……………………………………………………… 106
9-ضعف سناریو سازی…………………………………………………………………………………….. 107
10-افراطی گری ……………………………………………………………………………………… 108
11-بدبینی به الجزیره……………………………………………………………………………………… 109
12-مسئله بحرین……………………………………………………………………………………… 111
جمع بندی………………………………………………………………………………………………….. 112
نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………….. 114
فهرست منابع………………………………………………………………………………………………….. 117
منابع فارسی………………………………………………………………………………………………….. 118
منابع انگلیسی………………………………………………………………………………………………….. 126

فصل اول : کلیات تحقیق
طرح مسئله :
جمهوری عربی سوریه کشوری با 24 میلیون جمعیت در قالب 14 استان در آسیای غربی که با ترکیه اردن اسرائیل و عراق و لبنان هم مرز بوده و به دریای مدیترانه نیز راه دارد. 90 درصد جمعیت عرب ، 8 درصد کرد و بقیه از سایر اقوام هستند همچنین 75 درصد سنی و 15 درصد نیز شیعه هستند. این کشور که از نظام ریاستی جمهوری برخوردار می‌باشد از اعضای بنیان‌گذار اتحادیه عرب و سازمان همکاری اسلامی و همچنین عضو آژانس انرژی اتمی و بانک جهانی و … می‌باشد و به لحاظ حمایت از فلسطینیان و مقابله با اسرائیل در محور مقاومت تعریف می‌شود. ماده 42 قانون اساسی آن بر حفظ تمامیت و یکپارچگی و ماده 35 بر آزادی مذهبی برای همه سوری‌ها تاکیید نموده است.
سوریه دارای دومین ارتش عربی بعد از مصر است که رئیس‌جمهور فرمانده کل آن به حساب می‌آید و عزل و نصب‌های مربوطه را مدیریت می‌کند.
سوریه از دیرباز دارای خصوصیاتی بوده است که آن را کاملا متمایز از همسایگانش می‌نمود. در منطقه استراتژیک خاورمیانه سوریه کشوری است که در مقابله با اسرائیل در نبرد کیپور همراه با مصر به موقعیتی رسید که اگر حمایت مستقیم امریکا از اسرائیل نبود صحنه سیاسی کاملا به نفع اعراب دگرگون می‌شد ضمن اینکه سوریه هیچ‌گاه به صلح با اسرائیل تن در نداد و با حمایت از حزب‌الله لبنان صف خود را از سایر کشورهای عرب منطقه جدا ساخت. حمایت‌های این کشور از ایران در دوره جنگ هشت ساله در مقابل عراق آن هم زمانی که بر حسب عربیت تمامی منطقه از عراق حمایت می‌کرد از دیگر نکات حائز اهمیت سوریه است .
با شروع دومینوی سقوط سران حکومت‌های پادشاهی منطقه که ناشی از خیزش مردمی این کشورها بود، اهمیت زیاد منطقه خاورمیانه با توجه به مختصات آن سبب موضع‌گیری، اعمال نفوذ و نقش‌آفرینی کشورهای منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای شد که هر یک به فراخور منافع خود در این عرصه وارد می‌شدند . وجه مشترک تمامی این حکومت‌های هدف، ساختار حکومتی بسیار قدیمی آن‌ها بود که به تبع آن شاهد اقتدارگرایی و تک سالاری و همچنین تسلط کامل اقلیت بر اکثریت مردمی بودیم که هر روزه بیش از پیش از وضع موجود ناراضی می‌شدند. سوریه نیز با سایه سنگین سیستم تک حزبی بعث که ندای مخالف را نمی‌پذیرفت از این قاعده مستثنی نبود امری که بیانگر اقتدار علویان در تمامی عرصه‌های حساس بود. لکن ابعاد دیگر مسئله سوریه مانند فعال بودن آن در جبهه مقاومت در برابر اسرائیل، نوع حکومت آن بهترین مستمسک را برای برانداختن نظام فعلی سوریه ایجاد نموده است. این شاخص از آنجا به دست می‌آید که در موارد مشابه مثل یمن و بحرین و … اجماع اعراب در مقابل آن‌ها قرار ندارد و قدرت‌های فرا منطقه‌ای نیز بر همین منوال عمل می‌کنند و این حالت مختص به سوریه است که از نمونه‌های آشکار آن فعالیت عربستان و قطر علیه این کشور همزمان با حمایت مستقیم همه‌جانبه از شورشیان مسلح از کمک تسلیحاتی و رسانه‌ای تا زمینه سازی اعزام مزدوران خارجی و پرداخت بهای فعالیت جنگی آنان از این دست می‌باشد که در حقیقت همراهی عملی و علنی با کشورهای غربی می‌باشد. این وضعیت نشان‌دهنده آن است که مسئله سوریه بیش از اینکه یک معضل داخلی باشد یک معضل خارجی است. اینجاست که نقش ارتباطات ، تبلیغات و رسانه‌ها بسیار تعیین‌کننده می‌شود تا بتواند به عنوان پیاده‌نظام درون مرزهای این کشور عمل کند و ضمن زمینه سازی برای پیگیری اهداف سیاست خارجی کشورهای دخیل، بتواند به عنوان ابزار توجیه‌کننده اذهان عمومی در قبال چرایی اقدامات و تحولات مورد قبول یا رد کشورهای متبوع این رسانه‌ها عمل نمایند.
در بین ابزارهایی که معمولا در این برهه از زمان بکار گرفته می‌شود ابزار رسانه با همه اشکال و تنوع آن بر محور دیپلماسی عمومی و هدف قرار دادن عامه مردم کشور مخاطب و نه سردمداران می‌باشد. فضا چنان ملتهب شده است که میل به تغییرات اساسی بسیار بالاگرفته و مذاکره و رایزنی‌های معمول جوابگوی کامل آن نیست. ناگفته پیداست اثرگذاری بر عامه مردم با هر آداب ، طرز تفکر ، مذهب و … و جذب آن‌ها به منظور یارگیری برای مواقع حساس چیزی نیست که در یک مقطع و یکجا رخ دهد رشد کمی و کیفی رسانه‌ها و به‌کارگیری گسترده روش‌های علمی در مواجه با انواع مخاطب‌ها مسئله‌ای که از فرایند گسترده علمی و فرهنگی برای اثرگذاری حکایت دارد.
سوریه نیز چندی است که بحث تغییرات جدی و اصلاح ساختارهای اساسی را پذیرفته و در تعقیب ارائه و اجرای آن‌هاست گرچه با مسائل و مشکلاتی روبروست و تاکنون تامین کننده خواست مخالفان نبوده است. در این حین شبکه‌های خبری مخصوصا شبکه‌های الجزیره ، العربیه ، CNN و… به دقت مسائل جاری سوریه را تحت نظر گرفته و دائم ارائه تحلیل می‌نمایند. از سوی دیگر نیز رسانه‌های دیگری وجود دارند که نظریاتی ارائه می‌نمایند که کاملا برعکس شبکه‌های فوق‌الذکر می‌باشد مانند المنار و العالم و … . هرگونه رفتار این شبکه‌ها به فراخور سطح نفوذی که دارند اثرات متفاوتی بر جامعه سوریه دارد و می‌توان گفت همان صحنه مقابله در داخل کشور این بار در فضای رسانه بازسازی‌شده است به طوری که شاهد عمل و عکس العملهای پی در پی می‌باشیم که بسیار سوال برانگیز می‌باشد و باهر دقت نظر و ارائه خبر از سوی هر یک از این شبکه‌ها می‌توان اثر این خبر پردازی را در عرصه سوریه مشاهده نمود. مطلب قابل‌توجه آن است که چگونه می‌توان ایفاء نقش این رسانه‌ها و بازتاب عملکرد آنان را در صحنه بحران سوریه به درستی تبیین نمود و چرایی آن را روشن نمود؟!
سوال اصلی :
از میان رسانه‌های عمل‌کننده در مقابل نظام سوریه شبکه خبری الجزیره به مالکیت امیر قطر فعالیت بسیار پیچیده و سنگینی را در این حوزه ایفاء می‌نماید و ضمن برخورداری از مزیت‌های مادی و غیرمادی زیاد، در عرصه اجراء نیز شاهد طیف گسترده‌ای از اقدامات این شبکه در این زمینه می‌باشیم امری که نهایتا ما را به این سوال اصلی و مهم راهنمایی می‌کند که :

[0]رسانه‌های خارجی مانند شبکه الجزیره چه نقشی در تحولات سه سال اخیر سوریه داشته‌اند؟

سوال فرعی :
در ادامه بررسی‌های عملکرد این شبکه خبری در قبال بحران سوریه نیز با سوالات فرعی دیگری هم روبرو می‌شویم :
دیپلماسی رسانه‌ای در قبال تحولات یک کشور چه جایگاهی داشته و چگونه عمل می‌نمایند و چه بسترهایی باعث تاثیر پذیری جامعه از رسانه‌ها می‌گردد ؟
زمینه‌های بحران و مواجهه دولت سوریه با آن‌ها ، چگونه سبب شکل‌گیری صف بندی موجود در تحولات اخیر سوریه گردید ؟
شبکه الجزیره از چه حمایت‌هایی برخوردار است ؟ نقش این حمایت‌ها بر روند فعالیت آن خاصه در مورد بحران سوریه ، چگونه است؟
این شبکه از چه مکانیزم هایی برای تاثیر گذاری بیشتر بر تحولات جاری سوریه بهره می‌جوید و در مقابل به چه موانعی روبروست؟

پیشینه تحقیق (بررسی متون موجود) :
ما در این قسمت در پی آنیم ، تا مقالات و نوشتاری که پیش‌تر در رابطه با موضوع