن این موضوع که درباره خطای پیش بینی سود و رابطه آن با واکنش های متفاوت بازار سهام شرکتها و….می باشد، بیان نمود:
الف- خطای برآورد سود به خصوص زمانی که درصد پوشش سود پیش بینی شده پایین است سرمایه گذاران را دچار زیان می کند .
ب- سرمایه گذاران با اتکاء به اطلاعات پیش بینی سود هر سهم در قیمت گذاری سهام از آن استفاده می نمایند.ارتباط بین پیش بینی سود و واکنش های متفاوت بازار سهام شرکت ها و بوجود آمدن بازده های غیر عادی و وجود ارتباط بین خطای پیش بینی سود با درصد سهام شناور آزاد و درصد پوشش سود پیش بینی شده می تواند در تصمیم گیری برای خرید ،فروش و یا نگهداری سهم به سرمایه گذارن یاری رساند.
ج- تکامل دسترسی به داده ها و روشهای آماری ،امکانات رو به رشدی را برای پژوهش درباره پیش بینی سود واحد تجاری ارائه می دهد که در این زمینه می توان به پیشرفت آمار و رایانه و وجود بانک های اطلاعاتی بزرگ از قیمت های معاملاتی سهام و صورت های مالی استاندارد شده شرکتها و.. اشاره کرد.
د- تصمیم گیری سرمایه گذاران برای خرید،فروش یا نگهداری سهام بر مبنای سودهای پیش بینی شده بر اهمیت خطای پیش بینی سود می افزاید. خطای پیش بینی سود نقش مهمی در عملکرد بازار ثانویه دارد.
ه – شرکتها برای جلب سرمایه گذاران بالقوه و اطمینان خاطر سرمایه گذارن بالفعل تلاش می کنند سود هر سهم را با دقت پیش بینی کنند ، زیرا هر چه خطای پیش بینی سود کمتر باشد نوسانات قیمت سهم کمتر خواهد بود ،در غیر این صورت با نوسانات عمده قیمت سهام مواجه خواهند شد.
یکی از معیارهای حسابداری مورد توجه پژوهشگران در دهه های اخیر که ارتباط آن با بازده ،سود و قیمت و واکنش های متفاوت بازار سهام شرکتها و سهام شناور آزاد مورد مطالعه قرار گرفته است، بی شک، خطای پیش بینی سود است.
اطلاعات پیش بینی شده در گزارش های شرکتهای بورسی نسبت به سایر اطلاعات دارای اهمیت بسیار بالاتری می باشد زیرا مربوط به شرایط پیش بینی شده آینده بوده و نیز می تواند برآوردی از بازده های آتی و چشم اندازی از تفکر مدیریتی وفعالیت آتی شرکت باشد. میزان دقت و صحت اطلاعات افشا شده شرکتها تاثیر فراوانی در رفتار سرمایه گذاران دارد، تئوریهایی وجود دارند که بیان کننده این نکته هستند که ساختار سرمایه شرکت بر دقت پیش بینی سود تاثیر می گذارد .این مورد عمدتاً از طریق بررسی وجود بازده غیرعادی حول خبر اعلامیه سود خالص واقعی و پیش بینی شده سهام مورد آزمون قرار می گیرد. در صورت وجود چنین بار اطلاعاتی ناشی از خبر اعلام سود خالص واقعی و پیش بینی شده ، بررسی اثرات و جهت گیری تغییرات بازده های غیرعادی حاصل از این اطلاعیه مورد آزمون قرار خواهد گرفت.
باتوجه به مباحث مطرح شده ، ضرورت پژوهش هایی که بتواند ارتباط ساز و کارهای بین خطای پیش بینی سود ، درصد سهام شناور آزاد ، درصد پوشش سود خالص ، بازده های غیر عادی و واکنش های متفاوت بازار سهام شرکتها را در بازار سرمایه ایران مورد بررسی قرار دهد به خوبی احساس می شود . در نتیجه پژوهشگر با توجه به پیشنهادهای پژوهشگران گذشته مبنی بر مطالعات بیشتر در این زمینه و همچنین بررسی مقاله های ارائه شده برون کشوری و مطالعات کتابخانه ای ، این موضوع را برای پژوهش خویش برگزیده است .
در این پژوهش ؛ پژوهشگر تلاش دارد که به پرسشهای زیر پاسخ دهد :
1- آیا بین خطای پیش بینی سود استاندارد شده ، درصد پوشش سود خالص و درصد سهام شناور آزاد با بازده های غیر عادی انباشته قبل از مجمع رابطه معنی داری وجود دارد ؟
2- آیا بین خطای پیش بینی سود استاندارد شده ، درصد پوشش سود خالص و درصد سهام شناور آزاد با بازده های غیر عادی انباشته بعد از مجمع رابطه معنی داری وجود دارد ؟
3- آیا بین خطای پیش بینی سود استاندارد شده با واکنش های متفاوت بازار سهام شرکتها رابطه معنی داری وجود دارد ؟
4- آیا بین درصد پوشش سود خالص با واکنش های متفاوت بازار سهام شرکتها رابطه معنی داری وجود دارد ؟
5- آیا بین درصد سهام شناور آزاد با واکنش های متفاوت بازار سهام شرکتها رابطه معنی داری وجود دارد ؟
4-1 فرضیه های پژوهش
با توجه به پرسش های پژوهشگر ،فرضیه های زیر تبیین یافته است:
1-بین خطای پیش بینی سود استاندارد شده ، درصد پوشش سود خالص و درصد سهام شناور آزاد با بازده های غیر عادی انباشته قبل از مجمع رابطه معنی داری وجود دارد .
2-بین خطای پیش بینی سود استاندارد شده ، درصد پوشش سود خالص و درصد سهام شناور آزاد با بازده های غیر عادی انباشته بعد از مجمع رابطه معنی داری وجود دارد .
3- بین خطای پیش بینی سود استاندارد شده با واکنش های متفاوت بازار سهام شرکتها رابطه معنی داری وجود دارد .
4- بین درصد پوشش سود خالص با واکنش های متفاوت بازار سهام شرکتها رابطه معنی داری وجود دارد .
5- بین درصد سهام شناور آزاد با واکنش های متفاوت بازار سهام شرکتها رابطه معنی داری وجود دارد .
5-1 اهداف پژوهش
هدف نخست :
اطلاعات سنواتی سود و واکنش بازار به تغییرات سود خالص در بورس اوراق بهادار تهران .
اهداف بعدی :
1- تشویق و ترغیب سرمایه گذاران بالقوه در خرید سهام شرکتها
2- حفظ و نگهداشت سرمایه گذاران بالفعل
3- کمک به مدیران به خطای کمتر سود پیش بینی شده شرکتها
4- ترغیب و تشویق سرمایه گذارن با توجه به وضعیت شرکت از نظر اطلاعات ارائه شده در پیش بینی سودآوری آتی کسب حداکثر بازدهی ممکنه
6-1 اهمیت و ضرورت پژوهش
تصمیم گیری امری است که از ساده ترین تا پیچیده ترین امور زندگی انسان با آن درگیر است. سرعت توسعه فن آوری، گسترش ارتباطات، اتصال بازارهای کشورها به یکدیگر و نظایر آنها موجب وسیعترشدن گستره های عملیاتی و در نتیجه پیچیده تر شدن محیط های اقتصادی و سرمایه گذاری گردیده که در نتیجه آن امر تصمیم گیری اقتصادی به موضوعی تبدیل شده که انجام آن روز به روز مشکل تر و نیازمند داشتن اطلاعات و توانمندیهایی بالاتر برای تصمیم گیرندگان است. اینجاست که اهمیت کسب اطلاعات مفیدتر جهت تصمیم گیری های دقیق تر ضرورت بیش از پیش خود را آشکار می سازد و طبیعی است که در چنین فضای آکنده از رقابت و تغییر، تصمیم گیری های اقتصادی نیز هرچه بیشتر متکی بر دانش و اطلاعات گردیده و از جنبه های تصادفی و غیر منطقی فاصله می گیرد. در این میان پایه و اساس بسیاری از تصمیم گیری های اقتصادی استفاده کنندگان را می توان اطلاعات مالی و حسابداری و خاصه صورت های مالی اساسی دانست. از بین استفاده کنندگان از اطلاعات حسابداری، سرمایه گذاران مهمترین بهره وران تلقی می گردند.
بر این اساس اطلاعات حسابداری بایستی سرمایه گذاران را جهت پیش بینی رویدادهای آتی یاری دهد. سرمایه گذاران اغلب به دنبال به حداکثر رساندن بازده سرمایه گذاری خود هستند. جهت این امر تشخیص اینکه سهام چه زمانی خریداری شود و تا چه زمانی نگهداری و چه زمانی فروخته شود ایشان را قادر به تأمین هدف به حداکثر رسانی منافع حاصل از سرمایه گذاری های خود می نماید.
بدین علت موضوع اطلاعات سنواتی سود و واکنش بازار به تغییرات سود خالص در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران انتخاب گردید تا از طریق بررسی تجربی و انجام آزمونهای علمی بر روی اطلاعات وقوع یافته طی سالهای متمادی در بورس اوراق بهادار تهران راهکارهای مفیدی با ارائه پیشنهادهای مطلوب به سرمایه گذاران جهت کسب بیشترین بازدهی در دوران های مشابه فراهم گردد. لذا این پژوهش در راستای کمک به تصمیم گیری سرمایه گذاران و صاحبان سهام جهت انجام معاملات در بازار سهام بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
7-1 حدود مطالعاتی
قلمرو پژوهش از لحاظ زمانی، مکانی و موضوعی به شرح زیر می باشد؛
قلمرو موضوعی
قلمرو این پژوهش از نظر موضوعی : اطلاعات سنواتی سود و واکنش بازار به تغییرات سود خالص در بورس اوراق بهادار تهران .
قلمرو زمانی
قلمرو این پژوهش از نظر زمانی شش سال یعنی بین سالهای 1383 تا پایان 1388 می باشد.
قلمرو مکانی
قلمرو پژوهش از نظر مکانی، شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
8-1 روش پژوهش
این پژوهش از نظر نوع هدف جزء پژوهش های کاربردی است . و روش پژوهش از نظر ماهیت و محتوایی همبستگی می باشد . انجام پژوهش در چارچوب استدلالات قیاسی