انمند بودن گیاه زراعی در استقرار و ایجاد سطح سبز اولیه می باشد . تنش شوری به عنوان یکی از مهمترین عوامل جلوگیری کننده از جوانه زنی یکنواخت بذور و استقرار گیاهان زراعی در اینگونه مناطق مطرح می باشد (2003 . .(Demir et al.,سرعت و درصد جوانه زنی بذور از جمله مهمترین عواملی است که تحت تأثیر شوری قرار می گیرد. کاهش سرعت رشد و درصد جوانه زنی احتمالاً به دلیل آن است که تنش شوری علاوه بر مسمومیتی که در گیاه ایجاد می کند باعث پایین رفتن پتانسیل اسمزی محیط بذر یا ریشه شده و رشد آنها را با مشکل مواجه می سازد .(Demir et al., 2003)
شوری آب و خاک در مناطق خشک و نیمه خشک می تواند به شدت تولید محصول را محدود نماید و دراین مناطق از اهمیت بیشتری برخورداراست. به نظر می رسد حدود 25 درصد اراضی آبی زمین های کشاورزی در نواحی خشک و نیمه خشک جهان به علت فقدان مدیریت صحیح تحت تنش شوری قرار گرفته اند FAO, 2000)). با توجه به روند افزایش اراضی شور در ایران و محدود بودن افزایش عملکرد از طریق افزایش سطح کاشت، لازم است که به این عامل محیطی توجه خاصی مبذول و کشت گیاهان متحمل به شوری توسعه یابد.
ازطرفی شوری یکی از مهمترین تنش های محیطی می باشد روی جوانه زنی و سبز شدن گیاهان ودرصد جوانه زنی ورشد گیاهچه تاثیر منفی داشته و رشد گیاه را محدود کرده و این امر در تقابل نیاز روز افزون بشر به مواد غذایی است.
یکی از موانع عمده عملکرد و تولید بالای گیاهان زراعی فقدان استقرار یکنواخت گیاه است که به خاطر شرایط نامناسب خاکی و آب و هوایی است (Mevale et al.,2003). بذور گاهی اوقات در بسترهایی کاشت می شوند که به دلیل عدم بارندگی درزمان کاشت رطوبت نامناسبی دارند(Angadi and Entz, 2002). که نتیجه آن سبز شدن ضعیف و غیر یکنواخت گیاهچه است (Mevale et al.,2003) .
امروزه بخشی از محققان فعال در حوزه بذر، مشغول تحقیقاتی بر روی تیمار‌های پیش از کاشت بذر1 هستند. تحقیقات متعددی اثبات کرده است که اعمال این تیمار‌ها توسط زارعین قبل از کاشت بذر به خصوص در شرایط نامساعد محیطی و بستر غیر بهینه بذر، می‌تواند جوانه‌زنی و رشد و نمو را در ابتدای دوره زیستی بهبود بخشیده و باعث استقرار هر چه بهتر گیاهچه شود. این امر سبب استفاده مطلوب‌تر گیاه از نهاده‌های موجود شده و در نهایت می‌تواند سبب افزایش کمی و کیفی محصول گردد. در کل به این تیمار‌ها پرایمینگ بذر اطلاق می‌شود (سلطانی و همکاران،1386). هیدروپرایمینگ در کاهش خطرات استقرار گیاهچه در شرایط تنش خشکی موثر می‌باشد و به بذر اجازه می‌دهد تا رشد یکنواختی را در شرایط بارندگی‌های نامنظم داشته باشد. همچنین بذور را هیدراته کرده، استفاده از مواد شیمیایی را به حداقل رسانده و باعث بهبود بنیه بذر و رشد گیاهچه می‌شود(جلیلیان و خدابنده،1375).
همچنین اثرات سودمند تیمار کردن بذر در فعالیت‌های مزرعه‌ای در گیاهانی مثل گندم، چغندرقند، ذرت و سویا گزارش شده است(Parera and Cantliffe,1994;Singh,1995;Sadeghiyan and Yavari,2004). رشید و همکاران گزارش کردند، تیمار کردن بذرجو، باعث بهبود استقرار گیاهچه در شرایط تنش شوری و خشکی می‌گردد (Rashid et al., 2002).
برای عمل پرایمینگ مزایای زیادی از جمله افزایش قوه نامیه، افزایش سرعت جوانه‌زنی در شرایط درجه حرارت پایین، کوتاه‌کردن متوسط زمان جوانه‌زنی، افزایش عملکرد ریشه، افزایش قدرت جوانه‌زنی و استقرار گیاهچه در شرایط آلودگی قارچی، افزایش قدرت جوانه‌زنی در شرایط شوری و خشکی، کاهش نیاز به آب جهت سبز‌شدن و در نهایت استقرار بهتر و بیشتر بوته در واحد سطح در گیاهان مختلف ذکر شده است (جلیلیان،1385). در همین راستا مطالعه ای تحت عنوان بررسی اثرات پیش تیمار بذر بر مولفه های جوانه زنی و رشد گیاهچه ذرت در شرایط تنش شوری در آزمایشگاه و گلخانه مورد مطالعه قرار گرفت.

فصل اول
کلیات

1-1 استعداد تولید در غلات
تاکنون افزایش عملکرد هم از راه ازدیاد سطح زیر کشت و هم از راه افزایش تولید را در واحد سطح موجب افزایش تولید محصول همگام به افزایش جمعیت شده است. با این وجود باید با به کار گیری شیوه های نوین کل تولید محصولات زراعی به ویژه غلات افزایش یابد. با گذشت زمان و افزایش میانگین تولید در واحد سطح ازدیاد عملکرد پیچیده تر خواهد شد(Gallagher,1984). با یک دید خوش بینانه به نظر می رسد افزایش عملکرد غلات در واحد سطح دسته کم به دو دلیل زیر هنوز امکان پذیرباشد:
الف- منابع تغییر ژنتیکی در غلات هنوز به طور کامل به خدمت گرفته نشده و با توجه به تنوع ژنتیکی در غلات هنوز منابع تغییر قابل استفاده زیادی وجود دارد که میتوان آنها را با روش های نوین به نژادی مولکولی مورد بهره گیری قرار داد و تا زمانی که این توانایی تغییر وجود دارد، برای افزایش عملکرد نیز زمینه وجود خواهد داشت (Gallagher,1984).
ب- عملکردی که هم اکنون در واحد سطح از مزارع غلات برداشت میشود، از میزان پتانسیل ژنتیکی عملکرد خیلی کمتر است و در بسیاری نقاط حتی به نصف آن هم نمیرسد (Gallagher,1984).بنابراین میتوان با برطرف کردن موانع تولید از راه انجام عملیات مناسب به زراعی و به نژادی زمینه ی بروز استعداد تولید را در ارقام کنونی یا ارقامی که در آینده اصلاح خواهند شد فراهم آورد (Bushuk and Rasper,1994).
افزایش روز افزون جمعیت جهان و به تبع آن تقاضای مضاعف نسبت به غذا سبب توجه کشاورزان به اراضی کم بازده شده است. گر چه توجه دست اندرکاران و مدیران بخش کشاورزی در اقصی نقاط جهان نسبت به تبدیل این اراضی به مزارعی حاصلخیز متمرکز می باشند، با این حال جای تردیدی نیست که بخشی از غذای مصرفی بشر باید از مناطقی به دست آید که شرایط برای تولید و پرورش محصولات در آنجا بهینه نمی باشد (Harris et al.,1999)
2-1 ذرت:
1-2-1 تاریخچه
گیاه ذرت احتمالا در مرکز یا جنوب غرب مکزیک در حدود 5000 سال پیش اهلی شدن و انتخاب ذرت شروع شده است. در مکزیک و امریکای مرکزی، شمال شرق ایالات متحده، ساحل شمالی امریکای جنوبی، رشته کوه های آند در مرکز برزیل، گروه های مختلف ارقام ذرت یافت شده است. در قرن شانزدهم اسپانیا و پرتغال ذرت را به سراسر جهان به سرعت توزیع کردند(Jones, 1985).
در اکثر کشور ها ذرت بیش از سایر غلات رشد کرده است و عملکرد دانه آن نیز از بقیه غلات بیشتر است. کشور های ایالات متحده، شوروی سابق، رومانی، یوگسلاوی، مجارستان، ایتالیا، چین، برزیل، مکزیک، افریقای جنوبی، آرژانتین و هند و اندونزی عمده ترین تولید کنندگان ذرت میباشند. دلیل اصلی این پراکندگی زیاد ، وجود محسنات فراوان ذرت میباشد. این دلایل شامل عملکرد زیاد در واحد کار انجام شده و واحد سطح میباشد. ذرت یک منبع غذایی قابل متراکم شدن است و به راحتی قابل انتقال است. پوسته های روی بلال آن را در برابر پرندگان و باران محافظت می کند. ذرت را میتوان در یک دوره طولانی برداشت و ذخیره کرد. همچنین میتوان به آن اجازه داد تا در مزرعه کاملا خشک شود تا برداشت به راحتی صورت گیرد. محصولات غذایی فراوان از ذرت به دست می آیند و ذرت به ترتیب جایگزین سورگوم و ارزن شده است (Jones, 1985).
ترکیب شیمیایی دانه ذرت بر اساس وزن خشک شامل حدود 77% نشاسته، 2% قند، 9% پروتئین، 5% چربی، 5% پنتوزان، و 2% خاکستر، میباشد (Purseglove, 1985).
2-2-1 ویژگی های گیاهشناسی ذرت
ذرت با نام انگلیسی Corn نام علمی .Zea mayz L و نام فرانسوی و آلمانی Mais از تیره Poaceae، گیاهی تک لپه و یک ساله از خانواده گرامینه است که دارای تنوع فنوتیپی بسیار زیادی است. ارقامی از ذرت با طول ساقه 60 سانتیمتر و 7 برگ تا ارقامی با ارتفاع 7 متر و 48 برگ وجود دارد طول برگها از 30 تا 150 سانتی متروعرض آنهااز4 تا 15 سانتیمتر متغیراست (راشد محصل و همکاران، 1376).
گل آذین ذرت از گل آذین گندم و جو متمایز است و اندام های نر و ماده در نقاط گوناگون یک بوته قرار گرفته اند. اندام نر ذرت که گل تاجی نامیده میشود، به صورت خوشه در بخش انتهایی بوته قرار دارد، به گونه ای که گرده افشانی به وسیله ی باد تسهیل میگردد . گل آذین ماده ذرت به صورت سنبله است که به آن بلال گفته می شود. به طور معمول در ارقام تجاری بیش از یک بلال تولید نمی شود. شمار برگها در هر ساق