در این حوزه ، چه تلاش هایی باید در این حوزه انجام گیرد و با توجه به عوامل موفقیت در تجاری سازی چه عملکردی صورت گیرد.
امروزه، ما در مورد تجاری سازی علم و فناوری سخن می گوییم که اساس فرصت های بیشماری برای ایجاد محصولات و فرآیندهای جدید و یا بهبود موارد قدیمی است. فرصت های کسب و کار و توسعه در حوزه فناوری بسیار زیاد است و بهره برداری از آنها تنها نیازمند کارآفرینان، سرمایه گذاران و رهبران سیاسی است که این فرصت ها را پیگیری نمایند.در واقع، عدم توجه به تجاریسازی اختراعات، مانع ورود نوآوریها، خلاقیتها و ایدهها به عرصههای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه می شود.افزایش حجم تجارت جهانی در دو دهه اخیر و رسیدن آن به مرز 31 تریلیون دلار عمدتاً ناشی از تجاری شدن دستاوردهای پژوهشی و ابتکارات است. نگاهی به ترکیب صادرات تعدادی از کشورهای دنیا – به ویژه کشورهای صنعتی و نوصنعتی – نشان می دهد که بیش از 30 تا 40 درصد اقلام صادراتی آنها را فرآورده هایی تشکیل می دهد که حاصل تجاری شدن یافته های پژوهشی هستند .
اما بدون شک یکی از چالش های مبتکرین علمی بعد از تبدیل کردن ایده خود به واقعیت، وارد کردن اختراع به صحنه جامعه و در واقع تجاری سازی آن اختراع است تا همگان بتوانند از کاربردهای این ابداع بهره مند شوند. تکنولوژی از هر نوع که باشد یک نوع سرمایه گذاری محسوب می گردد. هر سرمایه گذاری باید بتواند بازگشت سرمایه مناسبی داشته و ریسک آن قابل قبول باشد. برگشت سرمایه تکنولوژی از طریق فروش و یا تبدیل به یک محصول (کالا یا خدمت) عملی می گردد.
1‌ـ2) اهمیت و ضرورت موضوع:
با توجه به اهمیت موضوع تجاری سازی و ازطرفی با وجود موانع در تجاری سازی محصولات و ایده های خلق شده (ازقبیل موانع مالی، دولتی و …) توجه و تاکید بیشتر بر فرآیند تجاری سازی در صنایع کشورمان امری ملزم می باشد. ازآ نجا که تجاری سازی یکی از حلقه های اصلی فرآیند نوآوری است و توجه بیشتر بر روی ایجاد نوآوری و تجاری سازی در صنایع کشور و حل مشکلات موجود برای تجاری سازی در کشورهای جهان سوم و بالاخص ایران است، باید تجاری سازی را در صنعت بهبود دهیم تا بتوانیم با بهبود آن علاوه براجرای تجاری سازی ایده های خلق شده در R&D و دانشگاه ها حتی به نوآوری و انتقال تکنولوژی به دیگر صنایع و کشورها دست یابیم. بالا رفتن نرخ تجاری سازی تکنولوژی، دستاوردهای زیادی را برای جامعه، سازمان ها و مبتکرین حاصل می آورد که مهمترین آن عبارتست از: بالا رفتن استانداردها و کیفیت زندگی، تولید ثروت ملی/سازمانی/فردی، ایجاد مزیت رقابتی، رشد بهره وری، موفقیت در بازار و نوآوری در فرآیندها و محصولات، توسعه یافتن صنایع و محصولات مرتبط با تکنولوژی/اختراعات.
این تحقیق می تواند با مطالعه موردی در سازمان صنایع هوایی، مشکلات و تنگناهای حوزه تجاری سازی را بررسی کرده و راهکارها و سیاست هایی را برای تدوین استراتژی های تسهیل کننده فرآیند تجاری سازی مطرح کند. همچنین به تدوین فرآیند تجاری سازی در این گونه صنایع می پردازد تا بتواند در افزایش نرخ تجاری سازی موثر واقع شود.
1‌ـ3)پرسش های اصلی و فرعی:
پرسش اصلی:
فرآیند تجاری سازی محصولات با فناوری پیشرفته چه می باشد؟
پرسش فرعی:
چه عوامل و مولفه هایی در فرآیند تجاری سازی محصولات با فناوری پیشرفته تاثیرگذارند؟
وضعیت این عوامل و مولفه ها در فرآیند تجاری سازی محصولات هواپیماهای تجاری در کشور چیست و چه موانع و چالش هایی در این زمینه وجود دارد؟
راه کارهای تسهیل کننده فرآیند تجاری سازی محصولات با فناوری پیشرفته (در حوزه هواپیماهای تجاری) چیست؟
1‌ـ4) هدف های تحقیق یا نتایج مورد انتظار:
شناسایی و بررسی موانع موجود در فرآیند تجاری سازی محصولات با فناوری پیشرفته در مطالعه موردی هواپیماهای تجاری در ایران
مطالعه مدل های فرآیندی مرتبط با حوزه تجاری سازی محصولات و توسعه آن ها
ارائه راهکارهایی برای تسهیل فرآیند تجاری سازی محصولات هواپیماهای تجاری در ایران
1‌ـ5) روش شناسی
1‌ـ5ـ1) روش کلی تحقیق:
این پژوهش از نظر هدف از نوع کاربردی می باشد و روش تحقیق مورد استفاده در آن توصیفی- پیمایشی است.
1‌ـ5ـ2)قلمرو مکانی-جامعه تحقیق:
پژوهش حاضر در سازمان صنایع هوایی کشور و بین محققان و مدیران این صنعت و صنایع مرتبط و همچنین اساتید دانشگاهی آشنا با این حوزه انجام می گیرد.
1‌ـ5ـ3)روش نمونه گیری و تخمین حجم جامعه:
روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای که در جامعه آماری تعریف شده انجام خواهد شد.
1‌ـ5ـ4)روشهای گردآوری داده ها و ابزار مورد استفاده برای آن:
جمع آوری اطلاعات در این تحقیق از طریق مطالعات کتابخانه ای و گردآوری داده ها از طریق پرسشنامه انجام می گیرد.همچنین برای بررسی موانع موجود و ارائه راهکارها در تجاری سازی محصولات صنایع هوایی مصاحبه های آزاد انجام خواهد شد.
شکل1.1: روش گردآوری داده ها
1‌ـ5ـ5)روشهای تحلیل داده ها:
برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش توصیفی-پیمایشی استفاده می شود.
با توجه به سوالات تحقیق و مقیاس اندازه گیری داده ها، از تحلیل عاملی تاییدی استفاده می شود.
همچنین برای رتبه بندی مولفه ها و شاخص های موثر بر فرآیند تجاری سازی محصولات صنعت هوایی از آزمون فریدمن استفاده می شود.
1‌ـ5ـ6)موانع ومحدودیتهای تحقیق :
مشکلات احتمالی در بررسی و شناسایی وضعیت موجود و محصولات صنایع هوایی
مشکلات در جمع آوری اطلاعات و داده ها و همکاری صنعت مربوطه
محدودیت زمانی انجام تحقیق
1‌ـ6) شرح واژه ها و اصطلاحات تحقیق:
فرآیند: واژه فرآیند یا فراگرد معادل process به کارگرفته شده و مقصود از آن، عمل یا مجموعه اعمالی است که تغییراتی را روی مواد اولیه، شخص یا چیزی پدید آورد، به نحوی که این تغییر یا تغییرات در جهتی ثابت، هدفی معین یا کیفیت مشخص، اتفاق افتد. (وزارت صنایع،1375)
فرآیند یا روند یا فرآگرد، نظام یا زنجیره ای از فعالیت ها و عملیات هدفمند است که به صورت منظم و به شیوه ای از پیش تعیین شده یا برنامه ریزی شده و تحت کنترل صورت پذیرفته و مواد یا رویه ای را تحت تاثیر متغیرهای مشخص گوناگون از یک مرحله تکمیل به مرحله دیگر به پیش برده و نتایج مطلوب یا مورد انتظار را به دست می دهد.(سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران،1370)
تجاری سازی: تجاری سازی عبارت است فرآیندی که طی آن یک اختراع، بصورت یک محصول جدید یا کاربرد اولیه در فرآیند تولید، وارد مرحله معرفی به بازار شده است (آترباک،1971).
فناوری: فرآیند ترکیب نظام مند ابزار، دانش فنی، و اطلاعات لازم برای به کارگیری ابزار و نیز مهارت های انسانی موردنیاز برای استفاده از دانش و ابزار. (خلیل،2000)
فناوری پیشرفته: فناوری است که یا در مراحل تحقیقاتی و آزمایشگاهی است یا به علت جدید و پیچیده بودن آن در انحصار یک یا چند کشور می باشد.(تدبیر،1374)
فناوری پیشرفته، یا اصطلاحا high-tech عرصه گوناگونی از صنایع از بیوتکنیک گرفته تا تجهیزات ارتباطی، ماشین های پردازشگر، تجهیزات پزشکی، ابزار آلات الکترونیکی و… را شامل می شود.اهمیت فناوری پیشرفته را می توان در نقش چشمگیر آن و احیا صنایع و مزیت های رقابتی حاصل از به کارگیری آن ها در صنایع مختلف دانست. صنایع برخوردار از فناوری پیشرفته دارای ویژگی های خاصی هستند ازجمله:
تحصیلات بالا در بین کارکنان
سهم بالای هزینه های تحقیق و توسعه
حضور موثر در رقابت های بین المللی
بهره وری و ارزش افزوده بالا
دانش بر و سرمایه بر(فارستر،1371)

2ـ1)مقدمه
تجاری سازی فرآیندی است که طی آن ایده، نتیجه یا تولیدات حاصل از بخش های تحقیقاتی در دانشگاه ها، مراکز تحقیقاتی و بخش های صنعتی به محصولات، خدمات و فرآیندهای قابل عرضه در بازار تبدیل می شود و از طریق آن یافتههای حاصل از تحقیق به بازار آورده می شوند و ایدهها یا یافتههای جدید به محصولات و خدمات جدید یا فناوریهای فروختنی در سراسر جهان، توسعه می یابند. به عبارت دیگر تجاری‌سازی ، مجموعه تلاشهایی است که به منظور فروش فعالیتهای تحقیقاتی با هدف کسب سود و ارتباط هرچه بیشتر آموزش و پژوهش با اهداف اقتصادی و اجتماعی انجام می شود (تکاوید،2004)
اساس فرآیند تجاریسازی مشارکت بخش دارندگان دانش فنی و بخش صنعت، در تبدیل نتایج تحقیقات به نوآوری است. در تجاریسازی، دارندگان دانش فنی عموما با یک مسئله انتقال تکنولوژی مواجه می باشند. منظور از انتقال تکنولوژی انتقال یک ایده، روش، شی، مهارت، دانش فنی، دارایی فکری ،کشف یا اختراع ناشی