ه کشاورزان در اکثر نقاط ایران با کاشت و نگهداری آن آشنایی دارند . موکاری ایران در وضع حاضر عبارت است از تعدادی واحدهای کوچک و متوسط در شرایط اقلیمی بسیار متغیر و مختلف که در میان سه قطب بزرگ تولید یعنی شیراز و ارومیه قرار گرفته‌اند (امیرقاسمی،1381 ).
از آنجایی که سطح زیر کشت و میزان تولید انگور نسبت به سایر محصولات باغبانی بسیار چشمگیر بوده و به صورت‌های مختلف در بازارهای داخلی و خارجی مصرف دارد لذا به لحاظ اقتصادی یکی از معدود محصولاتی است که می‌تواند یکی از اقلام صادرات غیر نفتی را تشکیل دهد. تا قبل از جنگ جهانی دوم، ایران بزرگ‌ترین و مهم‌ترین کشور تولید کننده کشمش و شیره انگور در جهان بوده و اغلب مقام اول یا دوم را حایز بوده است. متأسفانه در اثر توجه نکردن به مسایل باغداری و از جمله تاکداری‌،‌ موستان‌های ایران از فناوری صحیح و پیشرفته‌ای بهره مند نبوده است و اغلب با روش های اولیه کشت سنتی اداره می‌شوند (امیرقاسمی، 1381).

1-2-3- سطح زیر کشت ،‌ میزان تولید و عملکرد انگور ایران:
زیر کشت تاکستان های کشور در سال 1387 با احتساب درختان پراکنده انگور حدود 302 هزار هکتار بوده که 92.1 درصد آن بارور مو بوده است (جدول1-3). استان فارس با سهم 20.8 درصد از سطح بارور تاکستان های کشور در جایگاه نخست قرار دارد.تولید انگور کشور حدود 1.7 میلیون تن بوده که 91.9 درصد آن را کشت آبی حاصل شده است.استان قزوین علیرغم رتبه سوم در سطح بارور با 14.5 درصد تولید کشور، در جایگاه نخست تولیدکنندگان این محصول قرار دارد. بنابر جدول(1-3) میزان سطح زیر کشت انگور در استان قم 5/818هکتار و میزان تولید 6/2908 تن بوده است.
1-2-4- ارزش غذایی انگور:
انگور ،‌ از نظر ارزش غذایی و خواص بهداشتی،‌ دارای سودمندیهای بسیاری است ، میزان مواد و عناصر مختلف موجود در میوه ی انگور، با توجه به نوع رقم، شرایط محل کاشت و درجه ی رسیدگی حبه ی انگور، کاملاً متفاوت است. براساس نتایج آزمایشهای فراوانی که از سوی سازمان تحقیقاتی FAO بر روی انواع مختلف انگور انجام گرفته است، میانگین میزان مواد غذایی موجود در هر 100 گرم انگور تازه و کشمش،‌ به ترتیب در جدول شماره 9-1 برآورده شده است (تفضلی، 1370).
جدول 1-3 سطح زیر کشت، میزان تولید و عملکرد انگور کشور به تفکیک استان در سال 1387 واحد:هکتار- تن
میزان تولیدسطح کشت باغات(با احتساب درختان مخلوط پراکنده )نام استان(تن)بارور(هکتار)غیر بارور(هکتار)دیمآبیجمعدیمآبیجمعدیمآبی34230840,416384,6916375,6422,53419,6آذربایجان شرقی16302,64972620427,76629,1113798,64322258,84063,2آذربایجان غربی023130,12532,702532,741,5041,5اردبیل3534664,25817,8145803,8431,46425,4اصفهان2,32113,5225,31,6223,72941,8292,2ایلام012,92021,501,5بوشهر022309,22368,802368,8153,20153,2تهران058185,14672,404672,44470447چهارمحال و بختیاری1825,87890,83235,11309,11925,9338,378,5259,9خراسان جنوبی3881,38053933964,910642,123322,81848,536,51812,1خراسان رضوی13010,333881,515710,45533,210177,2378,966,4312,6خراسان شمالی02086,5270,80270,81578,501578,5خوزستان46416775819311,311519196,3758,21,5756,7زنجان060504,43467,403467,4662,80662,8سمنان09982,6110001100482,70482,7سیستان و بلوچستان61891,7147297,957843,641366,71647,93913,52642,21271,4فارس175,3251295,930967,4220,830746,91643,201643,2قزوین02908,6749,20749,2749,20769,169,3قم22776,433291,812366,96761,95604,9604,90176,7کردستان018192,32574,502574,52574,5416,957,8کرمان315,7,965228,87362,51129,96232,66232,6145,4843,1کرمانشاه13980,217523,92757,82185,85725720,194,5کهکیلویه و بویراحمد33,6143,737,65,332,232,32,62,7گلستان356,1138,542,529,213,313,300گیلان032672,13945,903945,93945,90305,1لرستان28,783,98,22,95,35,30,20,8مازندران386,777844,310309,250,210259102593,11452مرکزی482551,6249,8117,8132132341,2هرمزگان2106,5145590,416987,679616191,516191,5168,2157,5همدان022089,71872,201872,21872,20140.3یزد01095180,50180,5180,501,5منطقه جیرفت و کهنوج140930,41598572,7277746,576919,8200826,7200826,74603,119379,9جمع کل کشور
انگور میوه‌ای است بهشتی که شامل ویتامین‌های آ، ب و ث می‌باشد هم چنین دارای مقداری منیزیم، کلسیم، آهن،‌ فسفر، پتاسیم و آلبومین است.امروزه در طب درمان‌های طبیعی (نتروپت) از رژیم‌های مختلف انگور استفاده می‌کنند.
میزان مواد غذایی موجود در هر 100 گرم انگور تازه و کشمش از مهمترین مواد قندی موجود در حبه ی انگور تازه،ساکاروز1، گلوکز2، دکستروز3 و از اسیدهای آلی، اسید فرمیک4،‌ اسید مالیک 5،‌ اسید سیتریک 6و اسید تارتاریک7 را می توان نام برد. در آب انگور،‌ علاوه بر آب،‌ قند و اسیدهای مختلف، 5/3 تا 4 گرم بی تارتارات پتاسیم و همچنین نمکهای کانی مانند آهک، منیزیم،‌ آهن،‌ منگنیز و سیلیس وجود دارد . مقدار انر‍ژی موجود در هر 100 گرم انگور تازه، ‌67 کیلو کالری و در هر 100 گرم کشمش برابر با 268 کیلو کالری
می باشد(تفضلی، 1370)

جدول 1-4: میزان مواد غذایی موجود در 100 گرم انگور تازه و کشمش
نام عنصرانگورکشمشآب81.6 گرم24.0 گرممواد قندی(گلوسیدی)16.7 “71.3 “مواد سفیده ای(پروتئینی)0.8 “2.3 “مواد چربی(لیپیدی)0.4 “0.5 “انواع ویتامین80 واحد بین المللی50 واحد بین المللیویتامین B10.05 “0.15 “ویتامین B20.03 “0.08 “ویتامین C4 “بسیار ناچیزاسیدمالیک650 “بسیار ناچیزسدیم2 “30 میلی گرمپتاسیم25 “708 “کلسیم17 “78 “منیزیم7 “6 “آهن0.6 “3.3 “فسفر21 “129 ” 1-2-5- ارقام انگور و مشخصات آن:
در دنیا تاکنون حدود 10000 رقم مختلف انگور شناسایی شده و اگر هیبریدهای انگور هم در نظر گرفته شود این رقم بسیار زیاد خواهد بود. در ایران نیز در مورد شناسایی ارقام انگور فعالیتهای پراکنده و مختلفی صورت گرفته است. بطوریکه ارقام مناسب در مناطق ورامین،‌ ارومیه،‌ سردشت،‌ مراغه‌، کرمانشاه‌، شیراز،‌ شاهرود،‌ مشهد،‌ بجنورد،‌ قوچان، قزوین، ‌زنجان،‌ کاشمر و غیره شناسایی شده است. اصلاح تاک داری در هر کشور منوط به شناسایی ارقام موجود و بررسی صفات و مشخصات مورفولوژی و بیولوژی آن می باشد(زمردی، 1384).

مهم ترین گونه مو، V .vinifera است که گونه غالب یا تنها گونه ای است که در اکثر نواحی جهان به استثنای نواحی شمال غربی و شرق اقیانوس آرام در آمریکای شمالی، برزیل، اروگوئه، ژاپن و شمال چین کشت می شود. در نواحی اخیر اکثر بوته های مو، ارقام حاصل از دو یا چند گونه Vitia بومی آمریکای شمالی و یا دورگهای بین آنها (دو رگهای آمریکایی) گونه های اصلی عبارتند از:V.labrusca,V.aestivalis,V.riparia,V.cineria در حالی که در دورگهای فرانسوی – آمریکایی گونه های اصلی آمریکای شمالی عبارتند از: V.rupestris,V.riparia,V.aestivalis. گونه های اخیر به منبع مقاومت در برابر آفات و عوامل بیماریزا مورد استفاده قرار می گیرند. در حال حاضر چندین دورگ جدید بر V. amurenisis نیز تولید می شوند که با به کارگیری گونه V. amurensis که خاص ناحیه منچوری است، تحمل در برابر سرما تامین شده و با به کارگیری چندین گونه بومی نواحی جنوبی آمریکا، مکزیک، آمریکای مرکزی و جنوب چین، سازگاری با شرایط اقلیمی گرم و مرطوب را بالا می برند. اکثر گونه های موجود در نواحی جنوب شرقی آمریکا که انگور موسکاد نامیده می شوند از گونه V. rotundifolia گرفته شده اند .از گونه های Vitis آمریکای شمالی منحصراً‌ برای تولید پایه برای پیوند ارقام V. vinifera‌استفاده میشود . در اکثر مناطق کشت تجاری انگور، بوته های مو باید به پایه های مناسب پیوند زده شوند. نزدیک به 15000 واریته نام گذاری شده وجود دارد که اکثر آنها برای تولید شراب به کار می روند و این خود بیانگر کاربرد اصلی این میوه است. از میان ارقام مختلف انگور که در سطح وسیعی کشت می شوند تنها چند رقم در کشورهای اسپانیا، کشورهای مستقل مشترک المنافع و آمریکای جنوبی به طور گسترده ای کشت می شود که به دلیل عدم عرضه شراب به کار می روند. این ارقام عبارتند از: کابرنت ساوویکنن، چاردونی، پینوت نوآ، ریزلینک و سیره (شیراز).
1-3- پسته:
1-3-1- تاریخچه و مبدأ:
پسته، یکی از جدیدترین دستاوردهایی است که در قرن بیستم به آمریکا وارد شده است پسته درختی است که به گفته ای بومی آسیای مرکزی و به گفته دیگر بومی آسیا