ون……………………………………………………………….123
الف- معنای مجازی……………………………………………………………………………………….123
ب- معنای حقیقی…………………………………………………………………………………………..127
حوزه معنایی مقربین، مقربون………………………………………………………………………….127
1- سابقون و سابقین……………………………………………………………………………………..127
2- مبعدون……………………………………………………………………………………………………128
3- ابرار……………………………………………………………………………………………………….128
4- روح و ریحان……………………………………………………………………………………………129
5- جنت نعیم…………………………………………………………………………………………………129
حاصل بحث……………………………………………………………………………………………………131
فصل ششم: بررسی دیدگاه شیعه در خصوص آیه مودت
6-1- شواهد قرآنی دلالت آیه مودت بر اهل بیت………………………………………………134
1- الموده……………………………………………………………………………………………………..134
2- القربی……………………………………………………………………………………………………..135
3- حرف فی………………………………………………………………………………………………….136
4- الف و لام در القربی…………………………………………………………………………………..137
5- استثناء در آیه…………………………………………………………………………………………..138
6-2- مصداق القربی از دیدگاه علمای شیعه……………………………………………………..140
6-3- شواهد روایی دلالت آیه مودت بر اهل بیت………………………………………………..150
6-3-1- روایت اسمائیل بن عبد الخالق……………………………………………………………..150
6-3-2- روایت ابی مسروق…………………………………………………………………………….152
6-3-3- روایت عبد الله بن عجلان…………………………………………………………………….154
6-4- پاسخهای علمای شیعه……………………………………………………………..165
6-4-1- قربی به معنای اقربای رسول(ص) از قریش………………………………………….165
6-4-2- قربی به معنای اقربای رسول اکرم(ص) از انصار…………………………………167
6-4-3- مودت به سبب قرابت…………………………………………………………………………170
6-4-4- مودت به قربی به معنای مودت خود قربی……………………………………………170
6-4-5- قربی به معنای تقرب به خدا………………………………………………………………..172
6-4-6- جمع سه قول اول، پنجم و ششم………………………………………………………….175
6-5- جمع بندی دیدگاه علمای شیعه درباره آیه مودت……………………………………….179
نتیجه کلی……………………………………………………………………………………………………..184
منابع و مآخذ………………………………………………………………………………………………..186
مقدمه
موضوع تحقیق در این پژوهش معناشناسی تاریخی و توصیفی واژه قرب و مشتقاتش در قرآن کریم است. در معناشناسی تاریخی روشن می شود که مبدأ و اصل این واژه و مشتقاتش کدام مفهوم حسی بوده است، سپس به بررسی تطور معنایی این واژه در دوره های جاهلی، قرآنی و پس از قرآنی پرداخته می شود، در ضمن سیر تاریخی معنای حسی و معنوی، کلی و جزئی، حقیقی و مجازی مشخص می شود. در معناشناسی توصیفی وجوه معنایی واژه قرب و مشتقات آن، مترادف ها و متضادها و مجاورها و واژگان هم حوزه اش مورد بررسی قرار می گیرد. در پایان این پژوهش به آیه مودت که حاوی بحثهای اختلافی است، پرداخته می شود.
انگیزه مؤلف این تحقیق آن است که در سایه دانش معناشناسی که دارای شاخه های مختلفی است با تمرکز روی معناشناسی تاریخی و توصیفی به بررسی دقیق آیات قرآن کریم بپردازد. پرداختن به دانش معناشناسی ضرورتی انکارناپذیر در تفسیر و فهم آیات قرآن است. هدف این پژوهش آشنایی و به کارگیری روش معناشناسی در فهم معنای تاریخی و توصیفی واژگان قرآنی واژه قرب به عنوان نمونه به منظور تفسیر و فهم دقیق آیات مربوط به حوزه قرب در سایه معنای دقیق مفردات آن حوزه معنایی است. اهتمام معناشناسانه به واژگان قرآن رویکرد جدیدی است که می تواند دستاوردهای نویی به همراه داشته باشد. چنین اهتمام و اقبالی در گذشته صورت نمی گرفته است و از رهگذر بهره مندی از دانش معناشناسی در دوره معاصر مورد توجه قرار گرفته است. تردیدی نمی توان داشت که یک واژه در طول تاریخ حیات خود بر معنای ثابتی نمی ماند و شناخت این که در دوره های مختلف و نیز در حوزه های گوناگون چه معناهایی به خود گرفته و به خصوص در عصر نزول به چه معناهایی به کار می رفته است، می تواند به فهم صحیح و دقیق آیات قرآن و کشف مراد واقعی خداوند از آیات کمک کند.
سئوال اصلی در این تحقیق این است که واژه قرب و مشتقاتش چه تطورات و وجوه معنایی پیدا کرده و دارد؟ و از جمله سئوالات فرعی آن است که این واژه و مشتقاتش اصیل است یا دخیل؟ مبداء اشتقاقش چیست؟ واژه قرب چه مشتقاتی در قرآن دارد و هر مشتق به چه وجوهی از معانی آمده است؟
نتایجی که از این تحقیق حاصل شده است این است که اشتقاقهای متعدد واژه قرب و مشتقاتش حاکی از این است که این واژه اصیل است نه دخیل و مبدأ اشتقاق آن به احتمال زیاد اسمی مثل قراب سیف یعنی غلاف شمشیر و یا پهلوی آدمی بوده است. و از جمله فرضیه های فرعی این است که معنای هر وجه اشتقاقی در ادوار مختلف تاریخی ابتدا به معانی حسی و سپس به معانی معنوی و جزئی و مجازی استعمال یافته است. دیگر اینکه معنای توصیفی واژه قرب و مشتقاتش حسب مورد استعمالش فرق می کند. و یکی از آیات مهمی که مورد بررسی قرار می گیرد آیه مودت است که نظرات متمایزی از جانب محققان شیعه و اهل سنت ارائه شده است و در این تحقیق در سایه معناشناسی تاریخی و توصیفی واژه قرب به این آیه می پردازیم. گرچه معنای واژه قرب و مشتقاتش در کتب لغت آمده است؛ اما به روش معناشناسی تاریخی وتوصیفی مورد بررسی قرار نگرفته است، البته تحقیقهای چندی در زمینه معناشناسی تاریخی و توصیفی در مورد واژه های اسلام و رب و … صورت گرفته است. فصلهای این پژوهش عبارتند از: فصل اول که به کلیات اختصاص دارد، فصل دوم به معناشناسی تاریخی واژه قرب و مشتقات آن می پردازد، فصل سوم و چهارم شامل مقایسه مفهوم قرب و قربان در دوره های عهدین، جاهلیت و دوره قرآنی است. فصل پنجم معناشناسی توصیفی این واژه و فصل ششم به بررسی آیه مودت(آیه 23شوری) پرداخته است.
فصل اول
کلیات
در این فصل درباره موضوعات کلی مربوط به تحقیق سخن گفته می شود؛ از قبیل: بیان موضوع، پیشینه، پیش فرضها، اهداف پژوهش، نوآوری و تعریف اصطلاحات.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با