قاب، مارمولک، ده، دایره، آفساید و سنتوری به عنوان نمونه آماری انتخاب شدهاند.

فرایند رسیدن به نمونه آماری
تعریف ابتدایی رساله از فیلمهای ممنوعه، هر فیلمی بود که موفق به گرفتن پروانه نمایش از وزارت ارشاد نشده است. نگارنده بر این باور بود که همه این فیلمها به دلیلی نزدیک به ممنوعه بودن محتوایشان دچار این سرنوشت شدهاند. در طی مراجعات متوالی به معاونت سینمایی وزارت ارشاد، متوجه طیف بسیار گستردهای از فیلمها شدم که به دلایل بسیار متفاوت موفق به کسب پروانه نمایش نشدهاند. مثلاً فیلمی فقط به این دلیل مجوز نمایش نگرفته که کارگردان آن حاضر به حذف یکی از سکانسها نشده است، و آن سکانس فیلم را در زمره فیلمهای ممنوعه با تعریف این رساله قرار نمیدهد. یا مثلاً برخی فیلمها به این دلیل مجوز نمایش نگرفتهاند که عوامل تولید در میانه راه کسب مجوز، از گرفتن آن منصرف شدهاند. معمولاً در این موارد، نداشتن توجیه اقتصادی یا اختلاف نظر عوامل تولید باعث انصراف از ادامه روند گرفتن مجوز نمایش شده است.
برخورد با این مسأله، دید نگارنده را نسبت به اصطلاح فیلم توقیف شده تغییر داد زیرا چنین اصطلاحی در معاونت سینمایی به دلایلی که برشمردم رایج نیست. توقیف فیلم اصطلاحی است که جراید درباره فیلمهایی که به دلایل غیرمشخص نمایش داده نمیشوند جعل کردهاند. ممکن است دلیل مجوز نمایش نگرفتن آن فیلم حتی همدستی عوامل تولید برای بالا بردن فروش فیلم بوده است. بنابراین معیار ثابتی برای تشخیص توقیف شده بودن یک فیلم وجود ندارد.
علاوه بر این، یک نکته قابل توجه دیگر این است که در معاونت سینمایی وزارت ارشاد از فیلمهایی که مجوز نمایش نگرفتهاند فهرستی وجود ندارد و به محققین هم اجازه دسترسی به اسناد جهت تهیه چنین فهرستی داده نمیشود. با توجه به تمام این جنبهها، نگارنده نهایتاً به این نتیجه رسید که فیلمهایی را در فهرست فیلمهای ممنوعه طبقهبندی کند که محتوای ممنوعه آنها آشکار است زیرا رجوع به ادبیات وزارت ارشاد موجب بروز اشتباهات زیاد در مسیر انتخاب و تحلیل فیلمها میشود.

تعریف مفاهیم
* خشونت نمادین: خشونت نمادین به معنای تحمیل نظامهای نمادها و معناها (یعنی فرهنگ) به گروهها و طبقات است؛ به نحوی که این نظامها به صورت نظامهایی مشروع تجربه شوند. مشروعیت موجب ابهام و عدم شفافیت روابط قدرت میشود و بدین ترتیب تحمیل یاد شده با موفقیت انجام میگیرد.
* بازتولید: مجموعهای از راهبردهایی که فرد صاحب هر گونه امتیاز (قدرت، ثروت، مذهب، …) برای انتقال آن وضعیت یا موضع به اخلاف خود اتخاذ میکند.
* دولت (در نگاه بوردیو): مجموعه میدانهای زور جایی است که در آن منازعات بر سر قدرت تشکیل و تحمیل مجموعه مشترک هنجارهای الزام آور، به عنوان مجموعهای جهانشمول و به طور جهانشمول قابل اجرا، در حد و حدود یک ملت، یعنی در محدودههای مرزهای یک کشور، درمیگیرد. این مجموعه هنجارها بویژه از راه دستگاه قضایی، مدرسه، مالیات، نظام اداری، و غیره به اجرا گذاشته میشود.
* سرمایه نمادین: سرمایه نمادین- که محصول تغییر شکل رابطه قدرت به رابطه معنایی است- اثر خشونت غیر مادی اشکال دیگر سرمایه (اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی) را بر وجدانها مشخص میدارد. این سرمایه به نوعی معنای آشکار وجوه دیگر سرمایهاندوزی است: نظم اجتماعی، سلسله مراتب یا سلسله مراتبهای آن و روابط سلطهای که از آن ناشی میشوند به نظر طرفین رابطه که خصلتشان با همین ساختار متناسب است، طبیعی و مسلم جلوه میکند.
* توهم: غرق شدن عامل اجتماعی است در منطق میدان، که مستلزم عدم آگاهی به شرایطی است که موجب میشوند او همانطور که هست باشد و همین شرایط مانع میشوند که او خود را آنطور که هست ببیند.
* سینمای ممنوعه: سینمای ممنوعه متشکل از دو دسته از فیلمها است. یکی فیلمهایی که برای کسب پروانه نمایش اقدام کرده اما موفق به کسب آن نشده یا به اصطلاح توقیف شدهاند؛ دوم فیلمهایی که به دلیل کثرت سکانسها یا دیالوگهای بیرون از خطوط قرمز ایدئولوژی حاکم، ذاتاً ممنوعه محسوب میشوند و به همین دلیل نیز اقدامی برای گرفتن مجوز نمایش عمومی نکرده و به پخش فیلم در شبکه زیرزمینی سینماهای خانگی دلخوشند.
* فیلم دوگانه: در واقع فیلمی است که برخوردی دوگانه با آن صورت گرفته است. فیلمی دوگانه نامیده میشود که ابتدا توقیف سپس اکران یا ابتدا اکران و در حین اکران توقیف شده است.

فصل دوم
مبانی و چارچوب نظری