م‌افزارها عبارتند از: DECAID، ZAPROS، Logical Decision و Expert Choice. هر کدام از این نرم‌افزارها مبتنی بر یکی از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره می‌باشد. در آخر سوال‌هایی در خصوص این روش‌ها از کاربران پرسیده شده و نتایج آن تحلیل گردیده است. بِل و همکاران[13] یک مسئله تصمیم‌گیری در حوزه محیط زیست را درنظرگرفته و آن را با بکارگیری روش‌های تصمیم‌گیری قطعی و غیرقطعی توسط 20 متخصص این حوزه حل نموده‌اند. در نهایت بر اساس نتایجی که از کاربران بدست آمده، تحلیل‌هایی را در مقایسه این روش‌ها ارائه داده‌اند. وانگ و یانگ[14] نیز با بهره‌گیری از همین رویکرد، سه روش AHP، SMART و EAM13 را بر اساس معیارهای اعتبارسنجی تئوریک، عملکرد پیش‌بینی شده، و عملکرد مشاهده شده از طریق 69 کاربر مقایسه نموده‌اند. محمود و گارسیا[15] نیز به صورت مشابه روش‌های میانگین وزنی، PROMETHEE-II14، ELECTRE-II، AHP، و برنامه‌ریزی سازشی15 را بر اساس سه معیار سازگاری نتایج، میزان تعامل موردنیاز با کاربر، و قابلیت استفاده توسط کاربران با سطوح دانش مختلف، مورد مقایسه قرار داده‌اند.
* مزایا و معایب
از مهمترین مزایای این رویکرد می‌توان به ملموس بودن شاخص‌ها برای کاربران، و همچنین نزدیک بودن شرایط مسئله به واقعیت اشاره کرد. در عوض برخی محدودیت‌ها و معایب این رویکرد به شرح زیر است[16]:
* دامنه و اندازه نمونه مسائل مورد مطالعه خیلی محدود است.
* عموماً تنها معیارهای کیفی در این مقایسات مورد استفاده قرار می‌گیرد.
* کاربران اغلب دانشجویان هستند تا تصمیم‌گیرندگان واقعی.
* تفاوت‌های ذاتی افراد موجب می‌شود که تصمیمات بیشتر از آن که به روش‌ها وابسته باشد، به افراد وابسته گردد.
* اثر یادگیری، خروجی‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد، به خصوص وقتی که یک استفاده کننده روش‌های مختلف را به طور متوالی بکار برد.
2-2-2 مقایسه از طریق مدل‌های ریاضی
در این رویکرد عموماً با طراحی یک مدل ریاضی، نتایج روش‌های مورد مقایسه شبیه‌سازی شده و یا تحلیل حساسیت بر روی جواب‌ها انجام می‌پذیرد.
زَناکیس و همکاران[16]، هشت روش مربوط به تصمیم‌گیری چند مشخصه‌ای16(MADM) را از طریق شبیه سازی با یکدیگر مقایسه کرده‌اند. این روش‌ها عبارتند از: ELECTRE، TOPSIS ،SAW، MEW17 و چهار نسخه متفاوت از روش AHP. پارامترهای شبیه‌سازی شامل تعداد گزینه‌ها، تعداد شاخص‌ها، توزیع شاخص‌ها و گزینه‌ها؛ می‌باشد. آن‌ها از 12 سنجه عملکرد به عنوان معیارهای سنجش استفاده نموده‌اند. ولترز و مارشال[17] روش‌های PROMETHEE را با هدف شناسایی شباهت‌ها و تفاوت‌های این روش‌ها مورد مقایسه قرار داده‌اند. بدین منظور آن‌ها از سه نوع تحلیل حساسیت زیر استفاده نموده‌اند:
* تحلیل حساست رتبه‌ها نسبت به تغییر در ارزیابی انجام شده در مورد تمام گزینه‌ها برای یک شاخص خاص.
* تحلیل حساسیت رتبه‌ها نسبت به تغییر در ارزیابی انجام شده در مورد یک گزینه خاص.
* حداقل تغییر لازم در اوزان شاخص‌ها که به تعویض گزینه برتر منجر شود.
روش سنجش در تحلیل‌های فوق پیدا کردن حداقل تغییرات لازم از طریق برنامه ریزی آرمانی بوده است.
قاضی نوری و طباطباییان[18] نیز تحلیل حساسیت روش‌های MADM را مورد بررسی قرار داده‌اند. بدین منظور آن‌ها از دو روش AHP و آنتروپی جهت وزن‌دهی مشخصه‌ها و از سه روش ELECTRE، TOPSISو SAW جهت رتبه‌بندی گزینه‌ها استفاده نموده‌اند. از ترکیب روش‌های وزن‌دهی با روش‌های رتبه‌بندی، شش ترکیب حاصل گردیده است که در نهایت این ترکیبات را در یک مثال خاص دو به دو با یکدیگر مقایسه جفتی (15مقایسه) و تحلیل حساسیت نموده‌اند. معیارهای سنجش در این مقاله عبارت است از: نرمال سازی تفاضل‌ها، فاصله اقلیدسی، همبستگی رتبه‌ای اسپیرمن، مقایسه با نظر کارشناسان. ژو و انگ[19] بر مبنای سنجه شانون-اسپیرمن18 آزمون‌هایی را طراحی کرده و به مقایسه پنج روش تصمیم‌گیری چندمعیاره پرداخته‌اند. سنجه شانون-اسپیرمن معیاری مبنی بر مفهوم فقدان اطلاعات می‌باشد. امینی[20] نوعی از تحلیل حساسیت را در مسائل MADM مورد استفاده قرار داده است، تا از این طریق بتوان با تغییر دادن وزن یک مشخصه و همچنین مقدار کارایی یک گزینه در یک مشخصه، تغییرات در امتیاز گزینه ها را بدست آورد. بدین منظور وی دو روش TOPSIS و SAW را انتخاب کرده و مجموعه ای از روابط ریاضی تحلیل حساسیت را برای این دو روش بدست آورده است.
تریانتافیلو و سانچز[21] دو مسئله تحلیل حساسیت را، یکی جهت تعیین بحرانی‌ترین معیار و دیگری جهت مشخص کردن بحرانی‌ترین مقدار عملکردی، طراحی کرده و سپس این مسائل را با استفاده از سه روش AHP، SAW و WPM19 حل نموده‌اند. بودِ و همکاران[22] مجموعه‌ای از آزمایش‌های شبیه‌سازی را ترتیب داده‌اند که بر اساس آن پدیده برگشت رتبه20 در روش‌های MAVT21، AHP، TOPSIS، درصددهی22، و یک الگوریتم فازی بررسی گردیده است. استوارت[23] نیز یک مدل شبیه‌سازی جهت بررسی سازگاری مدل‌های ارزش جمعی ترتیب داده است.
* مزایا و معایب
مهمترین مزیت این رویکرد آن است که می‌توان تاثیرات تغییراتی که در آینده امکان وقوع دارد را در هر یک از روش‌ها مشاهده کرد. همچنین برخی از معایب این رویکرد به شرح زیر می‌باشد:
* همانند رویکرد قبل، نتایج مبتنی بر مسائل درنظرگرفته شده است.
* تنها معیارهای کمی را می‌توان در آن سنجش نمود.
* با توجه به نوع مدل کردن و حل مسئله ممکن است نتایج متفاوت باشد.
2-2-3 مقایسه از طریق تحلیل ساختار و مراحل روش‌ها
در این رویکرد با تحلیل ساختار روش و تک تک مراحل آن، ویژگی‌ها، مزایا و محدودیت‌های هر روش مشخص می‌گردد و در نهایت این ویژگی‌ها با هم مقایسه می‌شود.
اِستِوارت[24] چندین دسته از روش‌های MCDM را مورد نقد قرار داده و از دل این روش‌ها نقاط ضعف هر یک را استخراج نموده است. در نهایت نیز پیشنهاداتی در استفاده مناسب از این روش‌ها ارائه نموده و بر حسب شرایط پیشنهاد کرده است که چه روش‌هایی استفاده شود. سیمپسون[25] دو روش ELECTRE-II و MAVTرا با هدف شناسایی شباهت‌ها و تفاوت‌های آن‌ها مورد مطالعه قرار داده است. پِنی واتی[26] نیز 16 روش تصمیم‌گیری گروهی را در سه دسته ساختاردهی، رتبه بندی، ساختاردهی و اندازه گیری؛ طبقه‌بندی نموده و مورد مقایسه قرار داده است. وی جهت شناسایی شباهت‌ها و تفاوت‌های این روش‌ها از 16 معیار کیفی استفاده نموده است.
برخی از محققین مانند سالمینِن و همکاران[27] و اُپریکویک و تی‌زِنگ[28] علاوه بر مقایسه ساختار روش‌ها، این روش‌ها را در مسائل نمونه مورد استفاده قرار داده‌اند و از این طریق نتایج روش‌ها را بر اساس تفاوت ساختاری آن‌ها تحلیل نموده‌اند. استوارت[29] نیز ساختار و فرضیات روش‌های MCDM را در پنج دسته روش‌های مبتنی بر تئوری ارزش و مطلوبیت، روش‌های مبتنی بر نقاط مرجع، روش‌های برتری‌دهی23، روش‌های تئوری مجموعه‌های فازی، و روش‌های توصیفی مورد بررسی قرار داده است. اپریکویک و تی‌زنگ[30] از طریق تحلیل ساختار و مراحل روش‌ها، به مقایسه روش‌ VIKOR با TOPSIS پرداخته‌اند. فیسچر[31] ساختار روش‌های مطلوبیت چندمشخصه‌ای، و بویسو و وینکه[32] نیز روش‌های برتری‌دهی، را مورد بررسی و تحلیل قرار داده‌اند. وُنگ[33] نیز مشابه استوارت[29] فرضیات برخی روش‌های MCDM را به اختصار تحلیل نموده است.
* مزایا و معایب
مهمترین مزیت این رویکرد آن است که تحلیل‌های ارائه شده جامعیت داشته و برخلاف دو رویکرد قبل، مبتنی بر مسئله نیست. البته باید توجه داشت که برخی از مقایسه‌ها را نمی‌توان تنها از روی تحلیل روش انجام داد، مانند مقایسه میزان حساسیت روش‌ها نسبت به تغییر در وزن مشخصه‌ها.
2-3 رویکردهای مبتنی بر انتخاب
هدف از این رویکردها معرفی یک فرآیند یا یک ابزار به تصمیم‌گیرنده بگونه‌ای است که وی بتواند از بین چندین روش مختلف، مناسب‌ترین روش را بر اساس شرایط مسئله انتخاب نماید. رویکردهای موجود در این دسته را می‌توان در سه رویکرد استفاده از نمودار درختی، روش چندمعیاره، و سیستم خبره؛ طبقه‌بندی کرد[4]، که در ادامه مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
2-3-1 انتخاب به کمک نمودار درختی
در این رویکرد ابتدا یک طبقه‌بندی از روش‌های MCDM ارائه می‌شود و سپس با استفاده از این طبقه‌بندی، یک قاعده انتخاب به صورت نمودار درختی برای انتخاب مناسب‌ترین روش پیشنهاد می‌گردد.
فعالیت‌های صورت گرفته با این رویکرد، برگرفته از کار مک کریمون[34] می‌باشد