به این وسیله، علاوه بر کمک به ارتقای دانش پزشکی، به اقتصاد کشور کمک نموده و زمینه ساز اشتغال هموطنان در این زمینه را فراهم آورد. زعفران نیز یکی از محصولات گیاهی سنتی کشور ایران است که تلاش جهت شناخت خواص درمانی این گیاه و ترکیباتش، بی شک برای کشورمان سودمند و حائز اهمیت ویژه است.
(1-1-2) روش کار
جهت دعوت افراد دارای ریسک فاکتورهای مرتبط با سندرم متابولیک، فراخوان هایی (با استفاده از پوستر و ایمیل) صورت گرفت و نمونه ها از افراد داوطلب مراجعه کننده واجد شرایط انتخاب گشتند. 60 فرد بیمار در مراحل اولیه سندرم متابولیک مطابق با دستورالعمل IDF انتخاب شدند؛ سپس این افراد به طور تصادفی در دو گروه 30 نفره مداخله و کنترل قرار گرفتند و طی یک دوره 8 هفته ای، دارو و یا دارونما را دریافت نمودند. دوز تجویزی کروسین 30 میلی گرم در روز به صورت 2 قرص 15 میلی گرمی بود که این دوز بر اساس نتایج مطالعات قبلی توسط گروه داروسازی دانشکده علوم پزشکی مشهد در نظر گرفته شد (26, 27). در ابتدا و انتهای دوره، از همه افراد نمونه خون گرفته شد. همچنین در ابتدا و انتهای دوره پرسشنامه های سنجش افسردگی بک(BDI3) و پرسشنامه سنجش اضطراب بک(4BAI) توسط شرکت کنندگان تکمیل گشتند (28, 29).
موارد اخلاقی: کلیه موارد اخلاقی مربوطه از سوی مجریان و دست اندرکاران طرح رعایت شد و افراد نمونه به صورت داوطلبانه و پس از پر کردن فرم رضایت نامه وارد طرح گشتند. همچنین افراد اختیار داشتند هر زمان که مایل بودند طرح را ترک کنند. این پژوهش به تایید کمیته اخلاق رسیده است و با کد 922545 تصویب گردیده است.
تجزیه و تحلیل آماری: تجزیه و تحلیل نتایج با استفاده از نرم افزار 16SPSS و به کارگیری روشهای آماری مربوط به کارآزمایی بالینی تصادفی انجام شد. برای سنجش نرمال بودن داده ها از تست کولموگراف اسمیرنوف استفاده گردید. برای مقایسه بین 2 گروه با توجه به چگونگی نرمال بودن توزیع داده ها، از تست های تی- تست (مزدوج و مستقل) برای مقایسه تغییراتPAB، و از تست های تی-تست، ویلکاکسون و من-ویتنی برای مقایسه امتیازات و درجه های افسردگی و اضطراب استفاده شد. سطح معنی دار در آزمونها نیز 5 درصد بود.

(1-1-3) اهداف و فرضیات
الف) هدف کلی: تعیین اثر کروسین بر تعادل پرواکسیدان-آنتی اکسیدان (PAB) و ارتباط آن با افسردگی و اضطراب در افراد مبتلا به سندرم متابولیک

ب) اهداف اختصاصی:
1- تعیین مقادیر شاخص PAB سرم در دو گروه دارو و دارونما در قبل و بعد از مداخله
2- تعیین امتیازات افسردگی با استفاده از پرسشنامه افسردگی بک در دو گروه دارو و دارونما در قبل و بعد از مداخله
3- تعیین امتیازات اضطراب با استفاده از پرسشنامه اضطراب بک در دو دو گروه دارو و دارونما در قبل و بعد از مداخله
4- مقایسه تغییرات شاخص PAB بعد از مداخله بین دو گروه دارو و دارونما
5- مقایسه تغییرات امتیازات افسردگی بعد از مداخله بین دو گروه دارو و دارونما
6- مقایسه تغییرات امتیازات اضطراب بعد از مداخله بین دو گروه دارو و دارونما
7- بررسی ارتباط بین تغییرات PAB با تغییرات امتیازات افسردگی بین دو گروه دارو و دارونما
8- بررسی ارتباط بین تغییرات PAB با تغییرات امتیازات اضطراب بین دو گروه دارو و دارونما

ج) اهداف کاربردی: اگر تاثیر مثبت کروسین استخراج شده از زعفران بر PAB سرم و علایم افسردگی و اضطراب افراد مشاهده شود می تواند به عنوان یک داروی گیاهی موثر درکاهش استرس اکسیداتیو و درمان افسردگی و اضطراب مورد توجه قرار گیرد. بعلاوه اگر تغییرات PAB با تغییرات امتیازات افسردگی و اضطراب همبستگی داشته باشد؛ می تواند پیشنهاد کننده احتمال سودمند بودن مکانیسم آنتی اکسیدانی کروسین در درمان افسردگی و اضطراب باشد.

د) فرضیات:
1- داروی کروسین سبب تغییر معنی دار مقدار PAB سرم در افراد مبتلا به سندرم متابولیک گردد.
2- داروی کروسین سبب تغییر معنی دار امتیازات افسردگی و اضطراب در افراد مبتلا به سندرم متابولیک گردد.
3- بین تغییرات PAB سرم با تغییرات امتیازات افسردگی و اضطراب ارتباط معنی داری مشاهده شود.
(1-2) کلیات
(1-2-1) سندرم متابولیک
اصطلاح سندرم به مجموعه ای از ریسک فاکتورها گفته می شود که معمولا با هم رخ می دهند و به نظر نمی رسد تصادفی باشد و علت آن اغلب نامشخص و مبهم است. سندرم متابولیک نیز این ویژگیها را در بر می گیرد. سندرم متابولیک یک اختلال پیچیده است که با افزایش خطر بیماری های قلبی عروقی و دیابت نوع 2 همراه است و از شیوع قابل توجهی در دنیا برخوردار است.
اصطلاح سندرم متابولیک به مجموعه ای از عوامل خطر‌ساز اطلاق میشود که با مجموعه ای از ریسک فاکتورهای قلبی عروقی شامل: چاقی شکمی، پرفشاری خون، قند خون بالا و دیس لیپیدمی(بالا بودن تری گلیسیرید خون، پایین بودن لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) شناسایی می گردد (30). سندرم متابولیک یک شاخص خطر مطلق و کامل به حساب نمی آید چرا که شامل بسیاری از فاکتورهای لازم برای تعیین خطر قطعی از جمله سن، جنس، سیگار کشیدن و سطوح کلسترول با چگالی کم (LDL5) نیست. با این حال بیماران مبتلا به سندرم متابولیک نسبت به افراد غیر مبتلا در خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری های قلبی عروقی و دیابت قرار دارند (2).
از دیگر اسامی رایج برای سندرم متابولیک عبارتند از: (سندرم x) که این نام برای تاکید بر جنبه های ناشناخته و پیچیده این سندرم انتخاب شده است، و (سندرم مقاومت به انسولین) که این نامگذاری بر نقش هایپر انسولینمی و مقاومت به انسولین در ایجاد این سندرم تاکید دارد. سندرم متابولیک در صورت عدم وجود بیماری قلبی-عروقی (6CVD) یا دیابت، احتمال ابتلا به این عوارض در آینده را پیش بینی می کند. هنگامی که بیماری قلبی-عروقی یا دیابت توسعه می یابد، سندرم متابولیک اغلب وجود دارد، و تعداد اجزای سندرم متابولیک با توسعه این بیماری ها و افزایش خطر آنها مرتبط است. البته سندرم متابولیک به غیر از دو پی آمد اصلی و مهمش یعنی بیماری های قلبی-عروقی و دیابت با افزایش شیوع ابتلا به بیماری های دیگر نظیر کبد چرب، نارسایی کلیوی، سندرم تخمدان پلی کیستیک، نقرس و سندرم آپنه هنگام خواب نیز در ارتباط است (31).
اخیرا پیشنهاد می شود که ناهنجاری های دیگری از جمله وضعیت پیش-التهابی و پیش-ترومبوتیک، بیماری کبد چرب غیر الکلی و آپنه خواب نیز به فاکتورهای این سندرم اضافه شوند که این رویکرد می تواند تعریف این سندرم را حتی پیچیده تر نماید (30).
(1-2-1-1) شیوع و اهمیت سندرم متابولیک
سندرم متابولیک عارضه ای شایع است و شیوع رو به رشدی در سراسر جهان دارد و تا حد زیادی به افزایش چاقی و شیوه زندگی بی تحرک افراد مرتبط است (2). شیوع سندرم متابولیک در جوامع مختلف و نژادهای مختلف یکسان نیست. بطور کلی مطالعات جوامع اروپایی شیوع سندرم متابولیک را بطور متوسط حدود 24 % در جوامع اروپایی گزارش نموده اند. اما شیوع سندرم متابولیک در مطالعات در جوامع آسیایی بسیار متفاوت بوده و از 8% در مناطقی از ژاپن تا 55% در برخی مناطق چین گزارش شده است (31). شیوع سندرم متابولیک در کشور ما ایران نیز بالا است در حدود 7/33% گزارش شده است که این شیوع در زنان بیشتر از مردان گزارش شده است (42% در مقابل 24%). متاسفانه برخی مطالعات نیز هشدار داده اند که سن ابتلا به سندرم متابولیک در ایران کاهش یافته است و متاسفانه نوجوانان ایرانی (به ویژه نوجوانان چاق) در خطر توسعه این سندرم گرفته اند (5-3). سندرم متابولیک یکی از مهمترین عوامل خطرساز برای ابتلا به دیابت و بیماری های قلبی عروقی به شمار می آید. این در حالیست که بیماری قلبی عروقی یکی از علل مهم مرگ و میر در سراسر جهان به شمار می رود و پیش بینی می شود تا سال 2020 ، هر سال حدود 25 میلیون نفر به عوارض قلبی عروقی مبتلا شوند و به عامل اساسی مرگ و میر( حدود 30% مرگ و میر) در تمام دنیا مبدل خواهد شد. در ایران نیز سن آغاز ابتلا به عوامل خطرساز قلبی عروقی کاهش یافته است (32).
عارضه سندرم متابولیک در حال حاضر هم از نظر سلامت جامعه و هم از نظر بالینی مورد توجه قرار دارد. در بخش سلامت جامعه باید توجه بیشتری به اصلاح شیوه زندگی عموم مردم جهت کاهش چاقی و افزایش فعالیت بدنی شود. در سطح بالینی نیز افراد مبتلا به سندرم متابولیک می بایست شناسایی شوند تا ریسک فاکتورهای چندگانه از جمله ریسک فاکتورهای مرتبط با الگوی زندگی آنها