اله اصلی تحقیق حاضر، عبارت است از اینکه چگونه اجرای طرح شهری چون پیاده‌راه‌سازی که در راستای بهبود کیفیت و استاندارد‌های محیطی و زندگی شهری صورت می‌گیرد، در صورت عدم توجه به موضوع پیامدهای اجتماعی اجرای طرح در مقاطع مختلف، می‌تواند آثار و نتایج نامطلوب و در مواردی جبران ناپذیر به دنبال داشته باشد که در بسیاری از موارد بروز همین آثار منفی، نادیده گرفته شدن نقاط مثبت طرح و به هدر رفتن هزینه های بسیار را منجر می‌شود.
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق
نگرش کنونی حاکم بر مدیریت فرایندهای تغییر حتی در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی نیز، نگرش مبتنی بر مهندسی است. اصطلاح مهندسی کردن یک تغییر، صرف نظر از نگرشی صرفا مکانیکی به تغییر، بیشتر به معنی تمرکز بر اصل تغییر و تلاش برای تمهید مکانیسم‌های مناسب تحقق حداکثری اهداف تغییر است. در حالی که مدیریت سیستمی‌یا به تعبیر بهتر، مدیریت اجتماعی تغییر که مستلزم اتخاذ رویکردی سیستمی‌به تغییر است، نه تنها بر اصل تغییر بلکه بر موضوعاتی چون ضرورت‌های اجتماعی آن، تناسب تغییر و محیط، آثار و نتایج ناخواسته‌ی تغییر و شیوه‌ی مدیریت جامع و همه جانبه‌ی تغییرات متکی است و معیارهای ارزشیابی فرایندهای تغییر در این رویکرد فراتر از محدوده‌ی اهداف پیش بینی شده تغییرات تعریف می‌شود. (پاکسرشت, 1389؛ص6) طرح‌های پیاده‌راه‌سازی از جمله اقداماتی در مدیریت نظام شهری به شمار می‌روند که غلبه‌ی دیدگاه مهندسی در آن هویدا است. تجربه‌ی اجرای این نوع اقدامات در کشور طی سالهای اخیر، به خوبی موید این نکته است که نگاه به شهر به مثابه فضا و کالبد حمل و نقلی و تلقی مدیریت شهری به مثابه مدیریت فضا و کالبد شهری در این طراحی‌ها غالب است و در نتیجه‌ی همین امر و غفلت از جوانب اجتماعی و فرهنگی فضاهای شهری و در مجموع فقدان نگرش سیستمی‌، منطقه واقع در طرح پیاده راه سازی، به منطقه‌ای فاقد هویت مشخص، با مسائل اجتماعی و شهری متعدد تبدیل می‌شود. پرداختن به موضوع پیامدهای اجتماعی در چنین فضایی، به خارج کردن تفکر اجرای طرح‌های شهری از چارچوب محدود مهندسی بافت به مدیریت اجتماعی طرحهای شهری کمک خواهد کرد.
در سطح کشور، پروژه‌های شهری و صنعتی بسیار زیادی به اجرا در آمده است که پیامدهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و حتی سیاسی وسیعی به دنبال داشته اند. ولی هرکدام، در نوع خود، پروژه‌ای خاص با آثار و پیامدهای منحصربه فردی بوده که همین ویژگی، مانع تعمیم نتایج این نوع مطالعات به یکدیگر، حتی در صورت تشابه بالا می‌شود.
محدوده طرح مورد نظر، متشکل از میدان اصلی شهر همدان و شش خیابان منشعب از آن است که شاید به لحاظ جغرافیایی در جهان مشابهاتی( هرچندبه ندرت) داشته باشد، ولی سبک زندگی خاص و نوع روابط اجتماعی در آن، توانسته چهره ای کاملا منحصر به فرد را برای این محدوده به ارمغان آورد. همین چهره اجتماعی منحصر به فرد محدوده طرح، خود دلیلی محکم برای اثبات ضرورت شناخت کامل محیط و انجام مطالعات ارزیابی پیامدهای اجتماعی در قبل از اجرای طرح پیاده‌راه‌سازی می‌باشد. در صورت عدم شناخت و تاکید صرف بر اهداف پروژه بدون توجه به محیط اجتماعی آن به عنوان محیطی کاملا منحصر به فرد، می‌تواند نتایجی جبران ناپذیر به همراه داشته باشد. نتایجی چون برهم خوردن سبک زندگی ساکنان، جابجایی فرهنگی، از بین رفتن امنیت و افزایش آسیب‌های اجتماعی، مسائل اقتصادی و… می‌تواند از جمله این نتایج باشد که با داشتن نگاهی صرفا کالبدی به محیط به جای در نظر گرفتن آن به عنوان بافت اجتماعی خاص، نمی‌توان این حقایق را در نظر داشت ، این در حالیست که گاهی وسعت و عمق این پیامدهای منفی چنان گسترش میابد که ناخواسته مانع توجه به پیامدهای مثبت طرح خواهد می‌شود.
پایان نامه حاضر، به دنبال شناخت کامل محدوده طرح،یعنی میدان امام خمینی همدان و شش خیابان اصلی آن به منظور ارزیابی پیامدهای اجتماعی پیاده‌راه‌سازی محدوده در مرحله قبل از اجرا می‌باشد و نتایج این مطالعه می‌تواند در بخش معاونت عمران و شهرسازی شهرداری همدان (مجری طرح)، به منظوراجرای بهتر و جلوگیری از وقوع آثار منفی طرح، مورد استفاده قرار گیرد.
1-4- اهداف و سوالات تحقیق
بررسی حاضر با هدف کلی پیش بینی، تبیین و مدیریت پیامدهای اجتماعی اجرای پروژه پیاده‌راه‌سازی میدان امام همدان انجام خواهد گرفت. اهداف جزیی مطالعه شامل موارد زیر خواهد بود:
1. توصیف انواع گروه‌های تحت تاثیر، شدت و اهمیت پیامدهای اجتماعی ناشی از پیاده‌راه‌سازی میدان امام همدان
2. تبیین و تحلیل عوامل و فرایندهای مولد پیامدهای اجتماعی پیاده‌راه‌سازی میدان امام خمینی همدان
3. شناسایی راهکار‌های مدیریت پیامدهای اجتماعی و طراحی الگویی برای مدیریت اجتماعی اجرای طرح پیاده‌راه‌سازی میدان امام همدان
برپایه اهداف فوق، مطالعه حاضر در پی پاسخگویی به سوالات زیر می‌باشد:
1. اجرای پروژه پیاده‌راه‌سازی میدان امام و شش خیابان منتهی به آن، چه پیامدهایی را در ویژگی‌ها و ترکیب اجتماعی این منطقه به جا خواهد گذاشت ؟
2. میزان امنیت اجتماعی محله و بروز آسیب‌های اجتماعی در منطقه، پس از اجرای طرح چه تغییراتی خواهد کرد ؟
3. مهمترین پیامدهای اجرایی پروژه بر وضعیت اقتصادی و درآمدکسبه این منطقه چه خواهد بود؟
4. بهترین الگوی قابل استفاده برای جلب مشارکت مردم در این اقدام توسعه ای چه الگویی می‌تواند باشد و دارای چه مشخصاتی است؟
5. دیدگاه و نگرش مردم نسبت به اهداف، روش اجرا، نتایج مورد انتظار اجرای پروژه چیست ؟
6. چه راهکارهایی برای مدیریت پیامد‌ها و کاهش پیامدهای اجتماعی منفی پروژه قابل ارائه است؟

فصل دوم
معرفی پروژه پیاده‌راه‌سازی میدان امام خمینی همدان و خیابان‌های ششگانه و توصیف محدوده اجتماعی طرح

2-1-1 معرفی پروژه پیاده‌راه‌سازی میدان امام خمینی همدان و خیابان‌های ششگانه منشعب از آن
2-1-2 مقدمه
هرگونه تغییر یا اقدام توسعه ای در هر سطحی، اجتماع خود را تحت تاثیر قرار می‌دهد و آثار و عواقب مثبت یا منفی ای به همراه دارد. یکی از عواملی که موجب تفاوت در این پیامدها می‌شود، ویژگی پروژه‌ها و سیاست‌های توسعه ای می‌باشد. هر اقدامی‌از نظر ویژگی‌هایی چون هدف گذاری، زمانبندی، مراحل و روش‌های اجرا، حوزه تاثیرگذاری و وسعت آن و نوع اجتماع تحت تاثیر دارای مشخصات خاصی است. بنابراین شناخت کامل پروژه و شناسایی این ویژگی‌ها، اولین گام در فرایند اجرای یک مطالعه ارزیابی تاثیر اجتماعی است. از این طریق است که می‌توان تصویر دقیق تری از بازخورد اجرای آن در محیط و تغییرات اجتماعی ناشی از اعمال پروژه و پیامدهای اجتماعی این تغییرات دست یافت. در این بخش از گزارش به معرفی پروژه ی پیاده‌راه‌سازی در محدوده میدان امام خمینی و خیابان‌های ششگانه آن خواهیم پرداخت. اطلاعات مورد نیاز برای تنظیم این بخش از طریق مصاحبه با عوامل طرح و مطالعه اسناد در دسترس پروژه گردآوری شده است.
2-1-3 معرفی سازمان و نهاد مجری پروژه
پروژه پیاده‌راه‌سازی میدان امام خمینی همدان، در سال 1385، در کارگروه معماری و شهرسازی کشور به تصویب رسید. شرکت مهندسین نقش پیراوش، مشاور طرح بوده که از سال 82 به مطالعات جامع محدوده و بررسی همه جانبه آن پرداخته و مشاورات خود را در اختیار مجری اصلی طرح، یعنی معاونت عمران و شهرسازی شهرداری همدان قرار داده ‌است. براساس جلسات متعدد تشکیل شده استانداری، شهرداری و شورای حمل و نقل و ترافیک استان، مبنی بر اجرا و مراحل پیاده‌راه‌سازی رینگ مرکزی شهر همدان، مقرر گردید:
در خصوص خیابان‌های شریعتی، باباطاهر، بوعلی، اکباتان، تختی و شهدا با تردد کنترل شده وسیله نقلیه عمومی‌(ون) و خودروهای امداد و باراندازی مغازه‌ها در ساعات معین به پیاده راه تبدیل شود. (صورتجلسه کمیسیون طرح تفصیلی شهرهمدان 27/1/90)
تصویب اجرای طرح پیاده‌راه‌سازی از سال 1385 در حالیست که تا اکنون ( 1393)، طرح تنها در مرحله تئوریکی و انجام مطالعات ترافیکی باقی مانده، در زمینه فعالیت‌های اجرایی، تنها به اجرای آزمایشی خیابان بوعلی و اکباتان اکتفا کرده است. همین جلسات و مطالعات نیز در تابستان 92، به دلیل جایه جایی و انتقال سمت در شهرداری همدان، حدودا به مدت 6 ماه معلق ماند.
2-1-4 ضرورت و اهداف اجرای طرح پیاده‌ راه‌سازی
طرح پیاده‌راه‌سازی، در شرایطی از حیث زمانی و بر پایه دریافتی از نیاز به حفظ بافت تاریخی محدوده مطر