شد، یافت نگردید. این مهم به خصوص در صنایع مربوط به نفت، گاز و پتروشیمی کشور به علت قدمت مباحث HSE در آن بیشتر مورد بررسی و تحقیق قرار گرفت ولی همانطورکه اشاره شد ساختار و مدل مدون مورد تأیید مراجع معتبر یافت نگردید اما در خصوص این موضوع تحقیقاتی زیادی انجام پذیرفته است و مقالاتی به چاپ رسیده است که در طول خلال تحقیق به آن‌ها اشاره خواهد شد. برخی از آنها عبارتند از:
* مهدی پور، محمد” انتخاب پیمانکاران با استفاده از شیوه های نوین ارزیابی عملکرد درمناطق نفتخیز جنوب” . نویسنده در این تحقیق با پرداختن به بیان موردی در خصوص ارزیابی عملکرد پیمانکاران، به شناخت اهمیت موضوع ارزیابی و شیوه‌های انجام ارزیابی پیمانکاران، فضای مناسبی در تحقیق را فراهم آورد.
* بشیری‏نسب م، غلامرضا ع، فرزانه س، “ارزیابی و مدیریت ریسک‏های HSE در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی” مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت زیرساخت، دانشگاه تهران، 1388. این تحقیق با توجه به بیان موضوعات مرتبط با ارزیابی ریسک و دسته بندی آنها در جهت شناخت مباحث مرتبط به HSE و شاخص‌های مربوط به آن توانست به منظور شناخت شاخص‌های مطروحه در این حوزه، مسیر مناسبی را نشان دهد.
* هاشمی س‌ج‌، مجردیان ع، ایزدپناه س، “ارزیابی، نظارت و مدیریت عملکرد HSE در صنایع بالادستی نفت و گاز” دومین همایش ملی مهندسی ایمنی و مدیریت HSE، 1386. این تحقیق نحوه ارزیابی عملکرد HSE، در صنایع نفت را مطرح می‌نماید که با توجه به نزدیکی موضوع به تحقیق مورد نظر، مسیر رسیدن به ساختار را هموار نمود با این فرض که نوع شاخص‌های قابل طرح در پروژه‌های عمرانی تا حد زیادی با متفاوت است.
* بشیری‏نسب م، غلامرضا ع، “ارائه مدلی برای ارزیابی فرهنگ ایمنی در سازمان‌ها” سومین همایش ملی مهندسی ایمنی و مدیریت HSE، 1388. پرداختن به موضوعات فرهنگی و شاخص‌های مرتبط به آن در کمتر تحقیقی به چشم می‌خورد، که این موضوع در تحقیق مورد نطر مسیر مناسب‌تری را برای شناخت شاخص‌های مرتبط با آن تعیین نمود.
* دانا ت، “بررسی و مقایسه مناطق چهارگانه شرکت نفت فلات قاره ایران از دیدگاه عملکرد سیستم مدیریت ایمنی ، بهداشت و محیط زیست (HSE?MS)” سومین همایش ملی مهندسی ایمنی و مدیریت HSE، 1388. این تحقیق تنها در حوزه سیستمی توانست شاخص‌های مناسبی را معرفی نماید.
* فریدنیا پ، “معماری عملکرد و طراحی سازه ای وپیاده سازی نظام های نوین ارزیابی عملکرد سازمانی در حوزه مدیریت سیستم سلامت ،ایمنی ومحیط زیست (مطالعه موردی در سازمان بهداشت ودرمان صنعت نفت(” سومین همایش ملی مهندسی ایمنی و مدیریت HSE، 1388. تحقیق مذکور، با بیان مسائلی در خصوص نحوه تعیین ساختار ارزیابی عملکرد، توانست به سوالاتی نظیر چگونگی ساختاربندی و تعیین متغییرهای تحقیق پاسخ دهد.
* خادم ر، “رویه ارزیابی عملکرد HSEواحدهای تولیدی در راستای بهبود عملکرد سازمان” ، نماینده معاونت در سیستم مدیریت HSE درشرکت ایران خودرو. این تحقیق موضوعاتی نظیر چگونگی شناخت شاخصه‌های ارزیابی عملکرد HSE در حوزه‌های تولیدی را به خوبی شفاف نمود.
* محمدفام ا، ” ارائه مدلی برای سنجش عملکرد سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست HSE-MS”، چاپ دوم، تهران. به جرأت می‌توان گفت که این تحقیق با بیان دقیق و شفاف مسائل مرتبط با ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت HSE ، توانست به بسیاری از سوالات در خصوص نحوه تعیین شاخصه‌ها، دسته‌بندی آنها و حتی وزن‌دهی آنها، به صراحت پاسخ مناسب و روشنی داشت.
* حسین عباسى ل، مستعان م، “کاربرد روش‌های نوین ارزیابی عملکرد HSE در صنایع نفت”، ماهنامه اکتشاف و تولید شماره62، آبان 88. این تحقیق نیز توانست ساختارهای متفاوت در خصوص ارزیابی عملکرد HSE را بیان نماید.
* شفیعی مقدم، پ. 79- 1378 “ارزیابی ایمنی یک واحد صنعت پتروشیمی به روش”safety Audit “، پایان‏نامه کارشناسی ارشد بهداشت حرفه‏ای، دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران. نحوه بیان شاخصه‌های ایمنی در این تحقیق به خوبی ارائه شده است.
1-8) تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی تحقیق
ارزیابی عملکرد: عبارت است از تبیین درجه کفایت و لیاقت از لحاظ انجام وظایف محوله و قبول مسئولیت‌های لحاظ شده در سازمان و محیط پیمان، که این ارزیابی باید به طور عینی و منظم انجام پذیرد. به بیان دیگر ارزیابی عملکرد پیمانکاران، سنجش سیستماتیک و منظم کار پیمانکاران در ارتباط با نحوه انجام وظیفه آنها در مشاغل محوله و تعیین پتانسیل موجود در آنها برای رشد و بهبود است.
ایمنی: میزان یا درجه فرار از خطر را گویند. (محمدی و همکاران, 1388)
بهداشت: علم و هنر پیشگیری از بیماری‏ها و تامین، حفظ و ارتقاء سلامتی است. (محمدی و همکاران, 1388)
محیط زیست: مجموعه ای از موجودات جاندار زمین و پوسته نازک هوا، آب و خاک و انرژی است که در کنش و ارتباط تنگاتنگ پیوسته می‌باشند. (محمدی و همکاران, 1388)
ریسک: ترکیب ( یا تابعی ) از احتمال و پیامد ( های ) ناشی از حادثه است. (محمدی و همکاران, 1388)
ریسک قابل تحمل(حد قابل تحمل ریسک): ریسکی که میزان آن تا حد قابل تحمل سازمان پایین آمده است (محمدی و همکاران, 1388)
ارزیابی ریسک: فرآیند شناسایی خطرات و تخمین ریسک و تصمیم‏گیری در مورد قابل پذیرش بودن/ نبودن ریسکها. (محمدی و همکاران, 1388)
1-9) جمع‌بندی فصل
ارزیابی عملکرد HSE یکی از موضوعات بسیار مهم در انتخاب پیمانکاران در پروژه‌های عمرانی است که هرچند به صورت مجزا در حوزه‏های مختلف فعالیت‏هایی مرتبط با آن انجام شده اما تا کنون در کشور مطالعات چندانی در مورد مدلهای جامع ارزیابی عملکرد HSE در پروژه‌های عمرانی صورت نگرفته است؛ این موضوع از سه جنبه قابل تامل است:
1. کم توجهی به موضوع ارزیابی عملکرد و شاخص‌های HSE در مدلهای ارزیابی عملکرد
2. نبود تعامل مناسب بین متخصصین و ناظران پروژه‌ها و متخصصین HSE
3. جدید بودن موضوعات بهداشت، ایمنی و محیط زیست در صنایع ساخت و ساز که خود نیازمند زمان بیشتر برای انجام مطالعاتی نظیر ارزیابی عملکرد HSE سازمان و پیمانکاران در پروژه‌های عمرانی می‏باشد.
از این رو تحقیق حاضر با هدف شناسایی و تعیین ویژگی‏ها و معیارهای ارزیابی عملکرد HSE و ارائه مدلی به این منظور در پروژه‌های عمرانی تعریف شده است.
همانگونه که اشاره شد در این تحقیق کیفی – توصیفی پس از شناسایی ویژگی‏های مدل ارزیابی عملکرد HSE در پروژه‌های عمرانی از طریق مرور ادبیات موجود و نیز مصاحبه با خبرگان و وزن‌دهی آن با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی (AHP) مدلی برای ارزیابی عملکرد HSE در پروژه‌های عمرانی ارائه شده و با استفاده از یک فرم امتیاز دهی و نیز انجام یک مطالعه موردی، روایی و پایایی آن سنجیده شده است.
فصل بعد به مرور ادبیات تحقیق در دو قسمت “ارزیابی عملکرد” و “شاخص‌های عملکردی HSE” می‏پردازد.
2-1)
مقدمه
در فصل اول کلیات تحقیق ارائه گردید. در این فصل، به تدوین ادبیات تحقیق، در سه بخش کلی، شامل؛ بررسی ارزیابی عملکرد، سیستم مدیریت HSE و نیز بررسی مخاطرات HSE موجود در فعالیت‌های پروژه‌های عمرانی، پرداخته می‌شود.
در بخش اول پس از بیان تعاریف اولیه از ارزیابی عملکرد به بیان نکاتی کاربردی در ارزیابی عملکرد HSE می‌پردازیم. سپس به مطالعه ادبیات سیستم مدیریت HSE پرداخته خواهد شد. بدین ترتیب که، در ابتدا تعاریف و مفاهیم اولیه ارائه گردیده و محورهای مهم در تعیین شاخص‌های سیستم مدیریت HSE از نظر خواهد گذشت. بخش سوم این فصل نیز به مطالعه محورهای اساسی در رعایت اصول فنی HSE در عملیات عمرانی پرداخته است. در این راستا هر یک از موضوعات تاثیرگذار بر بهداشت، سلامت و ایمنی افراد پروژه معرفی و شناسایی می‌گردند و سپس به تشریح نکاتی کاربردی در خصوص رعایت الزامات HSE در اجرای هر یک از این موضوعات پرداخته شده است.
2-2) ارزیابی عملکرد
اکثر نظریه‌پردازان مدیریت پیمان معتقدند که سازمان‌ها پیش از هر تصمیم‌گیری مهم نظیر: ارتقاء، افزایش مبلغ قرارداد، تمدید یا انفصال آن، باید پیمانکاران خود را ارزیابی کنند و براساس معیارهایی مناسب، عملکرد و اثربخشی فعالیت‌های آنان را مورد سنجش قرار دهند، زیرا برای بقا، رشد و پویایی سازمان و تحقق اهداف، نقش پیمانکاران توانمند، از اهمیتی حیاتی و جایگاهی ویژه برخوردار است. (محمدفام وهمکاران، 1389) و (اشتری اصفهانی و همکاران 1387)
با بکارگیری صحیح نظام ارزیابی عملکرد، بی‌تردید می‌توان ضمن کنترل مناسب بر رو