ی اجازه خارج کردن سرمایه خود را از بازار سرمایه ندارند.
آیین نامه اجرایی فوق الاشاره با تصویب آیین نامه سرمایه گذاری خارجی در بورس و بازارهای خارج از بورس مصوب 1389 که از سوی هیأت وزیران وقت به تصویب رسیده است، لغو گردید. طبق ماده 1 آیین نامه جدید، به سرمایه گذاران خارجی اجازه داده شده است تا بیش از 10 درصد سهام شرکت ها در بورس را با رعایت شرایط مقرر تملک نمایند و نیز طبق ماده 3 با رعایت مفاد قانون تشویق و حمایت از سرمایه گذاری خارجی مصوب 1380 در بورس و بازارهای خارج از بورس سرمایه گذاری نمایند.
اهمیت و ضرورت پژوهش
آمارهای جهانی بیانگر این است توسعه پایدار در کشورها همواره با سرمایه گذاری همراه بوده است. جمهوری اسلامی ایران برای نیز به عنوان یک کشور درحال توسعه بویژه برای بازسازی و توسعه به جلب سرمایه گذاری خارجی نیاز مبرم دارد. با توجه به اینکه مقدمات لازم برای حضور سرمایه گذاران خارجی در بورس به تازگی فراهم شده است، این مسئله هنوز با موانع و مشکلاتی روبه رو می باشد، اگرچه با تصویب آیین نامه جدید سرمایه گذاری در بورس و بازارهای خارج از آن کمی از موانع رفع گردیده اما شرایط بگونه ای است که لزوم مطالعه و پژوهش در این زمینه را برای رفع موانع و ارایه راهکارهای مناسب می طلبد. باتوجه به اینکه موضوع بررسی سرمایه گذاری خارجی در بورس و موانع و راهکارهای آن، تاکنون بصورت جامع و کامل مورد مطالعه و تحقیق قرار نگرفته است، بنابراین اینجانب علاقمند به بررسی موضوع شدم.
اهداف تحقیق
ضرورت خاص انجام تحقیق
سرمایه گذاری خارجی در بزرگترین بازار سرمایه در هر کشوری یعنی بازار بورس، نقش بااهمیتی در پیشبرد توسعه اقتصادی آن کشور در سطح داخلی و خارجی دارد؛ از این رو انجام مطالعات تخصصی از ابعاد مختلف می تواند راهگشای بسیاری از خلاء ها و ابهامات باشد.
پیشینه تحقیق
در منابع مطالعاتی کشور ما و نیز منابع خارجی، در مورد ماهیت، مبانی، موانع و راهکارهای سرمایه گذاری داخلی و خارجی بحث و بررسی از ابعاد مختلف اقتصادی، فرهنگی و حقوقی مورد بررسی قرار گرفته است. اما بطور خاص در مورد سرمایه گذاری خارجی در بورس در ایران مطالعه ای در قالب کتاب یا پایان نامه صورت نگرفته است. نگارنده امیدوار است با تدوین این تحقیق گامی در جهت شفاف سازی در موانع و راهکارهای سرمایه گذاری خارجی در بورس برداشته و خدمتی کوچک به جامعه آکادمیک و مهمتر از آن نهادهای تقنینی و اجرایی ذی ربط نموده باشد.
پرسش های تحقیق
الف) پرسش اصلی
چالش های حقوقی سرمایه گذاری بورس ایران چیست؟
ب) پرسش های فرعی
1- زمینه و لوازم جذب سرمایه گذاری خارجی در بورس ایران چیست؟
2– چه حمایت های قانونی از سرمایه گذاری خارجی در بورس وجود دارد؟
3- موانع و مشکلات قانونی در جذب سرمایه گذاری خارجی در بورس چیست و چگونه می توان آنها را رفع کرد؟
1- فرضیه های تحقیق
فرضیه اصلی:
1- قانون و مقررات مربوط به سرمایه گذاری خارجی در بورس اوراق بهادار هم یکبار در سال 89 اصلاح شد که تسهیلاتی را فراهم می کند تا سرمایه گذاران خارجی بتواند با تسهیلات بیشتری در بازار سرمایه کشور حضور پیدا کند.
2- به نظر می رسد با رفع تحریم های بین المللی علیه زمینه ورود سرمایه گذاران خارجب به بازار بورس و فرابورس فراهم گردد.
3- پوشش ریسک سرمایه گذاران سهامداران خارجی از طریق نهادهای مالی، پرداخت سود نقدی و بازدهی حاصل از سرمایه گذاری با ارز مصرفی سهامداران و عدم امکان دسترسی به اطلاعات شرکت ها با زبان اصلی سهامداران از جمله حمایت های قانونی مهم از سرمایه گذار خارجی است.
4- نداشتن تعامل سازنده با کشورهای دیگر و نیز وجود قوانین دست و پاگیر و نبود امنیت و ثبات کافی برای سرمایه گذاران خارجی و . . . از مهمترین موانع و مشکلات قانونی در بخش سرمایه گذاری خارجی در بورس می باشد.
2- متغیر های پژوهش
سرمایه گذاری خارجی در این پژوهش به عنوان متغیر مستقل در نظر گرفته شده و بورس به عنوان متغیر وابسته می باشد. محقق با یک نگرش کلی به بررسی سرمایه گذاری خارجی، زمینه ها و چارچوب حقوقی آن پرداخته و سپس موانع سرمایه گذاری را مورد تحلیل قرار می دهد و به ارایه راهکارها از جمله حمایت های حقوقی می پردازد. در ادامه با دیدی جزیی تر بحث سرمایه گذاری خارجی و ابعاد آن را در بورس مورد بررسی قرار می دهد. آنچه که اهمیت دارد این است که موضوع مورد پژوهش از بعد حقوقی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
3- روش تحقیق
نوع روش تحقیق

این تحقیق در پی معرفی، تحلیل و ارزیابی موانع و راهکارهای سرمایه گذاری خارجی در بازار بورس می باشد، لذا روش تحقیق این پژوهش توصیفی -تحلیلی است و نوع تحقیق کاربردی می باشدرو ش این تحقیق، با لحاظ علمی بودن آن،کاربردی می باشد زیرا نتایج آن را می توان در دسترس نهادها و سازمان های متولی در سرمایه گذاری خارجی و نیز بورس جهت بهره وری هرچه بیشتر این نهادها در توسعه اقتصادی کشور قرار داد.
روش گردآوری اطلاعات
روش گرد آوری اطلاعات این پژوهش کتابخانه ای است و همچنین از منابع اینترنتی و سخنرانی ها و مقالات استفاده شده و بامطالعه و تفسیر و استنباط از قوانین دیگر تابع حقوق چالش های حقوقی ،سرمایه گذاری خارجی استنباط شده است .
4- سازماندهی پژوهش
این تحقیق علاوه بر بخش کلیات در ابتدای پایان نامه و نیز بخش نتیجه گیری و ارزیابی داده ها در انتهای پایان نامه، دارای چهار فصل می باشد. در فصل اول که به سرمایه گذاری خارجی اختصاص یافته است به تبیین مفهوم، انواع و شرایط سرمایه گذاری خارجی پرداخته و تفاوت انواع سرمایه گذاری خارجی مورد بحث می گیرد و سپس وضعیت سرمایه گذاری خارجی در برهه های مختلف زمانی مورد تحلیل و ارزیابی قرار می گیرد. در فصل دوم بورس و بازار اوراق بهادار از لحاظ ساختاری و هنجاری بویژه بررسی مجموعه قوانین و مقررات موجود در این زمینه مورد بررسی قرار می گیرد. در فصل سوم ظرفیت و چارچوب حقوقی سرمایه گذاری خارجی در بورس و بازارهای خارج از آن به طور کامل مورد بررسی قرار می گیرد و در نهایت در فصل چهارم به تبیین و تحلیل مشکلات و موانع پیش روی سرمایه گذاری در بورس خواهیم پرداخت و راهکارها و پیشنهادات مقتضی مورد بررسی و امعان نظر قرار خواهد گرفت.
فصل اول
کلیات
مبحث اول – تعریف و توضیح
گفتار اول: تعریف بورس اوراق بهادار
بورس اوراق بهادار از ابزار نظام اقتصاد سرمایه داری است و جزء لا ینفک آن به شمار می رود. بورس یکی از بازارهای مهم و غیر قابل انکاری است که تامین کننده شرکتهای پذیرفته شده در ان است.دایره المعارف امریکانا در تعریف بورس می نویسد:” بورس اوراق بهادار سازمانی است که سرمایه گذاران را قادر می سازد تا اوراق قرضه یا سهام شرکتها را خرید و فروش کنند. بورسها را به انضمام بازارهای خارج از بورس، گاهی بازارهای اوراق بهادار نیز می گویند.
بورس اوراق بهادار مکانی است اماده و در دسترس برای کسانی که می خوا هند اوراق بهادار بخرند و بفروشند.بزرگترین ویژگی بورس منفعت آن برای کل جامعه است مضافاً بر اینکه از شیوه های سازمان یافته ای برای معامله در اوراق بهادار تبعیت می کند که تعداد بدیلهای سرمایه گذاری در دسترس رابرای افراد علاقه مند،افزایش می دهد. این ویژگی ،کل موجودیهای پولی را برای تأمین مالی واحدهای تولیدی فراهم ساخته و در اختیار آنان قرار میدهد.
ماهیت حراج گونه ی بازارهای اوراق بهادار نظامی کارآ برای تسهیم وجوه موجود در میان بخش های رقیب،در یک اقتصاد آزاد،ایجاد می کند.سرانجام شاخص های قیمت سهام یک میزان الحراه و فشارسنجی از اعتماد عمومی در اقتصاد به دست می دهد.”
همانطور که از تعریف فوق نیز بر می آید،بورس تنها می تواند در یک اقتصاد آزاد به درستی عمل کند. در غیر این صورت ،کارآیی لازم را جهت ایفای نقش اساسی خود نخواهد داشت.بورس در واقع در حکم نبض اقتصاد عمل می کند. اگر به دلایلی اعم از اقتصادی یا سیاسی و غیره تحولی در جامعه پدید می آید که اعتماد عمومی را تحت تأثیر قرار دهد،به طوری که سرمایه گذاران افق اقتصاد و سرمایه گذاری را مبهم و تیره ببیند،قطعاً این عدم اطمینان در عرضه و تقاضای سهام بورس تأثیر خواهد گذاشت و به سرعت فضای بورس را که نیاز مند آرامش و اطمینان است نا امن خواهد کرد و موجبات ضرر و زیان تعداد زیادی سهام دار را فراهم خواهد آورد و نهایتاً باعث آشفتگی شرکتهای عرضه کننده اوراق بهادار خواهد شد.
نیاز به بورس اوراق بهادار،در دنیای سر مایه داری امروز که