نظر مدیریت بر اطلاعات تحصیلی دانش آموزان) و به طبع آن جامعه منجر خواهد شد؛ لزوم ایجاد و بکار گیری این سیستم در حوزه آموزش و پرورش کشورمان چه در سطح مدرسه یا منطقه هنوز بصورت جامع و متقن مورد مطالعه و بررسی قرار نگرفته است.
ضرورت و اهمیت پژوهش
امروزه کاربرد فناوری اطلاعات روز به روز در حال گسترش است. از دید اسمیت استروف21 (1997) به طور کلی سازمان شامل سه هسته می باشد:
1- فرایند تصمیم گیری
2- جریان اطلاعات
3- جریان مواد (واتسون، 1385).
فناوری اطلاعات بر روی هر سه هسته فوق می تواند تأثیرگذار باشد. کاربرد فناوری اطلاعات، سازمان ها را قادر می سازد امتیاز های مهمی از قبیل موارد زیر را کسب کنند:
1- صرفه جویی در هزینه و بهبود بخشیدن جهت تبادل اطلاعات.
2- اجتناب از خطای انسانی هنگامی که وظایف تکراری یا بسیار پیچیده است.
3- صرفه جویی مالی به دلیل کاهش ضریب خطا در زمان انجام وظایف.
4- ادغام و هماهنگی چندین وظیفه در یک وظیفه.
5- بهبود بخشیدن کارائی و اثر بخشی سازمانی.
سازمان های پیشرفته امروزی استقرار سیستم های مدیریت اطلاعات را به عنوان یک روش دستیابی به کارایی و اثر بخشی، حائز اهمیت می شمارند. سیستم اطلاعات در ایران در مدت زمان طولانی و با صرف هزینه های بالا و بسیار، توسعه یافته است لیکن بعلت عدم وجود یک برنامه استراتژیک و کلان برای توسعه و پشتیبانی کافی از سوی مدیران و کاربران سیستم ها از یک سو و عدم تطابق سیستم ها با نیازهای کاربران در سازمان ها و نداشتن کیفیت لازم از سوی دیگر، بسیاری از مواقع فاقد کارایی و کارآمدی مورد نظر بوده است (الهی، 1384).
در این میان سازمان آموزش و پرورش شهر تهران نیز بعنوان نهادی که در جهت افزایش کیفیت و کمیت برنامه ریزی های هدف گذاری شده مختص به خود گام بر می دارد، بجهت نیل به اهداف خود نیاز به اطلاعات دقیق و صحیح و سریع از دانش آموزان تحت پوشش خود دارد تا بتواند پاسخگوی نیاز مخاطبانش مطابق انتظارات تعریف شده در عصر حاضر باشد. لذا این سازمان هر چند که در جهت استقرار سیستم اطلاعات، گام هایی را برداشته و سیستم اتوماسیون22 اداری و سیستم های مشابهی را راه اندازی کرده، ولی تنها، این سیستم یا احیاناً سیستم های مشابه، پاسخگوی نیازهای اطلاعاتی سازمانی به این گستردگی که بیش از 20 منطقه و ادارات تابعه در مناطق و مدارس در آموزش و پرورش شهر تهران را شامل می شود، نخواهد بود.
بنابراین در عصر انفجار اطلاعات و مجهز شدن سازمان ها به اطلاعات گسترده و به ویژه در سازمانی که از جنبه های مختلف دسترسی به اطلاعات چه در بُعد مدیریت و چه در بُعد آمار و اطلاعاتِ دانش آموزان و تمرکز و هماهنگی میان آن جهت استفاده و مدیریتشان، نیازمند داشتن یک سیستم قوی اطلاعاتی هستند، لزوم امکان سنجی استقرار سیستم مدیریت اطلاعات در سازمان مربوطه ضروری بنظر می رسد. نتایج این تحقیق به مدیران سازمان آموزش و پرورش شهر تهران کمک خواهد نمود، تا در برنامه ریزی های آینده به استقرار این سیستم در سازمان اهمیت داده و با استقرار سیستم های مدیریت اطلاعات در بخش های مختلف بتوانند تصمیم گیری ها و تصمیم سازی های حساس خود را بر مبنای اطلاعات متمرکز، به روز و آن لاین انجام دهند. بدون شک استقرار این سیستم در این سازمان می تواند تحول اساسی در برنامه ریزی ها و تصمیم گیری ها ایجاد کرده و با استفاده از آثار مثبت آن به کلِ شبکه آموزش و پرورش کشور انتقال یابد تا بتوان در سطح کلان کشور به مدیریت همزمان اطلاعات دانش آموزان پرداخت و از نتایج حاصله در جهت بهبود وضعیت آموزش کشور که در نهایت بهبود وضعیت جامعه را بهمراه خواهد داشت، استفاده نمود.
هدف پژوهش
هدف کلی امکانسنجی استقرار سیستم مدیریت اطلاعات (MIS) در مدارس راهنمایی شهر تهران از دیدگاه مدیران و معلمان می باشد.
اهداف اختصاصی
1- امکان سنجی استقرار سیستم مدیریت اطلاعات در مدارس راهنمایی آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه های متغیر اقتصادی امکان سنجی.
2- امکان سنجی استقرار سیستم مدیریت اطلاعات در مدارس راهنمایی آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه های متغیر فنی (تکنیکی) امکان سنجی.
3- امکان سنجی استقرار سیستم مدیریت اطلاعات در مدارس راهنمایی آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه های متغیر عملیاتی (سازمانی) امکان سنجی.
4- تعین اولویت هر یک از متغیر های امکان سنجی.
سؤالات پژوهش
1) آیا امکان استقرار سیستم مدیریت اطلاعات از بُعد اقتصادی امکان سنجی در مدارس راهنمایی آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران وجود دارد؟
2) آیا امکان استقرار سیستم مدیریت اطلاعات از بُعد متغیر فنی (تکنیکی) امکان سنجی در مدارس راهنمایی آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران وجود دارد؟
3) آیا امکان استقرار سیستم مدیریت اطلاعات از بُعد متغیر عملیاتی (سازمانی) امکان سنجی در مدارس راهنمایی آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران وجود دارد؟
4) هر یک از متغیر های اقتصادی، فنی و عملیاتی امکان سنجی از لحاظ رتبه بندی در چه جایگاهی قرار دارند؟
فرضیه پژوهش
استقرار سیستم مدیریت اطلاعات (MIS) در مدارس راهنمایی شهر تهران از دیدگاه مدیران و معلمان امکان پذیر می باشد.
فرضیه جزئی اول
استقرار سیستم اطلاعات مدیریت در مدارس راهنمایی آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه های متغیر اقتصادی امکان سنجی امکان پذیر می باشد.
فرضیه جزئی دوم
استقرار سیستم اطلاعات مدیریت در مدارس راهنمایی آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه های متغیر فنی (تکنیکی) امکان سنجی. امکان پذیر می باشد.
فرضیه جزئی سوم
استقرار سیستم اطلاعات مدیریت در مدارس راهنمایی آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه های متغیر عملیاتی (سازمانی) امکان سنجی امکان پذیر می باشد.
فرضیه جزئی چهارم
هر یک از متغیر های امکان سنجی نسبت به دیگری دارای اولویت می باشند.
مفاهیم و واژگان
آموزش و پرورش
جریان یا فرآیندی منظم و مستمر که هدف آن هدایت رشد جسمانی و روانی و بطور کلی رشد همه جانبه شخصیت افراد یک جامعه به منظور کسب و درک معارف بشری و هنجارهای مورد پذیرش جامعه و نیز کمک به شکوفا شدن استعدادهای آنان است (سیف، 1368).
سازمان آموزش و پرورش شهر تهران
به نقل از وبگاه رسمی سازمان آموزش و پرورش شهر تهران؛ این سازمان، سازمانی است که به منظور آموزش و پرورش افراد واجب التعلیم بنا گردیده و هدف اصلی آن تعلیم و تربیت این افراد می باشد. در حال حاضر سازمان آموزش و پرورش شهر تهران یکی از سازمان های زیر مجموعه وزارت آموزش و پرورش و دارای بیست منطقه آموزش و پرورش می باشد.
سیستم
سیستم مجموعه ای از اجزای مُجزا و متعامل که برای رسیدن به یک هدف مشخص و مشترک با یکدیگر همکاری دارند، تعریف می شود (برتالنفی23،1366).
تمامی اجزای یک سیستم برای رسیدن به یک هدف مشخص و مشترک با هم همکاری می کنند؛ هدفِ مشترک، مسیر فعالیتها را مشخص می کند (نوروزی،1390).
داده24
داده ها شامل واقعیتها و اشکالی هستند که برای کاربر، بی‌معنی می باشند. وقتی که این داده ها پردازش شدند تبدیل به اطلاعات می گردند.
اطلاعات
اطلاعات، داده های پردازش شده یا داده هایی با معنی می باشند. تبدیل داده ها به اطلاعات توسط یک پردازنده اطلاعات انجام می شود. پردازنده اطلاعات یکی از عناصر کلیدی سیستم ادراکی است. پردازنده اطلاعات می تواند شامل عناصر رایانه‌ای، عناصر غیر رایانه‌ای یا ترکیبی از آن دو باشد (مک لوید، 1378).
سیستم های اطلاعاتی
سیستم اطلاعاتی، سیستمی مبتنی بر رایانه است که تحت کنترل مستقیم یک مدیر یا کاربر بوده و اطلاعاتی به روز را درباره شرایط داخلی و خارجی سازمان و مخاطبان آن، برای ایشان فراهم می سازد (واتسون، 1385).
مدیریت اطلاعات
منظور از مدیریت اطلاعات، ارتقاء کارآیی سازمان از طریق تقویت توانایی های آن برای برآورد نیازهای درونی و برونی آن در یک وضعیت فعال و پویا و تثبیت شده است (صرافی زاده و علی پناهی، 1380).
پایگاه داده
نرم افزاری که یکپارچگی منطقی را در پرونده ها بصورت آشکار و یا پنهان ایجاد و حفظ می کند، سیستم مدیریت پایگاه داده نامیده می شود.
متخصصان شبکه
مدیر شبکه، مدیرکارشناس در زمینه تخصصی ارتباطات و اطلاعات است وسخت افزار و نرم افزار مورد نیاز را پیشنهاد می دهد (مک لوید، 1378).
مدیران
مدیران اشخاصی هستند که یا در مدارس با توجه به شاخصه های تعریف شده مشخص، اقدام به مدیریت بر مدرسه می کنند و یا افرادی هستند که در سطح منطقه و به