لی آموزش و پرورش از طریق مالیات های محلی.
2-بررسی تجربیات بعضی از کشورهای در حال توسعه در تامین منابع مالی آموزش و پرورش از طریق مالیات های محلی
3-بررسی تاریخچه تامین منابع مالی آموزش و پرورش در ایران.
4-بررسی وضعیت موجود تامین منابع مالی آموزش وپرورش در ایران.
5-بررسی وضع موجود هزینه های آموزش و پرورش در استان سمنان و چگونگی تامین مالی آنها.
6-تحلیل درآمدهای مالیاتی دولت در استان سمنان و امکان پذیری تخصیص بخشی از آن به آموزش و پرورش.
7-ارائه راهکارهای نوین جهت تامین محلی مالی آموزش و پرورش .
سوال کلی:
چه راه هایی برای تامین منابع مالی در کشورهای مختلف وجود دارد؟
سوال های پژوهش:
1-کشورهای توسعه یافته به چه صورت در تامین منابع مالی آموزش و پرورش از طریق مالیات های محلی استفاده می کنند؟
2-کشورهای در حال توسعه به چه صورت در تامین منابع مالی آموزش و پرورش از طریق مالیات های محلی استفاده می کنند؟
3-آموزش و پرورش ایران در گذشته از چه منابعی برای تامین منابع مالی خود استفاده می کرده است؟
4-وضعیت موجود تامین منابع مالی آموزش وپرورش در ایران چگونه است؟
5-وضع موجود هزینه های آموزش و پرورش در استان سمنان و راه های تامین مالی آنها چگونه است؟
6-تحلیل درآمدهای مالیاتی دولت در استان سمنان و امکان پذیری تخصیص بخشی از آن به آموزش و پرورش به چه صورت است؟
7-راهکارهای نوین جهت تامین محلی مالی آموزش و پرورش چیست؟
تعریف عملیاتی:
مدرسه :
در این تحقیق صرفا شامل واحدهای آموزشی دولتی ( ابتدایی ، راهنمایی و متوسطه )می باشد و در برگیرنده سایر مدارس ( غیر انتفاعی و استثنایی و . . . ) نمی باشد .
درآمد :
طبق تعریف ساده درآمد به طور کلی عبارت است از هر گونه افزایش دارایی ها از طریق فروش کالا یا ارائه خدمات است ( بختیاری 1385 ) .
هزینه :
در متون قدیمی حسابداری واژه هزینه معادل واژه Cost انتخاب شده است در حالی که ترجمه دقیق این واژه کلمه بهای تمام شده است ( بختیاری 1385 ) .
بودجه سرانه :
منظور از بودجه سرانه مبالغی است که در هر سال تحصیلی به ازای هر دانش آموز در اختیار مدیران آموزشگاهها جهت انجام امور آموزش و پرورش ( از طرف سازمان آموزش و پرورش ) قرار داده می شود .
مالیات :
برداشت قسمتی از درآمد یا دارایی فرد بر حسب توانایی پرداخت و حسابداری ولی برای تامین مخارج عمومی ( صالحی 1382 ) .
شهریه :
به مبالغی که آموزشگاه از هر یک از دانش آموزان برای اداره امور آموزشگاه اعم از خدماتی یا آموزشی و تربیتی برای یک سال تحصیلی اخذ می نماید .
واژه تامین منابع مالی آ.پ :
اصطلاح تامین منابع مالی آموزش و پرورش عمومی به فرآیندی اطلاق می شود که به وسیله ی آن درآمدهای مالیاتی و دیگر منابع به منظور تاسیس و اداره ی مدارس ابتدایی و متوسطه تحصیل می شود و نیز طی آن این منابع در ناحیه های مختلف جغرافیایی به مدارس و انواع آموزش در سطوح مختلف تحصیلی تخصیص می یابد . اصطلاح تامین منابع مالی آموزش و پرورش معمولا به سطوح ابتدایی و متوسطه محدود می شود هر چند گاهی برای موسسات پیش دبستانی نیز به کار گرفته شده است زمینه تامین منابع مالی آموزش و پرورش به میزانی قابل توجه از سایر زمینه های علوم بهره می گیرد از آن که قوانین باید به تصویب برسند و به اجرا گذاشته شوند این زمینه به سیاست در آموزش و پرورش و حقوق در آموزش و حقوق در آموزش و پرورش بسیار نزدیک است به علاوه چون با ابعاد مختلف علم اقتصاد و دارایی و مالیه درگیر است ناگزیر است از اصول اقتصاد آموزش و پرورش و مالیه ی عمومی نیز استفاده کند ( Moxk. 1990 ) همچنین از آن جا که نقشه های کلی تامین منابع آموزش و پرورش باید به عملیات روزمره در مدرسه ها ترجمه شود به ناچار باید با اداره و مدیریت آموزش و پرورش هم مرتبط شود ( چارلزس ، بنس ترجمه عبدالحسین نفسی ( 1380
فصل 2
ادبیات و پیشینه تحقیق
تامین منابع مالی آموزش و پرورش در جهان :
تولید منابع انسانی یکی از گام های اساسی در راه رشد و تولید اقتصادی در کشور است نقش تعلیم و تربیت به عنوان یکی از راههای تشکیل سرمایه انسانی از دیرباز مورد توجه اقتصاد دانان به وی‍ژه صاحب نظران تولید بوده است. مطرح شدن هزینه های آموزشی به عنوان نوعی سرمایه گذاری و اهمیت یافتن سرمایه انسانی حتی بیش از سرمایه فیزیکی باعث شد که از دهه ی 1950 در کشورهای توسعه یافته و بعدها در کشورهای در حال توسعه سرمایه گذاری آموزشی تولید یابد و به موازات آن با رشد جمعیت و گرایش به تحصیلات برای برخورداری از حقوق اجتماعی و درآمد بیشتر تقاضا برای آموزش افزایش یافت .
بالطبع پاسخ گویی به تقاضای فزاینده ورود به آموزش عمومی، منابع مالی بیشتری را می طلبد. لذا در طی دهه های 1370 ، 1980 هزینه های واقعی آموزشی و تولید ناخالص ملی بسیاری از کشورها رشد کرد اما از دهه ی 1990 در بسیاری از کشورهای این هم ثابت ماند و یا کاهش یافت و با عواملی از قبیل رکود اقتصادی و رشد هزینه های اجتماعی رقیب آموزش مانند بیمه و بهداشت و بدههی های خارجی این مساله تشدید شد و به دنبال آن تخصیص مجدد منابع در داخل بخش آموزش نیز مطرح شد پدیده هایی چون بیکاری فارغ التحصیلان و عدم تطبیق های عرضه شده با نیازهای بازار کار باعث شده است که در ذهن سیاست گذاران تامین منابع مالی مورد نیاز آموزش از اولویت و ضرورت گذشته برخوردار بنا شد ( وحیدی ، 1386)
سابقه تاریخی مطالعات مالیه و الگوهای تامین منابع مالی آموزش و پرورش:
مطالعه ساختار مالیه آموزش در اقتصاد مدرن به آدام اسمیت بر می گردد . اسمیت در کتاب ثروت ملل سه منبع اصلی تامین مخارج واحدهای آموزشی را مشخص کرده است منبع اول مراکز خیریه که میزان مشخصی پول برای مصارف آموزشی اختصاص می دادند دوم دولت مرکزی و سوم درآمدهای حاصل از شهریه یا امتیازات برجسته اعضا ی هئیت علمی مراکز آموزشی. سهم و نقش سه منبع فوق الذکر در بین مراکز مختلف آموزشی یکسان نبوده است .
بعد از اسمیت تا سال های قبل از پایان جنگ های جهانی ، گاها مقوله مالیه آموزش مورد توجه اقتصاددانان بود. برای نمونه کرلت راههای مختلف تامین مالی آموزشی ابتدایی بریتانیا ( با تاکید بر پرداخت به واحدهای آموزشی متناسب با دستاوردهای آنها و نیز مقوله ی کمک هزینه تحصیلی ) را مورد مطالعه قرار داد همچنین مطالعه سیفت اطلاعات ارزشمندی در مورد سیاست های تامین مالی موسسات آموزشی اروپا در دوره بین دو جنگ جهانی به دست میدهد تحلیل های جدید مسائل مالی آموزشی به دوره بعد از جنگ دوم جهانی و آثار افرادی چون فریدمن و بورستن بر می گردد . فریدمن ( 1953 و 1963) در کتاب مقالاتی در اقتصاد اثباتی و همچنین در کتاب سرمایه داری و آزادی به طور اساسی تامین مالی آموزش را مورد تحلیل قرار می دهد . بورستن (1956 ) در اثر خود به تبیین روش های تامین مالی آموزش پادشاهی بریتانیا می پردازد .(نا دری : ابولقاسم : 1382)
در دهه های 1980 و 1990 محورهای پژوهشی فوق از دو جهت گسترش یافته است. یکی از لحاظ تحت پوشش قرار گرفتن مسایل مالی آموزش کشورهای در حال توسعه و دیگری از جهت توجه به محورهای جدید مسایل مالی آموزش مانند کمک های بین المللی در تامین مالی آموزش ارزیابی تغییر سازوکارهای تامین مالی بر رفتار تصمیم گیران آموزشی و آثار جهانی شدن بر مالیه آموزش .
یکی از نواقص مطالعات قبلی مالیه آموزش در ارتباط با کشورهای در حال توسعه کم توجهی به آثار مالی ناشی از توسعه آموزش در این کشورها بوده است طی دهه های نخست از پیدایش اقتصاد آموزش ، توسعه آموزش ( به ویژه آموزش عمومی ) در این کشورها مورد توجه قرار گرفته است البته بدون آنکه منابع مالی مورد نیاز در این زمینه مطالعه وتحلیل شود. لوین و کلیودز این مساله را در خصوص توسعه آموزش متوسطه کشورهای در حال توسعه مورد بررسی قرار داده اند . به زعم ایشان نقصان فوق الاشاره حتی مبتلا به مطالعات دهه های اخیر نیز می باشد . (همان منبع )
بهرحال در مطالعه لوپن و کیلودز ، مسایل و مباحثی که تامین مالی اموزش متوسطه این کشورها را احاطه کرده مورد کنکاش قرار گرفته است .
طی دهه های اخیر منابع مالی بین المللی برای تامین هزینه های آموزشی به ویژه برای برخی از کشورهای در حال توسعه به عنوان یکی از طرق ممکن برای رفع محدودیت های مالی آموزش بوده است . میزان و نحوه هزینه کردن این منابع متحول شده اما به لحاظ تاثیرگذاری نتوانسته است حجم قاب