مت ناشی از اصطکاک بین صفحات لنت و دیسک (و یا لنت های کفشکی و کاسه چرخ) و مقاومت دیگر ناشی از اصطکاک بین تایرهای خودرو و سطح جاده می باشد.
عمل ترمزگیری در صورتی با ثبات و کنترل شده انجام می شود که رابطه زیر بین مقاومت ایجاد شده توسط سیستم ترمز و مقاومت ایجاد شده توسط تایرها و سطح جاده برقرار باشد:
مقاومت بین سطح جاده و تایرها > مقاومت سیستم ترمز
شکل 1
با این وصف اگر رابطه قبل عکس شود، چرخها قفل شده و خودرو شروع به سرخوردن می کند.
مقاومت بین سطح جاده و تایرها < مقاومت سیستم ترمز
در نتیجه اگر چرخهای جلوی خودرو قفل شوند، کنترل فرمان خودرو از دست خارج می شود، و اگر چرخهای عقب قفل شوند، باعث می شود که خودرو روی جاده سرخورده و دور خود بچرخد.
شکل2
سیستم ABS فشار هیدرولیکی را که به سیلندر چرخها وارد می شود به گونه ای کنترل می کند که از قفل شدن چرخها روی جاده های لغزنده و یا هنگام ترمزهای شدیدجلوگیری شود.همچنین پایداری کنترل فرمان خودرو هنگام ترمز گرفتن حفظ شود.
در یک سیستم ترمز معمولی (بدون سیستم ABS ) اگر عمل ترمزگیری در یک جاده لغزنده صورت گیرد، راننده برای جلوگیری از عدم کنترل خودرو، می بایست به صورت تلمبه زدن (فشردن و رها کردن متناوب پدال ترمز) پدال ترمز را فشار داده تا خودرو متوقف شود. در خودرو هائی که مجهز به سیستم ABS هستند این عمل بطور اتوماتیک انجام می شود، با این تفاوت که کنترل ترمز در این حالت بسیار دقیقتر و صحیح تر می باشد.
اصول کارکرد سیستم ABS :
وقتی یک خودرو با سرعت ثابت حرکت می کند، سرعت حرکت خودرو با سرعت چرخهای آن متناسب است، به عبارت دیگر لغزش تایرها وجود ندارد. اما وقتی راننده به منظور کم کردن سرعت خودرو، بر روی پدال ترمز فشار می آورد، سرعت چرخها به تدریج کم شده و تناسب چرخها با بدنه خودرو نیز از بین می رود، باید توجه داشت که بدنه خودرو به سبب نیروی اینرسی تمایل به حرکت دارد، در این حالت یک لغزش کوچک بین چرخها و سطح جاده ایجاد می شود.
اختلاف بین سرعت بدنه خودرو و سرعت چرخها توسط نرخ لغزش شناخته می شود. نرخ لغزش با عبارت زیر محاسبه می گردد:
100% * { سرعت خودرو / ( سرعت چرخ – سرعت خودرو) } = نرخ لغزش

نرخ لغزش 0% حالتی را نشان می دهد که چرخ بطور آزاد حرکت کرده و با هیچ نوع مقاومتی مواجه نیست. و نرخ 100% نیز مبین حالتی است که چرخ کاملاً قفل شده و تایر بطور کامل بر روی جاده می لغزد.
وقتی اختلاف بین سرعت چرخ و سرعت خودرو زیاد می شود، لغزش بین تایر و سطح جاده زیاد شده و این خود باعث ایجاد اصطکاک شده که نیروی ترمزی را تولید می کند و نهایتاً سرعت خودرو کم می شود.
ارتباط بین نیروی ترمزی و نرخ لغزش در نمودار زیر نشان داده شده است. نیروی ترمزی ضرورتاً با نرخ لغزش همیشه مرتبط نیست، اما بیشترین مقدار نیروی ترمزی وقتی اتفاق می افتد که نرخ لغزش بین 10% تا 30% شود و نیروی ترمزی در نرخ لغزش بیش از 30% به تدریج کاهش می یابد، بنابراین به منظور در اختیار داشتن ماکزیمم نیروی ترمزی در تمام مواقع، همواره لازم است که نرخ لغزش بین 10% تا 30% قرار داشته باشد.
به علاوه لازم است که پایداری خودرو در بیشترین سطح خود در حالت ترمزگیری حفظ گردد. به این منظور نرخ لغزش در حد 30%- 10% برای ایجاد بیشترین کارآیی ترمز بدون توجه به وضعیت سطح جاده قرار داشته، ضمن اینکه پایداری فرمان پذیری خودرو در این حالت حفظ شده و مشکلی برای آن به وجود نخواهد آمد.
توجه:
– در جاده هایی با سطح لغزنده که ضریب اصطکاک پایینی دارند، فاصله ترمزگیری در مقایسه با سطوح جاده با ضریب اصطکاک بالا افزایش می یابد حتی در صورت فعال بودن سیستم ترمز ABS، به همین دلیل با وجود سیستم ترمز ضد قفل، اکیداً توصیه می شود که بر روی جاده های لغزنده با سرعت پایین رانندگی شود.
– در جاده های شنی، یخی و یا پوشیده از برف که سطح جاده به شدت لغزنده می باشد، وجود سیستم ABS باعث می شود که فاصله ترمزگیری بیشترگردد.
مزایای ABS
قفل شدن چرخها از لحاظ ایمنی دارای سه مزیت می باشند، مسافت توقف را کاهش می دهد، به توقف اتومبیل در یک خط مستقیم کمک کرده و در حین توقف، به راننده امکان فرمان دادن و هدایت خودرو را می دهد. همچنین از پنچری لاستیک در هنگامی که فقط یک نقطه از لاستیک کم ضخامت باشد، جلوگیری می کند.
– مسافت های توقف
در اغلب موارد سیستم ABS مسافت توقف را کاهش می دهد. زیرا ضریب اصطکاک لاستیک با سطح جاده در چرخ به صورت جزئی قفل شده، بیشتر از ضریب اصطکاک لاستیکی است که چرخ آن کاملاً قفل می باشد. بیشترین ضریب اصطکاک معمولاً در قفل کمتر از بیست در صد اتفاق می افتد. دامنه تغییرات قفل شدگی، می تواد از غلتش آزاد ( قفل شدگی صفر درصد) تا قفل کامل(صد در صد) باشد.
در دوحالت، یکی شن خیلی روان و دیگری برف نرم، قفل کامل چرخ، باعث کوتاه تر شدن مسافت توقف نسبت به قفل جزئی آن می شود.این نوع از مواد، در جلوی چرخ قفل شده یک سطح گوه ای و شیب دار ایجاد کرده و باعث کاهش سرعت وسیله نقلیه می شود.
– توقف در خط مستقیم
هنگام ترمز بر روی جاده هایی که چسبندگی یا اصطکاک نامناسب دارند(مانند جاده های پوشیده از برف تکه ای یا یخ)، وسیله نقلیه تمایل به انحراف به طرفین و یا چرخش به دور خود را دارد. دلیل بروز این حالت، این است که بر روی یک سطح لغزنده، چرخ ها تمایل بیشتری به قفل شدن زود هنگام، نسبت به یک سطح با اصطکاک زیاد را دارند.از آنجایی که چرخ های قفل شده، اصطکاک کمتری نسبت به چرخهای آزاد دارند ، وسیله نقلیه تمایل به چرخش حول چرخهای قفل شده دارد.در سیستم های ترمز ضد قفل چندکاناله، چرخ ها بطور مجزا کنترل می شوند. به طوری که توازنی بین قفل آنها وجود داشته باشد.
– کنترل فرمان
در صورتی که راننده سعی خود را در هدایت خودرو به کار گیرد، لاستیکهای قفل شده جلو، در یک خط مستقیم به حرکت خود ادامه می دهند.سیستم ترمز ضد قفل(ABS) با جلوگیری از قفل کامل چرخ ها، به راننده امکان می دهد تا هنگام توقف ناگهانی و شدید، بتواند وسیله نقلیه را هدایت کند. بنابراین حتی اگر زمان کافی برای توقف و جلوگیری از تصادف نباشد، می توان خودرو را هدایت کرده و در اطراف مانع متوقف شد.
احتیاط های پیشگیرانه در سیستم ترمز ضد قفل (ABS)
مهمترین نکته قابل توجه در رابطه با (ABS) این است که این سیستم، وسیله را ضد تصادف نمی کند. اعتماد بیش از حد و یا بی توجهی به آن می تواند شما را در وضعیتی قرار دهد که هیچ نیروی ترمز یا کنترلی در هدایت خودرو نداشته باشید. سیستم ABS بر روی سطوح لغزنده، باعث می شود که خودرو در مسیر مستقیم و کوتاه تری توقف نماید، اما در جاده های هموار و خشک، در مقایسه با ترمز های معمولی، زمان بیشتری برای توقف نیاز دارد.
هنگام استفاده از ترمز ABS ، پدال ترمز را بطور پیاپی فشار ندهید، زیرا در این صورت سیستم فرض می کند که شما ترمز را رها کرده و دیگر به ان نیازی ندارید، لذا سیستم فعال نمی شود.
انجام بازرسی های منظم و نگهداری سیستم ترمز اصلی در شرایط کاری خوب و مساعد، از اهمیت زیادی برخوردار است. در سیستم های ABS نیز همانند سیستم ترمزهای معمولی مواردی از قبیل فرسوده بودن لنت ها، کمبود روغن ترمز و وجود هوا در مدار هیدرولیکی، خطرناک است.
در صورتی که چراغ هشدار ABS که معمولاً به رنگ کهربایی است، به طور غیرمعمول روشن شود سیستم باید بلافاصله عیب یابی و تعمیر گردد.(این چراغ در هنگام روشن کردن موتور وتوقف ABS برای مدت کوتاهی روشن می شود.) سیستم ABS طوری طراحی شده که در صورت بروز اشکال غیر فعال شده و سیستم ترمز به شیوه معمولی عمل می کند. به همین دلیل در رانندگی عادی که ترمز شدید نگرفته اید و توقف ناگهانی ندارید، ممکن است متوجه کاهش کارآیی سیستم ترمز نشوید. به هرحال در صورت عدم تعمیر ABS این سیستم در مواقع ضروری عمل نمی کند. روشن شدن چراغ قرمز هشدار دهنده ترمز، (به جز در تعداد کمی از سیستمهای قدیمی تر) نشان دهنده وجود مشکل در سیستم هیدرولیکی ترمز اصلی است.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با