اورانه تاثیرگذار در موفقیت سیستمهایe-HRM در این تحقیق114
جدول4-5) رتبهبندی عوامل محیطی تاثیرگذار در موفقیت سیستمهایe-HRM در این تحقیق114
جدول5-5) پیشنهادات مبتنی بر فرضیه اول119
جدول6-5) پیشنهادات مبتنی بر فرضیه دوم120
جدول7-5) پیشنهادات مبتنی بر فرضیه سوم121
مقدمه
مدیریت منابع انسانی1 برای سالها به فعالیتهای اداری و روزمره مانند کارمندیابی، گزینش و آموزش که تمام انرژی و زمان متخصصان منابع انسانی سازمانها را صرف میکرد، محدود شده بود. بخشهای منابع انسانی اغلب آنقدر درگیر چنین فعالیتهایی بودند که دیگر زمانی برای فعالیتهایی که ارزش افزوده برای سازمان دارند، مانند مدیریت دانش، مدیریت فرهنگ سازمانی و بازنگری و بازسازی استراتژیک سازمان نداشند. امروز برای کاهش هزینههای اداری و افزایش سرعت ارائه خدمات نیازمند راهکارهای بهتر، سریعتر و هوشمندانهتر مدیریت منابع انسانی هستیم. مدیریت منابع انسانی الکترونیک2، پاسخی به چالشهای امروزه مدیریت منابع انسانی است. پیدایش این مفهوم، اهداف، عملکرد و اثر بخشی حوزه منابع انسانی را دست خوش تحولات زیادی نموده است.
با ظهور فناوری اطلاعات3، نقش، جایگاه و حتی وظایف مدیریت منابع انسانی در سازمان با تغییرات عمدهای مواجه شد. متخصصان منابع انسانی که تا پیش از این اغلب وظایف درجه دو سازمانی و فعالیت های غیر ارزش افزا را انجام میداده اند، با بکارگیر گسترده فناوری اطلاعات در حوزه منابع انسانی به شرکای استراتژیک سازمان تبدیل شدند.
با پیدایش اینترنت و فراگیری آن در دهه نود میلادی، مدیریت منابع انسانی نیز مانند سایر حوزههای سازمان تحت تاثیر شدید این پدیده قرارگرفت. بوجود آمدن پورتال منابع انسانی و مدیریت منابع انسانی الکترونیک، توسعه خدمات سلف سرویس منابع انسانی را در پی داشت. از این طریق بسیاری از وظایف روزمره مدیریت منابع انسانی به کارکنان واگذار شده و از کاغذبازیها و درگیر شدن کارکنان حوزه منابع انسانی در وظایف اداری و روزمره و بروز تاخیرهای زیاد در انجام فعالیتها جلوگیری شده است.مدیریت منابع انسانی الکترونیک ضمن پشتیبانی از مدیران و کارکنان در انجام وظایف معمول خود، فرآیند تغییرات و دگرگونیهای سازمانی را تسهیل میکند. همچنین میتواند درسیاستگذاریهایکلان مدیریتمنابعانسانی استراتژیک، کاهش هزینهها، افزایش بهرهوری، توانمندسازی مدیران و کارکنان جهت انجام وظایف خود به بهترین شکل یاری رساند.
در این فصل ابتدا به تشریح و توصیف مسئله موجود در سازمان و ضرورت انجام تحقیق چنین تحقیقی پرداخته و سپس مدل مورد استفاده و فرضیات تدوین شده مطرح میگردند. در ادامه مروری اجمالی بر روش تحقیق استفاده شده خواهیم داشت . در فصول بعدی ادبیات پیرامون مدل تحقیق و روش تحقیق ، به تفصیل بیان میگردد.
1-1) بخش اول : طرح تحقیق
1-1-1) تشریح و بیان مساله
در دهههای اخیر، فناوری تاثیر چشمگیری بر فرآیندها وشیوههای مدیریت منابع انسانی داشته است. برای مثال، فناوری (بویژه شبکه وب جهانی4) کمک کرده است تا فرآیندهای منابع انسانی از قبیل برنامهریزی، استخدام، انتخاب، مدیریت عملکرد، جریان کار و جبران خدمات تعدیل شوند. این سیستمهای جدید، متخصصان منابع انسانی را در جهت ارائه خدمات بهتر برای تمام سهامداران( مثل متقاضیان، کارمندان و مدیران) توانمند ساخته و بار اداری را در این زمینه کاهش میدهند( Stone, 2013& Dulebohn).
با توجه به اهمیت روز افزون رقابت در بین سازمانها ، آنها در پی راههایی برای ارائه خدمات بهتر و کاهش بار اداری هستند و شرکتهای ایرانی نیز از این قاعده مستثنی نیستند. استفاده از سیستمهای مدیریت منابع انسانی الکترونیک در شرکتهای ایرانی ، بویژه در سطح شهر تهران به شکل روز افزونی در حال افزایش است. یکی از این شرکتها که سیستمهای مدیریت منابع انسانی الکترونیک را در ایران به فروش رسانده و پشتیبانی میکنند ، شرکت همکاران سیستم (بزرگترین شرکت نرم افزاری ایران ) میباشد. بعضی از این شرکتهایی که این سیستمها را از همکاران سیستم خریداری کردهاند ، هنوز مشکلاتی را در این حوزه تجربه میکنند و نتایج حاصله از مدیریت منابع انسانی الکترونیک همیشه برای این شرکتها به همان اندازه که مثبت فرض میشود، نمیباشد و یا بعضی مواقع به کمتر از آنچه مورد نظر سازمان بوده است نایل آمدهاند. شرکتهایی که در سطح شهر تهران ، سیستمهای مدیریت منابع انسانی را از شرکت همکاران سیستم خریداری میکنند با پی بردن به رمز موفقیت این سیستمها در سازمان خود میتوانند بر مشکلات این حوزه غلبه کرده و حداکثر بهره را از آنها ببرند.
شرکتهای مورد نظر در بعضی از موارد ، شکست خود در سیستمهای e-HRM را ناشی از عوامل رفتاری مثل عدم حمایت مدیریت عالی از این حوزه و یا ناشی از عوامل سازمانی از قبیل نداشتن منابع مالی کافی در حمایت کامل از این سیستمها عنوان میکنند. از سوی دیگر بعضی از سازمانها موفقیت خود را ناشی از عوامل فناورانه ، رفتاری یا سازمانی عنوان میکنند . این موضوع محقق را وا داشت تا به متغیرهای موثر در موفقیت سیستمهای e-HRM در شرکتهایی که این سیستمها را از همکاران سیستم خریداری میکنند ، بپردازد.
و بر همین اساس ما در پی آن هستیم تا ببینیم چه عواملی موجب موفقیت سیستمهای مدیریت منابع انسانی الکترونیک در سازمانها میشوند و به سوال زیر پاسخ دهیم:
عوامل کلیدی موثر بر موفقیت e-HRM کدامند و اولویت بندی آنها به ترتیب درجه اهمیت در سازمانهای ایرانی به چه صورتی است؟
2-1-1 ) ضرورت انجام تحقیق
هر چند در سطح جهانی تحقیقات متنوعی در رابطه با مدیریت منابع انسانی الکترونیک و شاخصههای کلیدی آن انجام شده است، اما در کشور ما مطالعات بسیار ناچیزی در این رابطه صورت گرفته است و نیاز جامعه علمی و حرفه ای را برآورده نمیسازد.
از آنجا که مبحث مدیریت منابع انسانی الکترونیک با شرایط شرکت پیادهکننده و کاربران (کارمندان) ارتباط دارد، لازم است که تحقیقات مرتبط با این مفهوم و بخصوص شاخصههای موفقیت آن در سطح داخلی و بر سازمانهای ایرانی توسعه یابد.
با توجه به اینکه مدیریت منابع انسانی الکترونیک منجر به تعهد، شایستگی، تناسب و اثر بخشی هزینه (Ruel et al, 2004) میشود اما باید توجه داشت که این خروجیها منوط به اجرای موفقیت آمیز آن در سازمان میباشد و نیازمند این است که عوامل کلیدی در نظر گرفته شود و در صورت داشتن شرایط لازم، تصمیم به پیادهسازی مدیریت منابع انسانی الکترونیک گرفته شود.
عدم موفقیت بعضی از سازمانهای ایرانی در پیادهسازی و اجرای سیستمهای مدیریت منابع انسانی الکترونیک
3-1-1) اهداف انجام تحقیق
هدف اصلی این تحقیق مطالعه عوامل تاثیرگذار بر موفقیت مدیریت منابع انسانی الکترونیک میباشد که این هدف را میتوان در قالب اهداف فرعی زیر برشمرد:
با مطالعه ادبیات مربوط به این موضوع، عوامل کلیدی موثر جهت موفقیت مدیریت منابع انسانی الکترونیک را شناسایی کنیم.
ارتباط بین این عوامل و موفقیت سیستمهای مدیریت منابع انسانی الکترونیک را در شرکتهای ایرانی مورد بررسی قرار دهیم.
این عوامل را در شرکتهای ایرانی به ترتیب اهمیت اولویتبندی کنیم .
ضریب اهمیت شاخصههای این عوامل را به تفکیک در شرکتهای مورد بررسی مشخص کنیم.
4-1-1) چهارچوب نظری تحقیق
در این تحقیق بر آنیم تا عوامل تاثیرگذار بر مدیریت منابع انسانی الکترونیک را از طریق مطالعه ادبیات مربوط به این موضوع شناسایی کرده و سپس انها را در قالب مدلی مناسب بیاوریم. با مطالعه ادبیات مربوطه به عوامل متعددی پی برده وانها را در قالب چهارگروه فناورانه ، سازمانی ،رفتاری و محیطی تقسیم کردیم و در ادامه رابطه میان انها را با موفقیت مدیریت منابع انسانی الکترونیک خواهیم سنجید.
این چهار گروه را به شکل جدول زیر میتوان ارائه داد:
دسته بندیشاخصه هامنابععوامل
فناورانه
(تکنولوژیکی)
کاربردها و ویژگیها :
وضوح ساختار اطلاعاتی
سهولت تجربه شده در استفاده از سیستم
مزیت نسبی بخشی
( Ruel et al, 2004)
( Voermans & van Veldhoven, 2007)
( Teo et al, 2007) زیر ساختهای IT( Hooi , 2006)استانداردسازی زبان ( Heikkila and Smale , 2010)ایجاد کردن محتوی سیستم سفارشی
( Cronin et al., 2006)عوامل سازمانی
ویژگیهای جمعیتشناختی سازمان:
اندازه سازمان
حوزه فعالیت سازمان
( Ngai and Wat , 2006)
( Olivas-Lujan et al. , 2007)دانش و مهارتها:
ظرفیت جذب IT منابع انسانی
مدیریت تغییر
( Olivas-Lujan and Florkowski , 2010)
(