رگذاری سیاست پولی در کشورهای در حال توسعه، در کوتاهمدت اندک بوده و به تدریج و با کامل شدن اطلاعات، چسبندگی بازار کار کاهش یافته و چسبندگی بازار کالا افزایش مییابد و در نتیجه آن، تأثیرگذاری سیاست پولی افزایش مییابد.
از آنجاییکه این مطالعه بر روی نرخ ارز اسمی در کشور ایران که اقتصادی درحال توسعه دارد، میباشد و مطابق نتایج به دست آمده از مطالعات پیشین، این متغیّر تحت تأثیر متغیّرهای پولی و بهویژه حجم پول قرار دارد، انتظار میرود تأثیر حجم پول بر نرخ ارز اسمی تدریجی باشد. با این وجود مطالعاتی که تاکنون چه در کشور ایران و چه در سایر کشورها بر روی نرخ ارز انجام شده است، بیشتر بر تأثیر یکباره تغییرات حجم پول بر نرخ ارز تأکید دارند، به این معنی که مطالعات انجامشده بر این باورند که حجم پول تنها در زمان تغییر خود، نرخ ارز را تحت تأثیر قرار میدهد. درحالیکه با توجه به شرایط مذکور در کشورهای در حال توسعه، تغییرات حجم پول میتواند اثر تدریجی بر نرخ ارز از خود برجای بگذارد. به این معنی که اگر حجم پول در دوره t تغییر کند، نرخ ارز اسمی ممکن است نه تنها در همان دوره، بلکه در دورههای بعد نیز تحت تأثیر قرار گیرد. از آنجایی که تغییر حجم پول، نوعی سیاست پولی محسوب شده و در کشور ایران بانک مرکزی، به عنوان مقامات پولی کشور، مسئول اجرای سیاستهای پولی میباشد، ضرورت دیده میشود که تأثیر باوقفه و تدریجی تغییرات حجم پول بر نرخ ارز اسمی، مورد بررسی قرار گیرد.

1-3- اهداف تحقیق
هدف اصلی این تحقیق، بررسی اثرات توزیعی باوقفه تغییرات حجم پول بر نرخ ارز اسمی در اقتصاد ایران است. در این راستا، ابتدا متناسب با شرایط حاکم بر اقتصاد ایران، از میان تمامی مطالعات انجامشده در زمینه نرخ ارز و تعیینکنندههای آن، در داخل و خارج از کشور، الگویی برگزیده میشود که در آن، حجم پول به عنوان یکی از متغیرهای تأثیرگذار بر نرخ ارز اسمی معرفی شود. سپس، با استفاده از آزمونهای مانایی خاصی، مانایی متغیرها محاسبه شده و متناسب با نتایج به دست آمده از آنها، الگوی همتجمعی مشخص شده و با استفاده از آن، رابطه کوتاهمدت و بلندمدت موجود میان متغیرها برآورد میشود. در پایان، با تلفیق نتایج حاصل از برآورد رابطههای کوتاهمدت و بلندمدت، تأثیر تغییرات تدریجی و دائمی حجم پول بر نرخ ارز اسمی، برآورد خواهند شد.
1-4- سؤالهای تحقیق
مهمترین سؤالاتی که این پایاننامه، درصدد پاسخگویی به آن است، به شرح زیر میباشند:
1. حجم پول در کوتاهمدت و بلندمدت چه تأثیری بر نرخ ارز دارد؟
2. اثرات توزیعی باوقفه تغییرات حجم پول بر نرخ ارز اسمی چگونه میباشد؟
3. اگر تغییرات حجم پول به صورت یکبار برای همیشه باشد، چگونه اثرات باوقفه خود را بر نرخ ارز بهجای میگذارد؟
4. اگر تغییرات حجم پول بهصورت تکراری (دائمی) باشد، چگونه اثرات باوقفه خود را بر نرخ ارز برجای میگذارد؟
1-5- روش تحقیق
در این تحقیق جهت برآورد الگوها، روشهای مختلف اقتصادسنجی به کار گرفته میشود. برای بررسی ایستایی دادههای فصلی متغیّرهای سری زمانی طی دوره (فصل اوّل 1382 تا فصل چهارم 1391)، در مورد متغیّرهایی در الگو که شکست ساختاری دارند، از آزمون ضریب لاگرانژ1 ارائه شده توسط لی و استرازیسیچ2 (2003) در نرمافزار Gauss و برای متغیرهایی که در دوره زمانی مورد مطالعه، هیچ شکست ساختاری را تجربه نکرده باشند، از آزمونهای معمولی دیکی فولر تعمیمیافته3 (1981) و فیلیپس پرون4 (1988) در نرمافزار Eviews استفاده میشود. آزمون ضریب لاگرانژ نسبت به سایر آزمونهای ریشه واحد با شکست ساختاری، مزایایی دارد که در متن تحقیق، به طور کامل شرح داده میشود. پس از آن، با توجه به نتایج حاصل از آزمونهای ریشه واحد برای متغیرهای الگو و به دلیل بروز شکست در اکثر متغیرها، از الگوی خودتوضیحی با وقفههای توزیعی گسترده (ARDL)5 با در نظر گرفتن متغیر مجازی استفاده میشود. وارد کردن متغیر مجازی در الگوی به کار رفته، از طریق بررسی رفتار متغیر وابسته در طول دوره زمانی مورد مطالعه انجام میشود که در متن، به طور کامل مورد بررسی قرار میگیرد. روابط کوتاهمدت و بلندمدت میان متغیرهای الگو با استفاده از روش همتجمعی مذکور، با به کارگیری نرمافزار Microfit برآورد میشود. در پایان، با تلفیق نتایج به دست آمده از روابط کوتاهمدت و بلندمدت، اثرات تغییرات تدریجی و دائمی حجم پول بر نرخ ارز اسمی، برآورد خواهند شد؛ به این معنی که اگر متغیر حجم پول، تنها در زمان t تغییر کند، نرخ ارز نیز تنها در همان دوره t تحت تأثیر قرار میگیرد یا اینکه تأثیر این تغییر بر متغیر نرخ ارز تا چند دوره ادامه مییابد؟ بعلاوه اگر سیاست پولی بانک مرکزی، به گونهای باشد که حجم پول به طور دائمی تغییر کند، نرخ ارز اسمی را چگونه تحت تأثیر قرار میدهد؟
1-6- ساختار پایاننامه
در ادامه، ابتدا در فصل دوم به بررسی مطالعات انجامشده در داخل و خارج از کشور، در زمینه تعیینکنندههای نرخ ارز، پرداخته میشود. در این فصل، از میان تمامی مطالعات انجام شده در مورد تعیینکنندههای نرخ ارز، تنها مطالعاتی مورد بررسی قرار میگیرند که تأثیر متغیرهای پولی و به ویژه حجم پول را بر نرخ ارز، مورد بررسی قرار دادهاند. در فصل سوم، در یک بخش به مبانی نظری نحوه تأثیرگذاری تغییرات حجم پول بر نرخ ارز اسمی، پرداخته شده، در بخش دیگر ساختار الگوی تعیین نرخ ارز اسمی، مورد بررسی قرار میگیرد و پس از آن، مبانی نظری چگونگی تأثیرگذاری تغییرات حجم پول بر نرخ ارز اسمی بیان میشود؛ به این ترتیب که ممکن است این تغییرات، شوکهای موقت یا دائمی باشند. در فصل چهارم، به منظور بررسی اثرات توزیعی باوقفه تغییرات حجم پول بر نرخ ارز اسمی، مدلها برآورد و تجزیه و تحلیل میشوند و در فصل پایانی، پس از بیان خلاصه پایاننامه، نتایج به دست آمده بیان میشوند و در راستای نتایج، تعدادی پیشنهاد برای تحقیقات آتی و تعدادی دیگر برای سیاستگذاری، ارائه میشوند.

فصل دوم
1 . Lagrange Multipier
2 . Lee and Strazicich
3 . Augmented Dicky-Fuller
4 . Philips and Perron
5 . Autoregressive Distributed Lag
—————
————————————————————
—————
————————————————————
د

  • 2